ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଉଚ୍ଚାସନରେ ବସିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀ, ଏବଂ କମଳାସନରେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସି, ଏହି ମହାଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତିର ସାକ୍ଷୀ ହେଲେ । ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଝାଞ୍ଜ ନେଲେ, ଉଦ୍ଧବ ଉତ୍ସାହରେ ଘଣ୍ଟା ରବ କଲେ, ଦେବମୁନି ସ୍ୱରପ୍ରଭୁତାରେ ବୀଣା ଧରିଲେ, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ସ୍ୱରର ନାୟକ ହେଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ମୃଦଙ୍ଗ ରବ କରି, କୁମାରମାନଙ୍କୁ ‘ଜୟ! ଜୟ! କି ଚମତ୍କାର ଗାଉଛ!’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ । ଆଗରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକଦେବ ନିରବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ ପାଠ କରିଥିଲେ । ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ତିନି ମହାଦେବ—ହରି, ଶିବ ଓ ବ୍ରହ୍ମା—ସେମାନେ ଏକସାଥି ନୃତ୍ୟ କରି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଭିନେତା ପରି ଜଳମାନ ହେଲେ । ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତୁତି ଦେଖି, ହରି ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ପାଖରୁ ଯାହା ଚାହଁ, ଭକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି । ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମେ ଯେମିତି ମୋର କଥା ଓ ପ୍ରଶଂସା କରିଛ, ତାହାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିରେ ବିଗ୍ନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ପାହାଡ଼, ସର୍ପ ଓ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଗୀତରେ, ତୁମେ ସ୍ମୃତିରେ ରୁହ । ଏହି ଆମ ଇଚ୍ଛା, ଏହା ପୂରଣ ହେଉ ।” ଅଚ୍ୟୁତ କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ତାପରେ ନାରଦ, ଶୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ହରିଙ୍କ ପାଦେ ନମସ୍କାର କଲେ । ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ମାୟାର ମୋହ ହରି ନେଇ, ଦିବ୍ୟ କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରି, ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ । ଏହି ଭକ୍ତି, ଶୁକ ନିଜ ପୁଅମାନେ ସହିତ ରକ୍ଷା କଲେ ଓ ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କଲେ । ଏପରି ଭାବେ, ଭାଗବତ ସେବା କରି, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମନ ହରିଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ । ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖ, ଦରିଦ୍ରତା, ଜ୍ୱର ଓ ମାୟାର ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ବିପଦ୍ଧ, ସେମାନଙ୍କ ଲାଗି ଭାଗବତ ଶୁଭ କରେ । ଏହିଠାରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, “କେବେ ଶୁକ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ? କେବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଥିଲେ? କେବେ ଦେବମୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ? ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର ।” ସୂତ କହିଲେ, “କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରୟାଣ ପରେ ତିରିଶ ବର୍ଷ, କଳି ଯୁଗ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲା, ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀରେ ଶୁକ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପରେ, ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ସମାପ୍ତି ପରେ, କଳି ଯୁଗ ଦୁଇଶ ବର୍ଷ ବିତିଲା, ଏକ ଶୁଭ ନବମୀ ଦିନେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଏହି କଥା କହିଲେ । ତାପରେ, ଆଉ ତିରିଶ ବର୍ଷ ପରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହା ପାଠ କଲେ । ଏପରି ଭାବେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ପଚାରିଥିଲୁ, କଳି ଯୁଗରେ ଭାଗବତ କଥା କହିଲି, ଯାହା ସଂସାର ରୋଗ ନଶ୍ୟ କରେ ।” “ଏହି ଗାଥା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୟ କରେ, ମୁକ୍ତିର କାରଣ ଓ ଭକ୍ତିର ଖେଳ ଦେଖାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଗାଥା ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ବିଧି-ନିଷ୍ଠାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ଯମ ତାଙ୍କ ଦୂତକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ କାନରେ କହନ୍ତି, ‘ଭଗବତ କଥାରେ ମଦମସ୍ତ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଛୁଅନି; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ନୁହେଁ ।’ ଏହି ଅସାର ସଂସାରରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ବିଷରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ, ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁକଙ୍କ ଅମୃତ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣ, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ହେବ । ଅନ୍ୟଥା ଅନର୍ଥ କଥା ଶୁଣି ବ୍ୟର୍ଥ ଆଟି ଘୁଞ୍ଚିବା କାହିଁକି, ଯେଉଁଥିରେ ପରୀକ୍ଷିତ ନିଜେ ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିବା କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ?” “ଶୁକଙ୍କ କଥା ରସଧାରା ପରି ବହିଥାଏ, ଯିଏ ଏହି କଥା ପାଠ କରେ, ତାଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ଏହା ବନ୍ଧିଯାଏ, ସେ ଭୂତିବାଇକୁଣ୍ଠ ନାୟକ ହେଉଛନ୍ତି । ଏହି ଅତି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଏକଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ସମସ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକଙ୍କ କଥା ପରି ଶୁଦ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ସଂହିତାର ସାର ପିଉ, ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇବୁ । ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଏହି କଥା ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଆଗରେ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଏହା କରି ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତରେ କିଛିଁଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାହିଁ ।” ତାପରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, “ନାରଦ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବଦରାୟଣ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି କ’ଣ କଲେ?” ସୂତ କହିଲେ, “ଦିବ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଶମ୍ୟାପ୍ରାସ ନାମକ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁନିମାନେ ସଦା ସଙ୍ଗ ହେଉଥିଲେ ।” ସେଠି, ବଦରୀ ଗଛର ଛାୟାରେ ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ବ୍ୟାସ ସେଠି ବସି, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କଲେ । ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷ ଓ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ମାୟାକୁ ଦେଖିଥିଲେ । ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଜୀବ, ଯଦ୍ୟପି ଅପାର, ତଥାପି ତିନି ଗୁଣର ମୂଳ ଭାବି ଦୁଃଖ ଓ ଅନର୍ଥ ଭୋଗ କରେ । ଏହି ଦୁଃଖ ନିବାରଣ ପାଇଁ, ଏବଂ ଅଜ୍ଞ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ବ୍ୟାସ ନିଜେ ସାତ୍ତ୍ୱତ ସଂହିତା ରଚନା କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭକ୍ତି ଶିଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ରବଣ କଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉଦିତ ହୁଏ, ଦୁଃଖ, ମୋହ ଓ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ । ଏହି ଭାଗବତ ସଂହିତାକୁ ସଠିକ୍ କ୍ରମରେ ରଚନା କରି, ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଲେ, ଯିଏ ବିରକ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠ । ଏଠାରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, “ଏପରି ବିରକ୍ତ ଓ ଆତ୍ମସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମୁନି, ଏହି ମହାଗ୍ରନ୍ଥ କାହିଁକି ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ?” ସୂତ କହିଲେ, “ସ୍ୱୟଂ ସଂତୁଷ୍ଟ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ କାରଣ ବିନା ହରିଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, କାରଣ ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଏପରି ମଧୁର । ବଦରାୟଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ମନ ହରିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ସଦା ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏହି ମହାଗାଥା ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ ।” “ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମ, କାର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରୟାଣ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଗତି ଓ କୃଷ୍ଣ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବି ।