ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏହିପରି ଭାବରେ, ସରସ୍ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋକଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଚରଣକମଳରେ ସେବା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି କଥାକୁ ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଯିଏ ଏହି ଅମୃତମୟ କଥା, ମୁନିପୁତ୍ରଙ୍କ ଚରଣର ଗନ୍ଧ ଭରା, ଏବଂ ସଂସାର ଭୟ ଦୂର କରିଥିବା, ପରମ ପୁରୁଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ଚରିତ୍ରକୁ କାନ ଦ୍ୱାରା ଆବାରେ ଆବାରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ସଂସାର ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ଘଟଣା ଏକଦା ଦ୍ୱାରକାରେ ଘଟିଲା—ଭାରତବଂଶୀ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜନ୍ମମାତ୍ର ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଇ ଶିଶୁଟିକୁ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ—“ଯେଉଁ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀ, କପଟ, ଲୋଭୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ମୋ ଶିଶୁଟି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ହିଂସାପ୍ରିୟ, ଦୁଷ୍ଟ, ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥାନ୍ତି, ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଦରିଦ୍ର ଓ ସଦା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପଡନ୍ତି।” ଏଭଳି ଭାବରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରାଜଦ୍ୱାରେ ରଖି, ସେଇ ଦୁଃଖ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମ୍ବାଦ କେଶବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆର୍ଜୁନଙ୍କ କାନରେ ପଡିଲା। ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନବମ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଆର୍ଜୁନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଘରେ କଣ ଅଭାବ? ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସହ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧନ, ଜନନୀ, ପୁତ୍ର ସହିତ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମିଥ୍ୟାବେଶୀ, ଲଜ୍ଜାଜନକ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଛନ୍ତି।" "ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖିତ, ଅସହାୟ ପୁଅମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଯଦି ମୁଁ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।" ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—"ସଙ୍କର୍ଷଣ, ବାସୁଦେବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ (ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର) ଓ ଅନିରୁଦ୍ଧ (ଯାହାଙ୍କ ରଥ ଅଜୟ) ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ କିପରି ଏହି ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁନାହିଁ।" ତେବେ ଆର୍ଜୁନ କହିଲେ—"ମୁଁ ସଙ୍କର୍ଷଣ, କୃଷ୍ଣ, କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ନୁହେଁ; ମୋ ନାମ ଆର୍ଜୁନ, ମୋର ଧନୁଷ୍ୟ ଗାଣ୍ଡୀବ। ମୋର ଶକ୍ତିକୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଯାହା ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରି, ମୁଁ ତୁମ ପୁଅମାନେକୁ ଫେରାଇ ଦେବି।" ଏପରି ଭାବରେ ଶତ୍ରୁଦଳନ ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କର ଜନ୍ମସମୟ ଆସିଲା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟ ଭିତରେ ଆର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—"ମୋ ଶିଶୁକୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କର!" ଆର୍ଜୁନ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରି ତୟାରି ହେଲେ। ସେ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଶିଶୁ ଜନ୍ମକକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରିଦେଲେ, ଉପର, ତଳେ, ଚାରିପଟେ ତୀରର ଆବରଣ ତିଆରି କଲେ। ତଥାପି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଜଣେ ପୁଅ ହେବା ସହିତ, ସେ ଶିଶୁ ଶବ୍ଦ କରି କରି, ଶରୀର ସହିତ ଆକାଶକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଏହା ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆର୍ଜୁନଙ୍କ ନିକଟରେ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କଲେ—"ମୁଁ ତାଙ୍କ ଗର୍ବ ଶବ୍ଦକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରି ଭୁଲ କଲି। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ବଳରାମ, କେଶବ କେହି ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ଅନ୍ୟ କିଏ କରିପାରିବେ?" "ଆର୍ଜୁନଙ୍କ ମିଥ୍ୟା କଥା, ତାଙ୍କର ଅତିଶୟ ଆତ୍ମସ୍ତୁତି, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ—ସବୁ ନିର୍ଥକ। ସେ ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ମୂଢ଼ତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି।" ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପ ଦେବା ପରେ, ଆର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ଭରସା କରି, ଶୀଘ୍ର ସମ୍ୟମନୀକୁ (ଯେଉଁଠାରେ ଯମ ରହନ୍ତି) ଗଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ନ ପାଇଁ, ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ର, ତାପରେ ଅଗ୍ନି, ନିରୃତି, ସୋମ, ବାୟୁ, ଓ ବରୁଣଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲେ। ରସାତଳ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ କେଉଁଠିବି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ନ ପାଇଁ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। କୃଷ୍ଣ କହିଲେ—"ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଦେଖାଇଦେବି; ତୁମେ ନିଜକୁ ଅବମାନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯେମାନେ ଆମର ପବିତ୍ର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବେ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।" ଏହିପରି କହି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ଆର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ, ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ସପ୍ତ ପର୍ବତ ଓ ଲୋକାଲୋକ ପରି ଅତିକ୍ରମ କରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୈବ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ, ମେଘପୁଷ୍ପ ଓ ବଳାହକ ନାମକ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଏକ ଅନ୍ଧକାରରେ ପଥ ଭ୍ରମି ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ମହାଯୋଗୀଶ୍ୱର କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ ଚକ୍ର ସୁଦର୍ଶନକୁ, ଯାହା ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାବାନ୍ବିତ, ଆଗକୁ ପଠାଇଲେ। ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ମନର ତୀବ୍ରତା ଭଳି, ଗଭୀର ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାହାର ତୀବ୍ର ରଶ୍ମିରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଚିରିଦେଲା, ଯେପରି ରାମଙ୍କ ତୀର ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭେଦି ଯାଏ। ସେଇ ପଥରେ ଆର୍ଜୁନ ଅନ୍ଧକାର ପରେ ଅପାର ଦୀପ୍ତି ଦେଖିଲେ, ତାହାର ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁରେ ଆଘାତ ଲାଗି, ଆଖି ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ପରେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବହି, ସେ ଉଚ୍ଚ ତରଙ୍ଗସ୍ନାତ ଜଳରେ ପହଁଚିଲେ; ସେଠାରେ ହଜାର ମଣିମାୟ ସ୍ତମ୍ଭ ଅଲଙ୍କୃତ ଚମତ୍କାର ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାଲ ଦେଖିଲେ। ସେହି ମହାଲ ମଧ୍ୟରେ ଚମତ୍କାର, ଅନନ୍ତ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ବିଶାଳ ନାଗ, ତାଙ୍କ ଫଣିରେ ମଣି ଜ୍ଵାଳା, ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଧଳା ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେହ ଓ ନୀଳ ଜିହ୍ୱା ସହିତ ଦେଖିଲେ।