ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ସଦା ତୁମ ଦିବ୍ୟ କାହାଣୀ ଶୁଣନ୍ତି, ଗାୟନ କରନ୍ତି, ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଥିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ପଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଯାହା ସଂସାର ଚକ୍ରକୁ ଶେଷ କରେ। ଏହିପରି ଭକ୍ତି ଭାବରେ, କୁନ୍ତୀ ଦେବୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମ ସଂଗୀ ଓ ଆଶ୍ରିତ ଭକ୍ତମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମ ପଦପଦ୍ମ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ଆମେ ରାଜ୍ୟ ଓ ତାହାର ଦୋଷରେ ବନ୍ଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ କି ତୁମେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଯିବେ?” ସେ ଆଉ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ କେ? ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ ଛଡ଼ା, ଆମେ ମାତ୍ର ନାମ ଓ ଆକୃତି। ତୁମେ ଦୃଶ୍ୟ ନ ହେଲେ, ଆମେ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ଗଦାଧର, ଏ ପୃଥିବୀ ଏପରି ଭାବରେ ଚମକିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମ ଚରଣ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତୁମ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମି ସମୃଦ୍ଧ, ଔଷଧି ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଫଳିଆ, ଅରଣ୍ୟ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉନ୍ନତି ଲାଭ କରିଛି।” ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ଦେବୀ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—“ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱ ରୂପୀ, ମୋର ଏହି ଗଢ଼ିଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହବନ୍ଧନକୁ ଛିନ୍ଦିଦିଅ। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମୋର ମନ ତୁମେ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ନ ଚିନ୍ତାଇ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ପରି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରେମ ବହାଉ। ହେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ନାଶକ, ରାଜବଂଶମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି, ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଶକ୍ତି, ଗୋମାତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।” ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏପରି ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ପୃଥାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ହେବା ପରେ, ଶୁଭଦାୟକ ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ମିତ ହସେଇଲେ, ମନେ ହେଲା ତାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ପୃଥାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦାୟ ଦେଇ, ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଯେତେବେଳେ ତିଆରି ହେଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନୁରାଗରେ ରୋକିଲେ। ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଉପଦେଶ ଦିଆଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏବଂ ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ବି ଶିଖାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା ଶୋକରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ରାଜା, ତାଙ୍କ ସ୍ନେହିତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ବଧ ଚିନ୍ତା କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ଭାଭାବରେ ମୋହିତ ହୋଇ କହିଲେ—“ହାଁ, ଦେଖ, ମୋର ଅଜ୍ଞାନ କେତେ ଗଭୀର! ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଦେହ ପାଇଁ, ମୁଁ ଅନେକ ସେନା କୁ ମାରିଦେଲି। ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମୁଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲି ମଧ୍ୟ, ବାଳକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ, ଜ୍ଞାତି, ପିତା, ଭାଇ, ଗୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହାନି କରିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି ନାହିଁ। ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧ ରେ ଶତ୍ରୁ ହତ୍ୟା ରାଜା ପାଇଁ ପାପ ନୁହେଁ, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲି ମଧ୍ୟ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ନାରୀମାନଙ୍କ ନିକଟବନ୍ଧୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଆମ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମୁଁ ଦୂର କରିପାରୁନି। ଯେପରି କାଦୁଁ କାଦା ପାଣିକୁ ସଫା କରିପାରେନି, ମଦ ମଦର ଦାଗ କୁ ହଟାଇପାରେନି, ସେପରି ଏକ ହତ୍ୟା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏନି।” ଏବେ, ରାଜାଙ୍କୁ କହାଯାଇଲା—“ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି ଉତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ, ଯାହା ସପ୍ତ ରାତି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଆକାଶରେ ଚଳନ୍ତି ଜନ୍ତୁମାନେ ଦେଖିପାରିବେ। ‘ଓଁ, ଭଗବତ୍ ଵାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଉଚିତ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ଜାଣି, ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି, ଫୁଲ, କନ୍ଦମୂଳ, ଫଳ, କୋମଳ ଅଙ୍କୁର, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ତିକା, ପାଣି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି ନେଇ, ନିୟମିତ, ଶାନ୍ତ, ଅଳ୍ପଭାଷୀ ଓ ମିତାହାରୀ ମନୁଷ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭୁ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକାଶ ହେବେ; ତାଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଉପଚାର କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଶରୀର, ମନ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ହୃଦୟର ଭକ୍ତି ସହ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେବା କରାଯିବ, ସେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଅନୃଜୁ ହୋଇ ଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି ଓ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଲାଭ ଦିଅନ୍ତି, ଯାହା ସାଧାରଣ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେନି। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରୁ ଅସକ୍ତ ଲୋକେ ନିରନ୍ତର ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯୋଗ ମାର୍ଗରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ମୁକ୍ତି ଦିଏ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ଶିର ନମାଇ, ପବିତ୍ର ମଧୁବନକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅଛି। ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ, ଋଷି ରାଜମହଳର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ବସିବା ପାଇଁ ସୁବିଧା ଦେଲେ। ନାରଦ କହିଲେ—“ହେ ରାଜା, କାହିଁକି ଏପରି ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତାରେ ବସିଛ? ତୁମ ମୁହଁ ଶୋକରେ ଶୁଷ୍କ। କି ତୁମ ଆଶା କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଧନ ସହିତ ମିଳିଲା ନାହିଁ?” ରାଜା କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ପଞ୍ଚବର୍ଷୀୟ ପୁଅ ଏକ କ୍ରୁର ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ମାଆ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ନିକାଳାଯାଇଛି; ସେ ଏକ ମହା ତପସ୍ବୀ। ଅରଣ୍ୟରେ ଅସହାୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଓଁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ଭୟ ହେଉଛି କୁକୁର ଓ ବଘ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିବେନି। ସେ ଦୁଃଖିତ, ଶୋଇଯାଇଛି, ଭୁଖା ଓ କ୍ଲାନ୍ତ, ତାଙ୍କର ମୁଖ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପରି ମୁଝିଯାଇଛି। ମୋର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖ, ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇ, ମୁଁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଶିଶୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାରେ ବଞ୍ଚିଲି, ମୁଁ କେତେ ନିମ୍ନ!