ଏକ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ, ଦୁଇଟି ପ୍ରେମମୟ ପକ୍ଷୀ-ଦମ୍ପତି ନିଜ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ମା-ବାପାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାଙ୍କର କମଳ ପଙ୍ଖ ଛୁଇଁ, ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କୁହୁକୁହୁ କରି, ଅନେକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଉଥିଲେ। ଏହି ପିତାମାତା ନିଜ ଶିଶୁମାନେ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୁହଁ ଦେଇ, ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ମନରେ ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ସେମାନେ ନିଜ ଛୁଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିବାକୁ ଅରଣ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଘୁରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଶିକାରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆସି, ନିଜ ଜାଲ ଛାଡ଼ି ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ଘଉଁ ନିକଟକୁ ଆସିବାବେଳେ ଧରି ନେଲା। ପିତାମାତା ପକ୍ଷୀ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଆସି ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ଶିଶୁମାନେ ଜାଲରେ ଆଟକିଛନ୍ତି। ମା ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କନ୍ଦି କନ୍ଦି, ବିପୁଳ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଝପଟି ଗଲେ, ଏବଂ ମୋହରେ ପଡ଼ି ସେ ମଧ୍ୟ ଜାଲରେ ଆଟକିଗଲେ। ପିତା ପକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଢ଼ି ପ୍ରିୟ ସନ୍ତାନମାନେ ଓ ନିଜ ପ୍ରାଣସମା ସ୍ତ୍ରୀ ଜାଲରେ ଆଟକିଛନ୍ତି, ସେ ବିପୁଳ ଶୋକରେ ବିଲାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—"ହାଁ, ମୋ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖ! ମୁଁ ଅପୁଣ୍ୟବାନ, ମନେ ଅବିବେକୀ। ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ତିନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିଲି ନାହିଁ। ମୋ ଦେବୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ପୁଅମାନେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଶୂନ୍ୟ ଘର ରେହିଗଲେ। ଏହି ଦୁଃଖ ଜୀବନରେ ମୁଁ କାହିଁକି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁବି?" ଏପରି ଭାବେ, ନିଜ ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ବେଢ଼ାଯାଇ, ମୃତ୍ୟୁର ପାଶରେ ଆଟକି, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଶିକାରୀଙ୍କ ତୀର ଦେଖିଥିବା ସତ୍ୱେ, ଅବିବେକରେ ଝପଟିପଡ଼ିଲେ। ଶିକାରୀ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧରି, ନିଜ ଘରକୁ ନେଲା। ଏଭଳି ଗୃହସ୍ଥ, ଯେଉଁଠି ମନ ଶାନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଆସକ୍ତ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଅତି ସ୍ନେହ ରଖେ, ସେ ନିଜ ବନ୍ଧନରେ ଅବନତିକୁ ପାଉଛି। ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ମୁକ୍ତି ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଥିବା ସତ୍ୱେ, ଯେଉଁଠି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ଆସକ୍ତ ରହିଥାଏ, ସେ ଉପରକୁ ଚଢ଼ି, ପଛକୁ ପଡ଼ିଯାଉଥିବା ପରି। ଏହିପରି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ, ଶୂତ ଗୁରୁ କହିଲେ—ତାଙ୍କ ପରିଜନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ ଦେବାକୁ ଅଭିଲାଷାରେ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନାରୀମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଜଳ ଦେଇ, ବିପୁଳ ଶୋକରେ କନ୍ଦି, ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଓ ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ତାଲା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେଠାରେ ମାଧବ ଦେଖିଲେ—କୁରୁ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଶୋକାକୁଳ ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା ଓ କୃଷ୍ଣା ବସିଛନ୍ତି। ସେ, ଋଷିମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ପରିଜନ ହରାଇ ବିପୁଳ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଉପରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କାଳର ଗତି ବୁଝାଇ ସାନ୍ତ୍ଵନା ଦେଲେ। ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅପହୃତ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ଦେଇ, ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁମାନେ କଚଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଦୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନିହତ ହେଲେ। ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ଚାରିଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ପଛରେ, ସାତ୍ୟକି, ଉଦ୍ଧବ ଓ ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଉତ୍ତରା ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ଦୌଡ଼ିଆସି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ପଡ଼ି, କହିଲେ—"ମୋତେ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ, ବିଶ୍ୱର ଦେବଦେବ, ମୁଁ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସୁଛି। ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଲୋହା ତୀର ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁଛି—ମୁଁ ନଶ୍ଟ ହେଉ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଅଜନ୍ମା ଶିଶୁ ଅନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।" ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ପ୍ରଭୁ ବୁଝିଲେ ଯେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ବଂଶ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ପଠାଯାଇଛି। ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ସଜାଗ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ହରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆବୃତ କଲେ। ଅପରାଜେୟ ବ୍ରହ୍ମାଶିର ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି ବୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ପାଖରେ ନିର୍ବଳ ହେଇଗଲା। ଏହା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅଚ୍ୟୁତ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଅଭିନିଷ୍ଠାନ, ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ମାୟାରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ସୃଜନ, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ ଘଟେ। ବ୍ରହ୍ମାଶିର ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୃଥା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣ ସହ ଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, କୁନ୍ତୀ ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ—"ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଆଦିପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ନୁହେଁ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ମାୟାର ପରଦାରେ ଆବୃତ, ଅବ୍ୟୟ, ଅଜ୍ଞାତ, ଅଭିନେତା ପରି ଅଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏପରି ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ତ୍ୟାଗୀ ମୁନିମାନେ ମାନ୍ୟ କରିଥିବା ଭକ୍ତି ପାଇଁ ଆପଣ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ, ତେବେ ଆମ ନାରୀମାନେ କିପରି ଦେଖିପାରିବୁ? କୃଷ୍ଣ, ବାସୁଦେବ, ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ନନ୍ଦ-ଗୋପ-ଗୋବିନ୍ଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ। ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମମାଳାଧର, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ପଦ୍ମପାଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯେପରି ହୃଷୀକେଶ ଦେବକୀଙ୍କୁ କଂସଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଏପରି ଆପଣ ବାରମ୍ବାର ମୋ ଓ ମୋ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ବିଷ, ଅଗ୍ନି, ରାକ୍ଷସ, ଦୁଷ୍ଟ ସଭା, ଅରଣ୍ୟର କଷ୍ଟ, ଯୁଦ୍ଧର ଭୟ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର—ସମସ୍ତରୁ ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଭୁ, ଏପରି ବିପଦ ଆମ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଆସୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ପୁନିପୁନି ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବାକୁ ପାରିବୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ହେବ ନାହିଁ।