ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଅବସାନ ହୋଇଥିଲା, ତୁମେ ପ୍ରଭୁ ରାଜାଙ୍କ ପୁରୁଷ ପିତା, ଯେଉଁଥି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଧର୍ମ ଶୁନି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ। ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରିତ ଭଗବାନ ଅଚ୍ୟୁତ, ତାଙ୍କ ସେବାରେ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁଗତତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଭଗବାନ କହିଲେ—"ମୁଁ ଯେତେବେଳେ କାହାକୁ ବିଶେଷ କୃପା କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଧନ ଦୀରେ-ଦୀରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଉଛି। ତାହାପରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ-ଜନ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖ ପାଇଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେ ଧନ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟାରେ ବିଫଳ ହୋଇ, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିବାକୁ ଲାଗିଥାଏ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର କୃପା ଦେଇଥାଏ।" "ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବ୍ରହ୍ମ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ନିମିତ୍ତ, ଶାଶ୍ୱତ ଏବଂ ଅନନ୍ତ—ଏହାକୁ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଜାଣିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜନ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ମୁଁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେବାରୁ, ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଦେଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ମଦ ଏବଂ ଅଭିମାନରେ ଭରିଯାନ୍ତି, ଅଧିକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁ, ମୋତେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: "ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶାପ ଦେଇଥିବା ଲୋକ; ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶିବ ଦ୍ରୁତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଅଚ୍ୟୁତ କେବେ ଶୀଘ୍ର ଦେଇନାହାନ୍ତି।" "ଏଠାରେ ପୁରାତନ ଏକ କଥା କହାଯାଏ: ଶିବ ଏକ ଦେମନ୍ ଭୃକାସୁରକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ। ଭୃକା ନାମକ ଏକ ଅସୁର, ଶକୁନିର ପୁଅ, ରାସ୍ତାରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ତିନି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ ତାହା ପଚାରିଲେ।" ନାରଦ ଦେଲେ: "ଶିବଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ, ତୁମେ ସଫଳ ହେବ। ଶିବ ଅତି ସାଧାରଣ ଗୁଣ ବା ଦୋଷରେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ କିମ୍ବା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଏ।" "ରାବଣ ଓ ବାଣଙ୍କର ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ବଡ ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିଲେ।" "ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ବ୍ରୁକା ଶିବଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ, ନିଜ ଦେହର ମାଂସ ନିଜେ ଉପହାର ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।" "ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନ ପାଇ ଦୁଃଖରେ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।" "ତାହାପରେ ଦୟାଳୁ ଶିବ, ଆଗ୍ନି ଶିଖା ଭଳି ଦେହକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ରୋକି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।" "ଶିବ କହିଲେ: 'ବସ୍, ଅଙ୍ଗଳ! ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର। ମୁଁ ଅତି ଅଳ୍ପ ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅତି ଅନବଶ୍ୟକ ଦୁଃଖ ନେଲା।'" "ସେ ଅସୁର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ: 'ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମୁଁ ହାତ ରଖିବି, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।'" "ଏହା ଶୁନି ଦେବାଧିଦେବ ରୁଦ୍ର ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ହସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଦେଲେ, ବିଷ ନାଗକୁ ଦେଇବା ପରି।" "ଭୃକାସୁର ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନିଜ ହାତ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଶିବ ଭୟରେ ପଳାଇ ଚାଲିଗଲେ।" "ଭୃକାସୁର ତାଙ୍କୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଫେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଶିବ ଭୟରେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତ, ଆକାଶ ଓ ଭୂମିର ସୀମା, ଏବଂ ଜଳରେ ଯାଇ ପଳାଇଲେ।" "ଦେବମାନେ କିଛି ଉପାୟ ନାପାଇ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ହୋଇ ରହିଲେ; ଶିବ ଏଉଁ ବେଳେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।" "ଏଠି ନାରାୟଣ ସ୍ଵୟଂ ବସିଛନ୍ତି, ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ଯେଉଁଠୁ କେହି ଫେରିନାହାନ୍ତି।" "ଶିବଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ଭଗବାନ ଦୁଷ୍ଟତା ନାଶକ ଦୂରରୁ ଏକ ଯୁବ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଆସିଲେ।" "କମରେ ବେଲ୍ଟ, ମୃଗଚର୍ମ, ଦଣ୍ଡ, ହାତରେ କୁଶ ଗ୍ରାସ, ତାଙ୍କ ତ୍ୱଜ୍ଜା ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା, ନମ୍ରତା ସହିତ ଭୃକାସୁରକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ।" "ଭଗବାନ କହିଲେ: 'ଶକୁନିର ପୁଅ, ତୁମେ କ୍ଷୀଣ ଦେଖାଯାଉଛ; ଦୂରରୁ ଆସିଛ? ଏକ କ୍ଷଣ ବିଶ୍ରାମ କର, କାରଣ ଏହି ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ।'" "ଯଦି ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ତେବେ କୃପା କରି କହ, କାରଣ ସାଧାରଣତଃ ଲୋକମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।" "ଶୁକଦେବ କହିଲେ: 'ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁନି, ତାଙ୍କ ମଧୁର କଥାରେ ଭୃକାସୁରର କ୍ଷୀଣତା ଦୂର ହେଲା, ସେ ପୂର୍ବର କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲା।'" "ଭଗବାନ କହିଲେ: 'ଯଦି ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଦୃଢ଼ ଆସ୍ଥା ଅଛି, ଦାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ତୁମ ହାତ ରଖ, ତାହା ଏକ ତଥ୍ୟ ହେଉ।'" "ଯଦି ଶିବଙ୍କ କଥା କିଛି ମିଥ୍ୟା, ଦାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦିଅ, କାରଣ ମିଥ୍ୟା କଥାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଭଗବାନଙ୍କ ଚତୁର ଏବଂ ଚତୁର୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଭୃକାସୁରର ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା; ସେ ନିଜ ବିବେକ ଭୁଲି, ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖିଦେଲେ।" "ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟି ଗଲା, ସେ ବୃଷ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବଲୋକରେ 'ଜୟ!', 'ନମସ୍କାର!', 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ!' ର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।" "ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା, ଦୁଷ୍ଟ ଭୃକାସୁର ନିପାତିତ ହେଲା; ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ଗନ୍ଧର୍ବ ମନ୍ଦିରେ ଆନନ୍ଦ ହେଲା, ଶିବ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।" "ପରମପୁରୁଷ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପର୍ବତେଶ୍ୱରକୁ କହିଲେ: 'ମହାଦେବ, ଦିବ୍ୟ ଜନ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ନିପାତିତ ହେଲା।'" "ମହାପୁରୁଷମାନେ ଅପରାଧ କରି ଟିକି ରହିପାରିବେ କି? ବିଶ୍ଵ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ କି ଦୁଃଖ ନ ଆସିବ?" "ଯେଉଁଠି ଏହି ପର୍ବତେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୁକ୍ତିର କଥା ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଏ କିମ୍ବା ଶୁନାଯାଏ, ସେମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ସଂସାର ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି।