ସେଇ ସମୟରେ, ସେଇ ପ୍ରେମମୟ ଦମ୍ପତି ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲପାଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଶିଶୁମାନେ ଯେତେବେଳେ କୁହୁକୁହା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଭାଷା ଶୁଣି ସେମାନେ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ । ଶିଶୁମାନଙ୍କର ମୃଦୁ ପଖ ପ୍ରସ୍ପର୍ଶ, କୁହୁକୁହା ଧ୍ୱନି ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବଭଙ୍ଗୀ ଦେଖି, ମାତାପିତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇ ଗଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଲେ । ମନରେ ଗାଢ଼ ସ୍ନେହ ବନ୍ଧନରେ ଜଡି ଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଓ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିଲେ । ଏକ ଦିନ, ସେଇ ଦୁଇ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜି ଫେରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଶିକାରୀ ଯେଉଁଥି ବନରେ ଘୁରୁଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା ଓ ଏକ ଜାଳ ପତିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଶିଶୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜ ଘଉଁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଧରା ପଡ଼ିଲେ । ମା ଓ ବାପା ପକ୍ଷୀ ଏବେ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ନିଜ ଘଉଁକୁ ଫେରିଲେ । ମା ପକ୍ଷୀ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ଜାଳରେ ଆଟକିଥିବା ଦେଖି, ତୀବ୍ର ବିଷଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ । ସ୍ନେହରେ ଅନ୍ଧା ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିବା ସେଇ ମା, ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ନିଜ ପିଲାମାନେ ବନ୍ଧି ଥିବା ଦେଖି, ସ୍ମୃତି ହରାଇ, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜାଳରେ ଆଟକି ପଡ଼ିଲେ । ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବାପା ପକ୍ଷୀ ନିଜ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଶିଶୁମାନେ ଓ ନିଜ ପତ୍ନୀକୁ ବନ୍ଧିଥିବା ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କଲେ—"ହା ମୋ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା! ମୁଁ ଅପୁଣ୍ୟଶୀଳୀ, ମୂଢ଼ ମନ ଧାରଣ କରିଛି । ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ତିନି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରିପାରିଲି ନାହିଁ, ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା । ଯିଏ ମୋର ପ୍ରିୟା, ମୋର ଦେବୀ ପତ୍ନୀ, ସେ ମୋତେ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଘରରେ ଛାଡ଼ି, ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶୂନ୍ୟ ଘରରେ, ପତ୍ନୀ ପୁତ୍ର ବିହୀନ, ଦୁଃଖରେ ଦগ୍ଧ, କାହିଁକି ଏମିତି ଜୀବନ ଚାହେଁବି?" ଏଭଳି ଭାବରେ ନିଜ ସନ୍ତାନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ମୃତ୍ୟୁର ଗ୍ରାସରେ ଆସି, ଅସହାୟ ହୋଇ, ସେଇ ଦୟନୀୟ ପକ୍ଷୀ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ଶିକାରୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଧରି, ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରି, ସେଇ ପକ୍ଷୀ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ସନ୍ତାନମାନେ—ସମସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ନେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲା । ଏହିପରି ଗୃହସ୍ଥ ଯିଏ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇପାରେନାହିଁ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖେ, ସେ ନିଜ ବନ୍ଧନରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ମିଳିଲାପରେ ମୋକ୍ଷର ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଏହିପରି ଗୃହ ଆସକ୍ତିରେ ପଡ଼ି ରହିଯାଏ, ସେ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାରୁ ପଡ଼ିଯିବା ଲୋକ ବୋଲି ପରିଚିତ । ଏଭଳି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ପରେ, ସୂତ ମୁନି କହିଲେ—ତାପରେ, ନିଜ ପ୍ରିୟଜନମାନେ ପାଇଁ ଜଳ ଦାନ କରିବାକୁ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଜଳ ଦାନ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରନ୍ଦନ କରି, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଓ ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଏହି ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ । ସେଠାରେ, ମାଧବ କୁରୁମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା ଓ କୃଷ୍ଣା ସହିତ ଦେଖିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତେ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ । ସେ, ଋଷିମାନେ ସହିତ, ନିଜ ପ୍ରିୟଜନ ହରାଇ ଦୁଃଖିତ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଅଟଳ କାଳର ନିୟମ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହାକୁ କେହି ବଦଳାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ । ଏହିପରି ଭାବେ, ଅଜାତଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେଲେ, ଯାହା ଜୁଆରିମାନେ ଛିନି ନେଇଥିଲେ, ଓ ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କଚର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରି, ନିଜ କାମ୍ୟ ସାଧନ କଲେ । ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତିନିଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ ଖ୍ୟାତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି । ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସାତ୍ୟକି ଓ ଉଦ୍ଧବ ସହିତ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଦର ଦେଲେ । ତାପରେ, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ନିଜ ରଥରେ ଚଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଉତ୍ତରା ଭୟରେ ଏଗି ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ । ଉତ୍ତରା କହିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ମହାଯୋଗୀ, ଦେବାଦିଦେବ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର! ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ଚାରିପଟେ ମୃତ୍ୟୁ ଘେରିଛି । ଏକ ଦହୁଥିବା ଲୋହା ତୀର ମୋ ଉପରେ ଆସୁଛି, ଏହା ମୋତେ ଦହୁନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଅଜନ୍ମ ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କର ।" ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଏହି ଭାସଣ ଶୁଣି, ଭଗବାନ୍ ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ହୋଇ, ବୁଝିଲେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ବଂଶ ନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ । ସେଠାରେ, ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ସଜାଗ ହେଲେ । ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ବିପଦ ଦେଖି, ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ । ହରି, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଓ ଯୋଗେଶ୍ୱର, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୁରୁବଂଶଜ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆବୃତ କରି ରକ୍ଷା କଲେ । ଯଦିଓ ବ୍ରହ୍ମାଶିର ଅସ୍ତ୍ର ଅପରାଜୟ ଓ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ, ତଥାପି ତୁମ ଭୈଷ୍ଣବ ଶକ୍ତି ସାମ୍ନା କରି ଏହା ନିର୍ବିକାର ହୋଇଗଲା । ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଅଚ୍ୟୁତ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ନିଧି, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଜନ୍ମା ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି । ବ୍ରହ୍ମା ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାଥିରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ପୃଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏହିପରି ଶ୍ଲୋକ କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ହେ ଆଦିପୁରୁଷ, ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ପ୍ରକୃତିରୁ ପାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ବାହାରେ ବିଦ୍ୟମାନ । ତୁମେ ମାୟାର ପରଦାରେ ଆବୃତ, ଅଜୟ ଓ ଅବିନାଶୀ, ମୂଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଯେପରି ନଟ ନିଜ ଭୂଷାରେ ଲୁଚିଯାଏ ।