ନାରଦ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସଫଳତାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହେଲେ, ସରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଇ ଉଠିଲା। ଏଭଳି ମହାନ ଘଟଣା ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାରଦ ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ କଣ୍ଠ ଆବେଗରେ ବନ୍ଧିଯାଇ, ମହାପୁରୁଷମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପାର କୃପାରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ହୋଇଛି। ଆଜି ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପ ହରିବାକୁ ସକ୍ଷମ, ହରିଙ୍କୁ ପାଇଛି। ସମସ୍ତ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରବଣକୁ ମୁଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ମନେ କରେ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବସିଛନ୍ତି, ଲାଭ କରାଯାଏ।” ଏହି ସମୟରେ ସୂତ କହିଲେ, “ଏଭଳି ବିଶିଷ୍ଟ ବୈଷ୍ଣବ ନାରଦ କଥା କହୁଥିବାବେଳେ, ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଶୁକ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ବୟସ ଶୋଳ ବର୍ଷ, ଗଭୀର ଜ୍ଞାନର ସମୁଦ୍ରର ଚନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ସାଧନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସ୍ନେହ ଓ ଶାନ୍ତିରେ ଭାଗବତ କଥା ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଅନୁଭବ କରି, ଉଠି ମହା-ଆସନ ଦେଲେ। ଦେବମୁନି ନାରଦ ଭଲପାଇ ବନ୍ଦନା କଲେ। ଶୁକ ସୁବିଧାଜନକ ଆସନରେ ବସି କହିଲେ, ‘ମୋ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତୁ।’ ଶ୍ରୀଶୁକ କହିଲେ, “ଭାଗବତ ବେଦର କଳ୍ପତରୁର ପକା ଫଳ, ମୋର ମୁଖର ଅମୃତରେ ପ୍ରବାହିତ। ହେ ଭୂମିର ସୁସଂସ୍କୃତ ଆସ୍ୱାଦକମାନେ, ଏହି ରସକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପିଉନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ମହାମୁନି ରଚିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତରେ ସମସ୍ତ କୃତ୍ରିମ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଛି; ଏହା ଏମନ୍ତି ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାଶୂନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ। ଏଠାରେ ସତ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୁଏ, ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ମୂଳସହ ଉପଟାଯାଏ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସାକ୍ଷାତ ବନ୍ଧିଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣମାନଙ୍କ ମୁକୁଟମଣି, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ଧନ। ଏଠାରେ ପରମହଂସମାନଙ୍କର ନିର୍ମଳ ଜ୍ଞାନ ଗାଇଯାଇଛି। ଏଠାରେ ନିଷ୍କାମ ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଘାଟିତ; ଏହାକୁ ଭକ୍ତିସହ ଶୁଣିଲେ, ପଢିଲେ ଓ ଚିନ୍ତନ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଶ୍ୱର୍ଗ, ସତ୍ୟଲୋକ, କୈଳାଶ କିମ୍ବା ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରସ ମିଳେନି; ତେଣୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ଏହାକୁ ସଦା ପିଉନ୍ତୁ, କେବେ ଛାଡନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ସୂତ କହିଲେ, “ଏଭଳି ବାଦରାୟଣ (ବ୍ୟାସ) ସଭାରେ କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବଳି, ଉଦ୍ଧବ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ହରି ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଦେବମୁନି ନାରଦ ତାଙ୍କ ଓ ସହଚରମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ହରିଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିବ ପାର୍ବତୀ ସହ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା କମଳାସନରେ ବସି ଏହି ମହାଗୀତିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଝାଞ୍ଜ ଧରିଲେ, ଉଦ୍ଧବ ଘଣ୍ଟା ବଜାଇଲେ, ଦେବମୁନି ନାରଦ ସ୍ୱରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ବୀଣା ବଜାଇଲେ, ଅର୍ଜୁନ ଧୁନିର ନେତୃତ୍ୱ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇ, ‘ଜୟ ହେଉ, ଜୟ ହେଉ! କୁମାରମାନେ, ତୁମେ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ତୁତିକୁ କିମ୍ବା ଦେଉଛ!’ କହିଲେ। ସାମ୍ନାରେ ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ଶୁକ ଗାନ କଲେ। ଏଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଜଣ (ହରି, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା) ଏକାଠି ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିନେତା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଶଂସା ଦେଖି, ହରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ ବି, କହିଲେ, “ଭକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମୋ ପାଖରୁ ଏକ ଵର ମାଗ, ଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମେ ଯେଉଁ କଥା କହିଲ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।” ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପାହାଡ଼, ସର୍ପ ଓ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଗୀତରେ, ତୁମେ ସ୍ମରଣ ହେଉ—ଏହି ଆମ ଇଚ୍ଛା, ଏହା ପୂରଣ ହେଉ।” ଅଚ୍ୟୁତ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ କହି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ ନାରଦ, ଶୁକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମୋହ ଦୂର କରି, ଦିବ୍ୟ କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରି, ତାହାଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏହି ଭକ୍ତି, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁକ ରକ୍ଷା କଲେ, ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କଲେ। ଏପରି ଭାଗବତ ସେବା କରି, ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମନ ହରିଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ, ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ, ମାୟାର ଦୂତ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ, ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୀନ—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଭାଗବତ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ। ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, “କେବେ ଶୁକ ରାଜାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ? କେବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଆଉଥରେ କହିଲେ? କେବେ ଦେବମୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ? ଏହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରନ୍ତୁ।” ସୂତ କହିଲେ, “କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ତିରିଶ ବର୍ଷ ହେବା ପରେ, କଳିଯୁଗ ଆଗ୍ରସର ହେବା ସମୟରେ, ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ତିଥିରେ ଶୁକ ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗର ଦୁଇଶ ବର୍ଷ ପରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ନବମୀ ତିଥିରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈଁର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଏହି କଥା କହିଲେ। ଏହା ପରେ, କଳିଯୁଗ ଆଉ ତିରିଶ ବର୍ଷ ଆଗେଇବା ପରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ତିଥିରେ, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ରମାନେ ଏହି କଥା କହିଲେ। ଏହିଭଳି ହେଲା, ହେ ପାପଶୂନ୍ୟ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଲ, ଆଉ କଳିଯୁଗରେ ଭାଗବତ କଥା କେମିତି ସଂସାର ରୋଗ ଦୂର କରେ, ତାହା ମୁଁ କହିଲି। ଏହି କଥା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ମୁକ୍ତିର ଏକମାତ୍ର କାରଣ, ଭକ୍ତିର ଲୀଳାକୁ ବିକାଶ କରେ। ଧର୍ମାତ୍ମାମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ପିଉନ୍ତୁ; ଏହା ଅଛିବାବେଳେ ତୀର୍ଥ, ଯଜ୍ଞ ଆଦିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଯମ ନିଜ ସେବକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବାକୁ ଯିବା ସମୟରେ, କହିଥିବା କଥା—‘ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥାରେ ମତ୍ତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତୁମେ ଛୁଅନି; ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶର ନାୟକ, କିନ୍ତୁ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ନୁହେଁ।’ ଏହି ଅସାର ସଂସାରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟର ବିଷରେ ମନ ଅଶାନ୍ତ, ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁକଙ୍କ ଅମୃତ କଥା ଶୁଣି ନିଜ ମଙ୍ଗଳ କର। ଅନ୍ୟ ନିମ୍ନ କଥା ଶୁଣି ଅସାର ମାର୍ଗରେ ଘୁଞ୍ଚିବା କାହିଁକି? ପରୀକ୍ଷିତ ନିଜେ ଏହି ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ।