ଯେତେବେଳେ ବୃକାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା ଏବଂ ସେ ଛିନ୍ନ ମୃଗ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆକାଶରେ ‘ଜୟ ହେଉ’, ‘ନମସ୍କାର’, ‘ଶାଭାଶ’ ଭଳି ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା। ଦୁଷ୍ଟ ବୃକାସୁରଙ୍କ ବଧ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃଗଣ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ଏହିବେଳେ ପରମେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମହାଦେବ, ହେ ଦେବ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ନିଜ ପାପରେ ନିଜେ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ମହାପୁରୁଷମାନେ ଯଦି ପାପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଟିକି ପାରିବେ? ଏବଂ ଯଦି କେହି ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥା କି ହେବ?” “ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶିବଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ଗଳ୍ପକୁ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଛି।” ଏହିପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ରୁଷିମାନେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ବିବାଦ ଉଠିଲା—ତିନି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ? ଏହି ଜ୍ଞାନ ଲାଗି ତାଙ୍କମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ଭୃଗୁ ଯାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କଲେ ନାହିଁ; ଏହା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନେ କ୍ରୋଧ ଉଠିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂଯମୀ ଥିବାରୁ ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କଲେ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଉତ୍ସର ଜଳରେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିବାନ୍ତି। ତାପରେ ଭୃଗୁ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ଆନନ୍ଦରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଭୃଗୁ ତାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଅସମ୍ମାନ ବୋଲି ଭାବି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଲାଲ୍ ହେଲା ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ ଉଠାଇ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। ଏହିବେଳେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି ମୃଦୁ କଥାରେ ଶାନ୍ତ କଲେ। ଏହା ପରେ ଭୃଗୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଅଂକରେ ରଖି ଶେଇଥିଲେ। ଭୃଗୁ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ପାଦ ଦେଲେ; ଏହା ଦେଖି ପରମେଶ୍ୱର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଉଠି ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, “ସ୍ୱାଗତ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୟାକରି ବସ, ଆମେ ତୁମର ଆଗମନ ଜାଣିନଥିଲୁ, ଦୟାକରି ଅମାନ୍ୟ କ୍ଷମା କର। ତୁମ ପାଦପଦ୍ମ ଧୋଇଥିବା ଜଳରେ ଆମେ, ଜଗତ ଏବଂ ଜଗତର ରକ୍ଷକମାନେ ପବିତ୍ର ହେଉ। ଆଜି ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ ହୋଇଛି; ତୁମ ପାଦସ୍ପର୍ଶରେ ମୋ ଛାତିରେ ଅପରିଷ୍କୃତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବସିବେ।” ଭୃଗୁ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଏଭଳି ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, ଭକ୍ତିରେ ଭିଜିଗଲେ, ଚୁପ୍ଚାପ ହେଲେ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଆସିଗଲା। ପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମପରାୟଣ ଋଷିମାନଙ୍କ ସଭାକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଯାହା କିଛି ଦେଖିଲେ, ତାହା ସବୁ କହିଦେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେଲା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧା କଲେ, କାରଣ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ନିର୍ଭୟତା ତାଙ୍କଠାରୁ ମିଳେ। ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଅଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଖ୍ୟାତି, ଯାହା ଆତ୍ମାର ମଳ ଦୂର କରେ, ସବୁ ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଯେଉଁ ମୁନିମାନେ ଦଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ, ସମଚିତ୍ତ, ନିର୍ମମ, ଧର୍ମିକ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମାନନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରୂପ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଦେବତା; ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତ, ନିର୍ଲୋଭ, ଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ କୌଣସି ଫଳ ଆଶା ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ, ଅସୁର, ସୁରମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ସେଇ ପବିତ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ। ଏଭଳି, ସରସ୍ବତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜନମାନ୍ତର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ସେବା କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ପାଇଥିଲେ। ଏହି ଅମୃତକଥାକୁ ଯେଉଁମାନେ କାନରେ ପରିବା ଭାଣ୍ଡାରେ ପରିବା ଭଳି ପୁନିପୁନି ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ଚରଣାମୃତର ସୁଗନ୍ଧ ମାଧୁରୀରେ ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତି ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତି। ଏହିବେଳେ, ଏକଥା ହେଉଛି, ଦ୍ୱାରକାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜନ୍ମନୂତନ ପୁଅ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁବା ସାଥି ସାଥି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶବକୁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ରଖି ଦୁଃଖ ଭରିତ ମନରେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀ, ଠକେଇବାରେ ଲାଗିଥିବା, ଲୋଭୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ମୋ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛି। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ହିଂସାପ୍ରୀତି, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥାଏ, ସେଠାରେ ପ୍ରଜା ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ, ଗରିବ ହୁଏ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ପୀଡ଼ିତ ରହେ।” ଏଭଳି ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜଦ୍ୱାରରେ ରଖି ଏହି ଦୁଃଖ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ଏକ ସମୟରେ କେଶବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅର୍ଜୁନ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ନବମ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା। “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଘରେ କଣ ଅଭାବ ଅଛି? ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧନ, ଜନାନୀ, ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମନେ ନାମମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଲଜ୍ଜାରେ ବଞ୍ଚିଅଛନ୍ତି।” “ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖିତ, ଅସହାୟ ପୁଅମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଯଦି ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିପାରିବିନାହିଁ, ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ସଙ୍କର୍ଷଣ, ବସୁଦେବ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ—ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନେ—ଏବଂ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯାହାଙ୍କ ରଥ ଅଜୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ତୁମେ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଜଗତ୍ପତିମାନେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିନଥିବେ, ଶିଶୁସ୍ୱଭାବରେ କେମିତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁନାହିଁ।