ପୃଥା ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୋଦନ କରି କହିଲେ—“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସମୟର ଆକାର ଭାବରେ ବିଚାର କରୁଛି; ଆପଣ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବିଆପି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ସମଭାବରେ ଚଳିଥିବା, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ହେ ଭଗବନ୍, କେହି ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କର ଲୀଳା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିନୟ ଭଳି ଲାଗେ, ଆପଣଙ୍କର ମନେ କେହି ପ୍ରତି ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ତଥାପି ଲୋକମାନେ ମନରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ଭେଦ ଭାବନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା, ଅଜନ୍ମା, ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଭଗବାନ୍ଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ, ପଶୁ, ମାନବ ଓ ଜଳଚର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଲୀଳା ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ। ଗୋପୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ଦୂର୍ବଳ କରିବାକୁ ରସି ନେଇଲେ, ଆପଣଙ୍କର ଭୟଭିତ ଦୃଷ୍ଟି ଲୁହ ଓ ଅଞ୍ଜନରେ ଶୋଭିତ, ଆପଣ ଭୟରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ—ଏହା ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଲାଗେ, କାରଣ ଯେଉଁଠି ଭୟ ଭୟଭିତ ହୁଅନ୍ତି। କେହି କହନ୍ତି ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ୍ ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରୀ ଓ ମହିମା ବଢାଇବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ମଲୟ ପାହାଡରେ ଚନ୍ଦନ ଭଳି। ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କର ଅନୁରୋଧରେ ଆପଣ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଓ ଦେବଦ୍ୱିଷୀଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ। କେହି କହନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅନୁରୋଧରେ, ଭାର ତଳେ ଡୁବୁଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଆସିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ଆପଣ ଏହି ଜଗତର ଦୁଃଖୀ, ଅବିଦ୍ୟା, କାମ ଓ କର୍ମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଣିବା ଓ ସ୍ମରଣ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କର ଲୀଳା ସଦା ଶୁଣନ୍ତି, ଗାନ କରନ୍ତି, ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଅବସାନ କରେ। ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଏବେ ଆମେ, ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରିତଙ୍କୁ ଛାଡି ଦେବେ କି? ଆମେ ରାଜସି ଜୀବନ ଓ ତାହାର ଅପରାଧରେ ବନ୍ଧିତ, ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଛଡା ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ପାଣ୍ଡବ ଓ ଯଦୁମାନେ କେହି? ଆମେ ମାତ୍ର ନାମ ଓ ରୂପ; ଆପଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନାୟକ, ଦୃଶ୍ୟ ନ ହେଲେ, ଆମେ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ଗଦାଧର, ଆପଣଙ୍କର ଚରଣର ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଆପଣ ରହିବା ସମୟରେ ଯେପରି ଚମକେ, ଆପଣ ନ ରହିଲେ ଏପରି ମହିମା ରହିବ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଭୂମି ଉର୍ବର, ଔଷଧି ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ସଫଳ, ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ମହିମାମୟ। ତେଣୁ, ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, ହେ ଜଗତ୍ର ଆତ୍ମା, ମୋ ମନରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦୃଢ଼ ମମତା ଅଛି, ତାହାକୁ ଛିଁଡି ଦିଅ। ହେ ମଧୁର ନାଥ, ମୋ ମନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଲାଗି ନ ଥାଉ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଭଳି ଅବିରାମ ଆପଣଠାରେ ପ୍ରେମ ବହିଯାଉ। ହେ କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧର୍ମ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ଅଗ୍ନି, ରାଜବଂଶରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମୋକ୍ଷ ଦାନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ହରିବାରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଯୋଗର ନାୟକ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ପୃଥା ଏପରି ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଭଗବାନ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଶୁଭଦାୟୀ ଭଗବାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠ ମୃଦୁ ହସିଲେ, ମାୟାରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଭୂତ କରିଦେଲେ। ସ୍ନେହପୂର୍ବକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ, ଭଗବାନ୍ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ନିଜ ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ରାଜା ଏକାଗ୍ର ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଲେ। ଯଦିଓ ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ଏବଂ ଏତିହାସ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ତଥାପି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନେ ହତ ହେବାର ଚିନ୍ତାରେ, ସ୍ନେହ ଓ ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟର ଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ— “ହାଁ, ମୋର ଅନ୍ଧକାର ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦେଖ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଏହା ଗଭୀର ଭାବରେ ଅଛି! ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଶରୀର ପାଇଁ ମୁଁ ଅନେକ ସେନା ହତ କରିଛି। ଦଶ ହଜାର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମୁଁ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିଶୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବନ୍ଧୁ, ନାତ, ପିତା, ଭାଇ, ଗୁରୁଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ। ରାଜା ଜନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ହତ କରିବା ଧର୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏହି ଆଜ୍ଞା ମୋତେ ବୁଝାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଦ୍ୱେଷ ଉପଜିଛି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ହତ ହେବାରେ ନାରୀମାନେ ଦୁଃଖିତ, ଘରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦୂର କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମାଟି ମାଟି ପାଣିକୁ ଶୁଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ମଦ ମଦର ଦାଗ ହଟାଇପାରିବ ନାହିଁ, ଏପରି ଏକ ହତ୍ୟାକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପରିଶୁଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏବେ, ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସାତ ରାତି ଜପ କଲେ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଜୀବମାନେ ଦର୍ଶନ ହେବ। ‘ଓମ୍, ଭଗବତ୍ ଶ୍ରୀବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ଯଥାଯଥିକ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନରେ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଭଗବାନ୍ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ, ଫୁଲ, ଜଙ୍ଗଲ ମୂଳ, ଫଳ, କିଶୋର କଲି, ନୂତନ ପୋଷାକ ଓ ବିଶେଷ କରି ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ପାଇଁ ମୂର୍ତି ମିଳିଲେ, ମାଟି, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରୁ ତିଆରି, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଶାନ୍ତ, ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ, ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଭଗବାନ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ଲୋକରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଦ୍ୱାରା, ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଓ ଚୟିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତି ମନେ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରେ ଯେଉଁ ସେବା କରାଯାଇଥିଲା, ଏବେ ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥିତ ମୂର୍ତିକୁ ହୃଦୟର ଏକାଗ୍ରତାରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଶରୀର, ମନ, ଓ ଶବ୍ଦରେ ଭଗବାନ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଲେ, ସେଠି ଏକାଗ୍ର ସେବା ହୁଏ।