ଏକ ସମୟର କଥା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ । ସେ ମୁଣ୍ଡରେ ମହାମୂଲ୍ୟ ମୁକୁଟ ଓ ରତ୍ନଖଚିତ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ହଜାର ଚୁଲି ରୂପୀ ରେଶମ ଲଟି ଚମକୁଥିଲା, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ତେଜସ୍ବୀ ମଣ୍ଡଳ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲା । ଏଠି ତାଙ୍କର ଏଠି ଅଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ, ସୁନ୍ଦର ହାତ ଥିଲା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ଅଳଙ୍କାର ଥିଲା, ଓ ଦେହରେ ଭୂଷିତ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ଏ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅଚ୍ୟୁତ ଅନନ୍ୟ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଭୟମିଶ୍ରିତ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ନମନ କଲେ । ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ କୃପାମୟ ସ୍ୱରରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୁଁ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅମାନେଂକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, ଏହି ଦେହର ଭାର କମାଇବା ପାଇଁ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ମୋଁ ଅଂଶ ରୂପ ଅବତାର, ଏବେ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି ପୃଥିବୀରୁ ଅଧର୍ମକୁ ନାଶ କର ।” “ତୁମେ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଜଗତର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ଯଦିଓ ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ପରମେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ । ତାପରେ, ଏହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ, ଓଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅମାନେଂକୁ ନେଇ, ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ । ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ଆନନ୍ଦ ଭରିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅକୁ ତାଙ୍କର ମୂଳ ରୂପ ଓ ବୟସ୍ଵାନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ । ଏହି ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଦେଖି, ପାର୍ଥ ଭିତରେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବ ଜନ୍ମିଲା, ଏବଂ ସେ ବୁଝିଲେ— ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେ ସବୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି । ଏପରି ଅନେକ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କୃଷ୍ଣ ଏହି ଲୋକର ଉପଭୋଗ ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ସେ ସମୟ-ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେଂକୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଅନୁଗ୍ରହ ବର୍ଷାଇଲେ । ସେ ଅଧର୍ମୀ ରାଜାମାନେଂକୁ ନିହତ କରି, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କଲେ । ଏଭଳି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶହର ଦ୍ୱାରକାରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ଅତି ଶୁଭ୍ର ଓ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିରେ ଅନନ୍ଦରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସବୁଦିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ । ଦ୍ୱାରକାର ରାଜପଥ ଭାରି ଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଶରାବ ମଦିରାରେ ମତ୍ତ ହାତୀ, ଯୋଧ୍ୟା, ଘୋଡ଼ା, ଓ ସୁନ୍ଦର ରଥ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା । ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବନ ମାଳିକା ଫୁଲରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ମଧୁମକ୍ଷୀ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ଷୋଳ ହଜାର ରାନୀଙ୍କ ସହ ଏହି ମହାନ ଭବନମାନେଂକୁ ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଦେଖାଇ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ଫୁଲର ରେଣୁ ଗନ୍ଧରେ ଭିଜା ପାନୀୟ ଜଳରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିରୁଥିଲେ । କୃଷ୍ଣ ଏହି ଜଳାଶୟରେ ରାନୀମାନେଂକ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ କୁମ୍କୁମ ଲାଗିଥିବା ଗାର୍ଲାଣ୍ଡ ନେଇ ଖେଳୁଥିଲେ । ଗାନ୍ଧର୍ବ, ତାଳବାଦ୍ୟ, ବିନାବାଦ୍ୟ ଏବଂ ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଗାଉଥିଲେ । ଏହି ରାନୀମାନେ ହସ ଓ ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଫୁଲ ଝରି ଭିଜାଇ ଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଭିଜିଯାଇଥିଲା, ଚେହେରା ଉପରେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଶୃଙ୍ଗାର ଚମକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ମୁକୁଟ ଛୁଟିଯିବା ଚୁଲି ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, ରାନୀମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାନ ହସ ଓ ଖେଳ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ମହାନ ହସ୍ତୀ ତାଙ୍କ ମହିଳା ହସ୍ତୀମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ । କୃଷ୍ଣ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା, ଗାୟକ, ବାଦକ ଓ ରାନୀମାନେଂକୁ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶୂଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରୁଥିଲେ । ସେ ହସ, ଦୃଷ୍ଟି, ଅଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗିମା, ଚଞ୍ଚଳ ଅଳିଙ୍ଗନ ଓ ଶିର୍ଷ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବରେ ଏହି ମହିଳାମାନେଂକ ହୃଦୟକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲେ । ଏହି ରାନୀମାନେ ମୁକୁନ୍ଦ ଉପରେ ଏତେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିଲେ, ମତାଳ ଅଥବା ଅବୋଧ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭଳି । ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନକୁ ନିମିତ୍ତ କରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି କରିଥିଲେ— ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି । ସେମାନେ କହିଲେ— “ହେ କୁରରୀ, ତୁମେ ରାତିରେ ନିଦ୍ରାହୀନ ହେଇ କାନ୍ଦୁଛ, କାରଣ ଏହି ଯଗତ୍ନାଥ ରାତିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଆମ ପାଖରୁ ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି । ତୁମେ ମଧ୍ୟ କି ଆମ ଭଳି ତାଙ୍କର ଚାହିଁ ହୃଦୟରେ ବିଧୁର ହେଇଛ ?” “ହେ ଚକ୍ରବାକୀ, ତୁମେ ରାତିରେ ଚୁପ୍ଚାପ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଛ । ଆମ ଭଳି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଚରଣରେ ଦାସୀ ହେଇଛ କି ? କିମ୍ବା ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ମାଳା ଚାହୁଛ ?” “ହେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ତୁମ ତେଜ କ୍ଷୟ ହେଉଛି, ତୁମେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିପାରୁନାହ, ଆମ ଭଳି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଭୁଲି ଗଲେ କି ?” “ହେ ମଲୟ ପବନ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଚାହିଁ ତୁମେ ଆମ ହୃଦୟରେ ବିରହ ଜାଗାଇଦେଉଛ, କି ଆମେ କିଛି ଅନୁଚିତ କରିଛୁ ?” “ହେ ମେଘ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କର, ତାଙ୍କୁ ଭାବି ଆମ ଭଳି ଏତେ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଛ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଆଉ ଆଉ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଉଛ ।” “ହେ କୋଇଲୀ, ତୁମର କଣ୍ଠ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ତୁମର ମଧୁର କଥା ମୃତକୁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଉଛି । କୃପାକରି କହ, ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବି ? ତୁମେ ମଧ୍ୟ କି ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛ ?” “ହେ ପାହାଡ, ତୁମେ ନିର୍ବିକାର ଏବଂ ଚୁପ୍ଚାପ ଅଛ । ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବସୁଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ଚରଣକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛ ।” “ହେ ହଂସ, ଆସ, ଏହି ଜଳ ପିଅ । ଆମକୁ କହ, ଶୌରିଙ୍କ ସମ୍ବାଦ । ସେ ଭଲ ଅଛନ୍ତି କି ? ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ କମିଛି କି ? ସେ ଆମକୁ ଭୁଲିଗଲେ କି ? ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ବ୍ୟତୀତ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ ।” ଏପରି ଭାବରେ, ମାଧବଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ନେଇ, ରାନୀମାନେ ଚିରକାଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ଲାଭ କଲେ ।