ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ଦୁଃଖିତ ପଖୀ ନିଜ ଘରେ ସ୍ତ୍ରୀ-ସନ୍ତାନ ବିନା ଏକାକି ଅଛି, ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରେ—ଏପରି ଦୁଃଖମୟ ଜୀବନ ରେ ମୋତେ ଆଉ ବଞ୍ଚିବାକୁ କ’ଣ ଇଛା ହେବ? ଏଉଁପରି, ନିଜ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁର ଗାଢ଼ ଆକ୍ରମଣ ରେ ଅସହାୟ ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିବା ସେଇ ପଖୀ, ତା’ପାଖରେ ତୀର ଦେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନରେ ପଡ଼ି ଯାଏ। ଏହିପରି ଦୟାଳୁ ଦୃଶ୍ୟରେ, ନିଷ୍ଠୁର ଶିକାରୀ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ସେଇ ପଖୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଧରି ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଯାଏ। ଏଭଳି ଗୃହସ୍ଥ ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ ରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅତିରିକ୍ତ ଆସକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଇ ସମ୍ପର୍କରେ ବନ୍ଧି ଅବନତି ହୁଏ। ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଇ, ମୋକ୍ଷ ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ଥିବା ଏହି ଜଗତରେ ଆସି, ଯଦି ଏକ ପଖୀ ପରି ଗୃହାଶ୍ରମରେ ଆସକ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ସେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ପତିତ ହୁଏ। ଏହି ଦିନେ, ସୂତ ଗୁରୁ କହିଲେ—ତା’ପରେ, ନିଜ ପରିଜନମାନଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ ଜଳ ଦେବା ଇଛାରେ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମହିଳାମାନେ ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତା’ମାନେ ଜଳ ଦେଇ, ଗଭୀର ଶୋକରେ ପୁଣି ଅଶ୍ରୁବିନିମୟ କରି, ହରି ଓ ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଏହି ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେଠାରେ, ମାଧବ କୁରୁରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଶୋକାକୁଳ ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା ଓ କୃଷ୍ଣା ସହ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ, ନିଜ ପରିଜନ ହରାଇ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାଳର ନିୟମ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହାକୁ କେହି ବଦଳାଇପାରେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗ୍ୟାମ୍ବଲର୍ମାନେ ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ଦେଇ, ଅନ୍ୟାୟୀ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଜୀବନ କଚଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲା, ସେମାନେଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, କୃଷ୍ଣ ନିଜ କାମ୍ୟ ସାଧନ କଲେ। ଏହାପରେ, ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇ, ତାଙ୍କ ଶୁଧ୍ଧ ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦର ପାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବରେ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ତା’ପରେ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବା ନିଶ୍ଚୟ କରି, ନିଜ ରଥ ଚଢ଼ିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଭୟରେ ଅତିମାନବୀୟ ଗତିରେ ଦୌଡ଼ି ଆସୁଥିବା ଉତ୍ତରା ଆସିଲେ। ଉତ୍ତରା କହିଲେ: “ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ହେ ମହାୟୋଗି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ଜଗତ୍ନାଥ! ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଛି—ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ତୀର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁଛି! ଯଦି ଏହା ମୋତେ ଦହିଦେଉ, ତାହେଲେ ମନେଇବି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କର, ମାଧବ!” ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ବୁଝିଲେ ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ବଂଶ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ାଯାଇଛି। ଏହିବେଳେ, ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ସ୍ୱରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏପରି ବିପଦ ଆସିବା ଦେଖି, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଯୋଗେଶ୍ୱର ହରି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୁରୁବଂଶଜ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ଆବୃତ କଲେ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଶିର୍ ଅସ୍ତ୍ର ଅପରାଜୟ ଓ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ୍ଭେ କହିଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ନିବୃତ ହେଲା। ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅଚ୍ୟୁତ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିଥାଏ—ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ମାୟାରେ ସଂସାରକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ କୃଷ୍ଣ ସହିତ, ଧର୍ମାତ୍ମା ପୃଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ: “ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ହେ ଆଦିପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଅତୀତ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ବାହାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ତୁମେ ମାୟାର ଆବରଣରେ ଢାକା, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ, ମୂଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ନଟ ନିଜ ବେଶ ରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ରହିଥାଏ। ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ତ୍ୟାଗୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ତୁମେ ଆସିଛ, ତେବେ ଆମ ମହିଳାମାନେ କିପରି ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବୁ?” “ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ, ଦେବକୀନନ୍ଦନକୁ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ପୁଅକୁ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧାରୀ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ତୁମର ପଦ୍ମପାଦକୁ ନମସ୍କାର। ଯେପରି ହୃଷୀକେଶ ଦୀର୍ଘଦିନ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଦେବକୀଙ୍କୁ କଂସ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିଲେ, ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି ମୋତେ ଓ ମୋ ପୁଅମାନେଂକୁ ଅନେକ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ। ବିଷ, ମହାଅଗ୍ନି, ରାକ୍ଷସ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୁଷ୍ଟମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟ, ଅରଣ୍ୟର କଷ୍ଟ, ଦେଖାଦେଖି ଯୁଦ୍ଧ, ଦ୍ରୌଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର—ସମସ୍ତରୁ ହେ ହରି, ତୁମେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ। ଏପରି ବିପଦ ସଦା ଆମ ଉପରେ ଆସୁ, ହେ ଜଗତ୍ଗୁରୁ, ଯେପରି ଆମେ ପୁନଃପୁନଃ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବା, କାରଣ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ଆମେ ପୁନଃଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ, ଧନ, ଶିକ୍ଷା, ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଗର୍ବିତ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟରେ ସମ୍ବୋଧନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ନିର୍ମମତା ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ। ନିର୍ମମତା ଲୋକଙ୍କ ଧନ, ଗୁଣାତୀତ କ୍ରିୟା, ଆତ୍ମରମ, ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଦାତା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ତୁମକୁ କାଳ, ନିୟନ୍ତା, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ସମ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ଵନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ବୋଲି ଭାବେ।