ଏହି କଳି ଯୁଗରେ ଜୀବମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଦେମନୀୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ଏ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ କଣ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସୂତକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ: “ଏହି କଳି ଦୁଃସମୟରେ ସର୍ବଉତ୍ତମ ମାଙ୍ଗଳିକ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧତମ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଦେଇଥିବା ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ କଣ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସୂତ ନିଜ ହୃଦୟର ସ୍ନେହ ଦେଖି, ଶୌନକଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କରି, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଏବଂ ଭବସଂସାର ଭୟକୁ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ କହିବି। କୃଷ୍ଣର ଭକ୍ତିର ବୃଦ୍ଧି ଓ ସନ୍ତୋଷକୁ ଦେଇଥିବା ବିଷୟ କହିବି; ଆପଣମାନେ ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।” ସୂତ ଏହିଭଳି କହିଲେ: “କାଳର ମହାସର୍ପର ଭୟକୁ ଦୂର କରିବାକୁ, କଳି ଯୁଗରେ କୀର କୃତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି। ମନର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ପୂର୍ବଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ଏହି ଭାଗବତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।” ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ର କଥା ଶୁଣିବା ପାଇଁ, ଏକ ସଭାରେ ପରିକ୍ଷିତ ବସିଥିଲେ, ଶୁକ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଦେବମାନେ ନେକ୍ତର ଭରିଥିବା କଳସ ନେଇ ଆସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶୁକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, କହିଲେ: “ଏହି ନେକ୍ତର ଆଣିଛୁ, ଆମକୁ କଥାର ନେକ୍ତର ଦିଅ।” ଏହି ବିନିମୟରେ, ରାଜା ପରିକ୍ଷିତ ନେକ୍ତର ପାନ କରିବେ, ଆମେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର କଥାର ନେକ୍ତର ପାନ କରିବା। ତେବେ, ବ୍ରହ୍ମରାତ ଏହି ଭାବରେ ବିଚାର କରି, “ଏହି ଜଗତରେ କଣ ନେକ୍ତର, କଣ କଥା, କଣ କାଚ, କଣ ମହାମଣି?” ବୋଲି ଦେବମାନେ ଉପରେ ହସିଲେ। ସେ ଭକ୍ତିହୀନ ଦେବମାନେ ଚିହ୍ନି, କଥାର ନେକ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ; ଏହି ଭାଗବତ କଥା ଦେବମାନେ ପାଇଁ ବି ଦୁର୍ଲଭ। ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ; ସତ୍ୟଲୋକରେ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲା ମାନି, ଅଜନ୍ମା ଏହି ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ। ଅନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଉପକ୍ଷେପ, ଏହି ଭାଗବତ ଗମ୍ଭୀରତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ଦେଖି ଋଷିମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ। ଏହି ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବରେ ଗଣନା କରିଲେ; କଳି ଯୁଗରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ପଠିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଫଳ ମିଳିଯାଏ। ସାତ ଦିନରେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ; ଏହି ଉପାୟ ଦୟାଳୁ ସନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଗତକାଳରେ ନାରଦକୁ କହିଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ୱୟ ହୋଇ ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ଅବସର ମିଳିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାତ ଦିନରେ ଶୁଣିବା ଉପାୟ କୁମାରମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶୌନକ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: “ନାରଦ, ଯିଏ ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସଦା ଚଳିତ, ସେ କିପରି ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ ସହିତ ସନ୍ନିଧି ଓ ସ୍ନେହ ଗଠିତ କରିପାରିଲେ?” ସୂତ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି ଭକ୍ତିମୟ କଥା କହିବି, ଯାହା ଶୁକ ମୋତେ ଗୁପ୍ତରେ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଗଣି, କହିଥିଲେ।” ଏକଥା ଏହି: ବିଶାଳା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଚାରି ଶୁଦ୍ଧ କୁମାର ମୁନିମାନେ ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏଠାରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। କୁମାରମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ମୁହଁ କିପରି ଅନ୍ତର୍ଭାବିତ, ମନ କିପରି ଚିନ୍ତିତ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ତୁମେ ନିଜ ଧନ ହରାଇଥିବା ଏକ ସାଧାରଣ ପୁରୁଷ ପରି; ଏହା ଏକ ନିରାସକ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ—କାରଣ କହ।” ନାରଦ କହିଲେ: “ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବି ଗୁମାସ୍ତି, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ, କାଶୀ, ଓ ଗୋଦାବରୀ ଦେଖିଲି। ହରିକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଶ୍ରୀରଙ୍ଗ, ସେତୁବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଘୁଞ୍ଚିଲି, ଏଠେଠି ଘୁଞ୍ଚିଲି। କିନ୍ତୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମନକୁ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥିବା ଆନନ୍ଦ ପାଇଲି ନାହିଁ; ଏବେ ପୃଥିବୀ କଳି ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ସତ୍ୟ, ତପ, ଶୁଦ୍ଧି, କରୁଣା, ଦାନ ବିଲୁପ୍ତ; ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ ମାତ୍ର ଉଦରପୂରଣ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତ ଭାସଣ କରିବାକୁ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଅବୁଦ୍ଧି, ଦୁଃଖୀ, ଅଭାଗା, ଏବଂ ଦୁଃଖପୀଡିତ; ସତ୍ପୁରୁଷ ଅତି କମ୍, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଗ୍ରସିଛି; ଏଠି ନିରାସକ୍ତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଘର ଚାଲାନ୍ତି। ଯୁବତୀମାନେ ଘର ଶାସନ କରନ୍ତି, ଦେବରମାନେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି, ଜନ୍ୟ ଲାଭ ନିମିତ୍ତେ ଝିଅମାନେ ବିକ୍ରି ହୋଇଯାନ୍ତି, ଦମ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୋଇଯାଏ। ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ବିଦେଶୀମାନେ ଅଟକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି, ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନିତ; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦେବମନ୍ଦିର ଧ୍ୱଂସ କରିଛନ୍ତି। ଏଠି କୌଣସି ଯୋଗୀ ନାହିଁ, କୌଣସି ନିପୁଣ ନାହିଁ, କୌଣସି ଜ୍ଞାନୀ ନାହିଁ, କୌଣସି ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ନାହିଁ; କଳିର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଛି। ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଚୋରମାନେ ଦୁଃଖିତ କରିଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆହତ, ଯୁବତୀମାନେ ଚୁଡ଼ା ବିକାଶ ହୋଇ କଳିରେ କାମପ୍ରବଳ। ଏଭଳି କଳିର ଦୋଷ ଦେଖି, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିଲି; ଏବଂ ଯମୁନା ତୀରକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲୀଳା ହୋଇଥିଲା। ଏଠି ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲି—ଶୁଣନ୍ତୁ, ମହାମୁନିମାନେ: ଏଠି ଏକ ଯୁବତୀ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଥକି ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରିତ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦୁଇ ଜଣ ଭୟଜନକ ବୃଦ୍ଧ, ଅଚେତନ ଏବଂ କ୍ଷୀଣ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ବସିଥିଲେ; ଯୁବତୀ ସେମାନେକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଜାଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ପାଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେ ଦଶ ଦିଗରେ ନିଜ ରକ୍ଷକ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ନିଜ ଦେହ ଶତାଧିକ ଯୁବତୀମାନେ ଉଡ଼ାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଜାଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦୂରରୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଆଗ୍ରହରେ ଆସିଲି; ମୋତେ ଦେଖି, ଯୁବତୀ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ଉଠି, କହିଲେ: “ଓ ପବିତ୍ର ଜନ, ଦୟାକରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ, ମୋର ଚିନ୍ତା ଦୂର କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଜଗତର ପାପକୁ ଦୂର କରିଦିଏ।