ଭଗବାନ୍ ଏକ ଅସୀମ କୌଶଳରେ କହିଲେ, “ଯଦି ଏହିପରି ସଠିକ ଅଟୁଟ ଆସ୍ଥା ରହିଛି, ତେବେ ଡକ୍ଷର ଶାପରେ ଯିଏ ଭୂତ-ପିଶାଚମାନଙ୍କର ନାଥ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କର କଥା ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ନାହିଁ।” ଭଗବାନ୍ ପୁନି କହିଲେ, “ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁ ଉପରେ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଆସ୍ଥା ରଖ, ତେବେ ତୁମର ହାତ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହେବ।” ଭଗବାନ୍ ଏହିପରି ଚତୁର ଓ ଚତୁର୍ୟ ଭାବରେ କହିଲେ, “ଯଦି ଶମ୍ଭୁଙ୍କର କଥା କେତେକ ଭୁଲ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଅ, କାରଣ ଅସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଭଗବାନ୍ ର ବୁଦ୍ଧିମତା ଭରିତ କଥାରେ ବୃକାସୁର ଭ୍ରମିତ ହେଇଗଲା; ସେ ନିଜ ହାତ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିଲା। ତାପରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା ଓ ସେ ବୃଷ ଭଳି ପଡିଗଲା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ଜୟଧ୍ୱନି, ନମସ୍କାର ଓ “ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମ୍” ବୋଲି କଥା ଉଠିଲା। ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଫୁଲ ଝରାଇ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଶିବ ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ପରମପୁରୁଷ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ପର୍ବତ ନାଥ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ନିଜେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।” ଭଗବାନ୍ ପୁନି କହିଲେ, “ଓ ଦେବ, ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଅପରାଧ କରି ଟିକିପାରିବ? ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ତ ଅଧିକ କଥା କଣ?” ଯିଏ ଏହି ଶିବଙ୍କର ମୁକ୍ତି ଉପାଖ୍ୟାନ କହିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ହରିଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ହେବେ; ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାଫଳ ପାଇବେ। ଏହିଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଓ ରାଜା, ସରସ୍ବତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଋଷିମାନେ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହେଲା—‘ତିନି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ?’” ଏହି ଜିଜ୍ଞାସା ପୂରଣ ପାଇଁ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୃଗୁଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ; ଭୃଗୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସଭାକୁ ଗଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି ନ କରି, ପରୀକ୍ଷା କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ମହାପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କଲେ, ଯେପରି ନିଜ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ। ତାପରେ ଭୃଗୁ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ସେଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲାସରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଭୃଗୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଫେରାଇଲେ ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଅସମ୍ମାନ ବୋଲି ଭାବି, ଶିବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଉଠାଇ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଦେବୀ ପଦେ ପଡି ମୃଦୁ କଥାରେ ଶିବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ତାପରେ ଭୃଗୁ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜନାର୍ଦନ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ଭୃଗୁ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ୍ ର ଛାତିକୁ ଘାତ କଲେ। ଭଗବାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହ ଉଠି, ନମ୍ରତାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଭୃଗୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆସନ୍ତୁ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବସନ୍ତୁ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଜଣାନଥିଲୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ୍ ପୁନି ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଓ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ରଚନ୍ତା, ଆପଣଙ୍କର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳରେ ଆମେ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ।” ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ଆଜି ଆମେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଅନନ୍ୟ କୃପାର ଲାଭୀ ହେଲୁ; ଆପଣଙ୍କର ପାଦ ଛୁଇଁ ଆମ ଛାତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ସମୃଦ୍ଧି ବସିବ।” ଏପରି ଭୃଗୁ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଭିତରୁ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ନିର୍ବାନ୍ଧ, ଚୁପ୍, ଭକ୍ତିରେ ଭରିଗଲେ, ଚକ୍ଷୁରେ ଲୁହ ଆସିଲା। ତାପରେ ସେ ଆଉଥରେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କର ସଭାକୁ ଫେରିଗଲେ ଓ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଉପରେ ଅଧିକ ଆସ୍ଥା ରଖିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଓ ଭୟହୀନତା ମିଳେ। ଯେଉଁଠାରୁ ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଅଷ୍ଟ ଶ୍ରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରୁ କୀର୍ତି ଆତ୍ମାର ଦୂଷଣ ଦୂର କରେ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ, ସମ, ନିର୍ମମ, ନିର୍ବିକାର ଋଷିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗତି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରିୟ ଦେବତା, ଯେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତ, ନିର୍ଲୋଭ, ଜ୍ଞାନୀ ଫଳ ଚାହିନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ପ୍ରକାର—ରାକ୍ଷସ, ଅସୁର, ସୁର—ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଗତି ମିଳେ। ଏପରି ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ସରସ୍ବତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋକଙ୍କ ନିଶ୍ଚିତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପରମପୁରୁଷଙ୍କର ପଦପଦ୍ମର ସେବା କରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗତି ପାଇଲେ।” ସୂତ କହିଲେ, “ଯିଏ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ, ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କର ଚରଣର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର, ଅଭୟ ଦେଇଥିବା, ପରମପୁରୁଷ ସଂପର୍କିତ ଏହି ନେକ୍ତର ମାନେ ଶୁଣିଥାଆନ୍ତି, ସେ ଜନ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଶ୍ରମ ଛାଡିଦେଇଥାଆନ୍ତି।” ଏହାପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଏକ ଦିନ ଦ୍ୱାରକାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପତ୍ନୀର ନବଜାତ ପୁଅ ଭୂମିକୁ ଛୁଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ ଶିଶୁକୁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କ୍ଷୋଭରେ ଏହିପରି କହିଲେ—‘ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଘୃଣା କରେ, ଅପରାଧୀ, ଲୋଭୀ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ମୋ ପୁଅ ମରିଗଲା।’” “ଯେତେବେଳେ ରାଜା ହିଂସାରେ ଆନନ୍ଦ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରଖିଥାଆନ୍ତି, ଲୋକ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଦରିଦ୍ର ଓ ନିରନ୍ତର ଦୁଃଖ ପାଇଥାଆନ୍ତି।” ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ରଖି, ଏହି ଅନୁସୂଚନା କହିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖ ଶୁଣି, କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମିଳନରେ କିଛି ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେତେବେଳେ ନବମ ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଘରେ କଣ କମି ଅଛି? ଏଠି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧନ, ପତ୍ନୀ, ପୁଅ ସହିତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି, ସେଠି କ୍ଷତ୍ରିୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକ ମୂଖ ଦେଖାଉଥିବା, ଲଜ୍ଜାରେ ବଞ୍ଚିଯାଉଥିବା।