ଏକ ସମୟର କଥା, ଦୁଇଟି ପ୍ରେମମୟ ପରିବାରୀକ ପକ୍ଷୀ—ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ପରିବାରୀକ ପବନା—ତାଙ୍କର ଛୁଆମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରିଘୁରି ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଶିକାରୀ ଅକସ୍ମାତ୍ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଛୁଆମାନେ ତାଙ୍କର ଘଉଁଟିକୁ ନିକଟେ ଆସିବା ସମୟରେ ଜାଳ ପତ୍ରି ସେମାନେକୁ ଧରି ନେଲେ। ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ପବନା ତାଙ୍କର ଛୁଆମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଘଉଁକୁ ଫେରିଲେ। ମା ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ଶିଶୁମାନେ ଜାଳରେ ବନ୍ଧା ଦେଖି ବିକଳ ହୋଇ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି ଝପଟି ଗଲେ। ମମତା ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ମା ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଜାଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଶିଶୁମାନେ ବନ୍ଧା ଦେଖି ହୁସ ହାରିଗଲେ। ପିତା ପକ୍ଷୀ, ତାଙ୍କର ଜୀବନରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁମାନେ ଓ ନିଜ ସମାନ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ବନ୍ଧା ଦେଖି, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଶୋକ କରିଲେ—“ହା ଦୁର୍ଦ୍ଦାୟ, ମୁଁ କେତେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମୂର୍ଖ! ମୋର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅସଫଳ ହୋଇଗଲା। ମୋର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମୋର ଗୃହ ଦେବୀ, ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଘରକୁ ଛାଡ଼ି, ଆମ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଘରରେ ଏକା, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଶିଶୁ ବିହୀନ, ଦୁଃଖରେ ଆତୁର, ଏମିତି ଜୀବନ ରଖିବାର କ’ଣ ଅର୍ଥ?” ଏପରି ଭାବେ, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ମୃତ୍ୟୁର ଗ୍ରାସରେ ପଡ଼ି, ଦୁଃଖରେ ତଳମଳାଉଥିବା ଏହି ଦୟାଳୁ ପକ୍ଷୀ ଅଜ୍ଞାନରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଶିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଧରି, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଶିଶୁମାନେ ସହିତ ନେଇ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥ ମନ ଶାନ୍ତିହୀନ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଆସକ୍ତ, ପରିବାର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖେ, ସେ ଏହି ପକ୍ଷୀ ପରି ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ି ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଏ। ମାନବ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହିପରି ଗୃହସ୍ଥ ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଉପରକୁ ଚଢ଼ି ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଏ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ସୂତ ଗୋସାଇଁ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପିଣ୍ଡପାଣି ପାଇଁ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମହିଳାମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ଏବଂ ଗଭୀର ଶୋକରେ ଅନେକ କାନ୍ଦି, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଚରଣ ଓ ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେଠାରେ, ମାଧବ କୁରୁ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଗାନ୍ଧାରୀ (ଜଣେ ଦୁଃଖିତ ମାତା), ପୃଥା ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ତିନିଏ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଏହି ଶୋକାକୁଳ ପରିବାରକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ସମୟର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଗତି ବୁଝାଇଲେ। ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଜୁଆରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ଦେଇ, ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କଚଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଦୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ବିନଶ୍ଟ କରି, ଆପଣଙ୍କ କାମ୍ୟ ନିଷ୍ପାଦନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇ, ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି। ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସାତ୍ୟକି, ଉଦ୍ଧବଙ୍କ ସହ ବିଦାୟ ନେଇ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିସ୍ଥା କଲେ। ଏହାପରେ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଚିତ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ କରି ରଥାରୂଢ଼ ହେବା ସମୟରେ, ଉତ୍ତରା ଭୟରେ ଦୌଡ଼ି ଆସି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଁଚିଲେ। ଉତ୍ତରା କହିଲେ, “ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମହାଯୋଗୀ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ବିଶ୍ୱନାଥ! ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଛି, ତୁମେ ଛାଡ଼ି ମୋ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ, ଏକ ଦହୁଥିବା ଲୋହାର ଶର ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଛି! ଏହି ଶର ମୋତେ ଦହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ, କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ।” ସୂତ କହିଲେ, ଭଗବାନ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପାଣ୍ଡବ ବଂଶ ନାଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବୋଲି ବୁଝିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ତୁଳିଲେ। ଭଗବାନ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜରେ ଚିତ୍ତ ନିବିଡ଼ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଉପରେ ଆସିଥିବା ବିପଦ ଦେଖି, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଜନମାନେକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ହରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଏବଂ ଯୋଗେଶ୍ୱର, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୁରୁବଂଶଜ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ଆବୃତ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମଶିର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ଅପରାଜୟ ଓ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଵୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ସାମ୍ନା କରି ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅଚ୍ୟୁତ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ନିଧି, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଜନ୍ମା ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୃଥା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ କହିଲେ। କୁନ୍ତୀ କହିଲେ—“ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ମୂଳ ପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ବାହାରେ ବ୍ୟାପିତ। ମାୟାରେ ଆବୃତ ଅଚ୍ୟୁତ, ଅବିନାଶୀ, ମୂଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି, ନଟ ତାଙ୍କର ବେଶରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ପରି। ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ତ୍ୟାଗୀ ମୁନିମାନେ ଭକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଆମ ପରି ଜନାନୀମାନେ କେମିତି ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବୁ? କୃଷ୍ଣ, ବାସୁଦେବ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ନନ୍ଦ ଓ ଗୋପମାନେର ଶିଶୁ, ଗୋବିନ୍ଦ—ପୁନିପୁନି ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧର, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ପଦ୍ମପାଦ—ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଯେପରି ହୃଷୀକେଶ ଦେବକୀଙ୍କୁ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେପରି, ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଆମକୁ ଓ ଆମ ପୁଅମାନେକୁ ନିତ୍ୟ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ବିଷ, ମହାଅଗ୍ନି, ରାକ୍ଷସ ଦୃଷ୍ଟି, ଦୁଷ୍ଟମଣ୍ଡଳୀ, ଅରଣ୍ୟର କଷ୍ଟ, ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ସହ ଯୁଦ୍ଧ, ଓ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଓ ହରି, ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।