ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଚମତ୍କାରର ସ୍ୱାମୀ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ମାୟାରେ ଅଜନ୍ମା, ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ତିନି ଭାବରେ—ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟ—ସଂଚାଳନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୁଅମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ପୃଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ ଯିଉଥିଲେ, ଅନୁସୂଚନା କଲେ। ତାଁକୁ କୁନ୍ତୀ ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଆପଣ ଆଦିପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପ୍ରକୃତିର ଉପରେ ଅସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ଜୀବରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଆପଣ ମାୟାର ଆବରଣରେ ଢାକା, ଅଜେୟ ଓ ଅବିନାଶୀ, ମୃଗ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ଅଭିନେତା ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଦ୍ୱାରା ଲୁଚିଯାନ୍ତି। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟି ଶୁଧ୍ଧ ହୃଦୟ ଥିବା ମହାସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଲାଗି ଦେଖିପାରନ୍ତି, ତେବେ ଆମ ପରି ଜନନୀମାନେ କେମିତି ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା? ମୁଁ କୃଷ୍ଣ, ବାସୁଦେବ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳିନ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ପାଦ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ, ସେହି ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯେପରି ହୃଷୀକେଶ ଦେବକୀଙ୍କୁ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଆପଣ ପୁନିପୁନି ଆମେଁ ଓ ଆମ ପୁଅମାନେ ବହୁ ଦୁର୍ଗତିରୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ବିଷ, ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୁଷ୍ଟମନ୍ଦଳୀର ସଭା, ଅରଣ୍ୟର କଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ, ଓ ଦ୍ରୌଣାସ୍ତ୍ରରୁ ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ହେ ହରି। ଏପରି ଦୁର୍ଗତି ସଦା ଆମ ଉପରେ ଆସୁ, ହେ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖିପାରିବା, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଆମେଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଜନ୍ମ, ଧନ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଅହଙ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟରେ ସ୍ୱୀକାର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣ ନିର୍ମମତା ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ। ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ, ନିର୍ଧନଙ୍କ ଧନ, ଗୁଣାତୀତ କ୍ରିୟା, ଆତ୍ମରତି, ଶାନ୍ତ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତା ଆପଣଙ୍କୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କାଳ ଭାବି, ଯିଏ ଅନାଦି ଓ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ସମତାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସମସ୍ତ ବିରୋଧ ଆପଣଙ୍କରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପ୍ରଭୁ, କେହି ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଜାଣିପାରେନି, ଆପଣଙ୍କର ଲୀଳା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ବା ପ୍ରତିକୂଳ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଲୋକେ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଧରିଥାନ୍ତି। ଏହି ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ଅଜନ୍ମା, ଅକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କୌତୁକ ଜନ୍ତୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେହରେ ଦେଖିବା ବଡ଼ ଚମତ୍କାର। ଗୋପୀ ଯେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡାଇବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଆପଣଙ୍କର ଭୟଭୀତ ଚକ୍ଷୁ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦଣ୍ଡ ମାଗୁଥିଲେ, ଏହା ଆମକୁ ଅବାକ କରେ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି ଭୟଙ୍କର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ। କେହି କହନ୍ତି, ଅଜନ୍ମା ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେପରି ଚନ୍ଦନ ମଲୟ ପର୍ବତରେ ଅଙ୍କୁର ହୁଏ। ଅନ୍ୟେ କହନ୍ତି, ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନାରେ, ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନେଙ୍କ ନାଶ ଓ ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆପଣ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି। କେହି କହନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ପୃଥିବୀ ସାଗରେ ଡୁବୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟେ କହନ୍ତି, ଅଜ୍ଞାନ, କାମ ଓ କର୍ମରେ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରବଣୀୟ ଓ ସ୍ମରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଅନୁସନ୍ଧାନ, କୀର୍ତ୍ତନ, ପୁଜା, ସ୍ମରଣ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କର ପଦ୍ମପାଦ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ସଂସାରର ଅବଧିକୁ ଶେଷ କରେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏବେ ଆମେଁ, ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରିତଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ କି? ଆମର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ଆମେଁ ରାଜ୍ୟ ଓ ତାହାର ଦୋଷରେ ବନ୍ଧା। ଆମେଁ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଯଦୁମାନେ କି? କେବଳ ନାମ ଓ ରୂପ। ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଆପଣ ଦେଖିବେନି, ଆମେଁ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ଗଦାଧର, ଏଠି ପୃଥିବୀ ଆପଣଙ୍କର ଚିହ୍ନିତ ପାଦପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଦେଶ ଫଳବନ୍ତୀ, ଔଷଧି, ଉଦ୍ଭିଦ, ଅରଣ୍ୟ, ପର୍ବତ, ନଦୀ, ସାଗର ଆପଣଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତ ହେଉଛି। ତେଣୁ, ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ବିଶ୍ୱରୂପ, ମୋର ପାଣ୍ଡବ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପ୍ରତି ଏହି ଦୃଢ଼ ମମତା ବନ୍ଧନ ଛେଦ କର। ହେ ମାଧବ, ମୋର ଚିତ୍ତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗକୁ ଯାଉନାହିଁ, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଧାରା ସାଗରକୁ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ବହେ, ସେପରି ମୋର ପ୍ରେମ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଗି ରହୁ। ହେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଶିରୋମଣି, ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ନାଶକ, ରାଜବଂଶର ଅଗ୍ନି, ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରିଥିବା, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ଶିକ୍ଷକ, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସମୟରେ, ପୃଥାଙ୍କ ମଧୁର ବାଣୀ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଶୁଭଙ୍କର ଭଗବାନ୍ ବୈକୁଣ୍ଠ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ପୃଥା ଅଭିଭୂତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଦାୟ ଦେଇ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ନିଜ ସହ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ଯିଉଥିବା ବେଳେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ଅଟକାଇଲେ। ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର କର୍ତ୍ତା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଇତିହାସ ଦ୍ୱାରା ଶିଖାଇଥିଲେ, ତଥାପି ରାଜା ଶୋକରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭାବରେ ମନେ ଅନୁରାଗ ଓ ମୋହରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ହାଁ, ମୋର ଅଜ୍ଞାନ ଦେଖ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ଘନ ମୂଳ! ଅନ୍ୟ ଦେହ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନେକ ସେନା ଦୁଃଖର ଦାୟୀ।