ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଗଭୀର ଅଧ୍ୟାୟରେ, ବେଦମାନ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଜିନିଷ ସୃଷ୍ଟିର ଆଗରେ ଥିଲାନି, ସଂହାର ପରେ ଥିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସୀମିତ ଅଛି, ସେସବୁ ବସ୍ତୁ ତୁମେ ଏକ ମାୟାମୟ ଏକତାର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛ। ଏହି ଭାନ୍ତିକୁ ଧନ ବା ବର୍ଣ୍ଣର ଭିନ୍ନତା ସହ ତୁଳନା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୁଝନ୍ତି ଯେ ମନର ଖେଳ ମିଥ୍ୟା ଓ ତାହାର ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ମାୟାମୟ। ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମା ଅଜନ୍ମା ସ୍ୱରୂପ ସହ ସଂଯୋଗ ହେଉଛି, ତାହା ତାହାର ଗୁଣ ଅନୁସାରେ ଏକ ନୂତନ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ନିଜ ଅଂଶକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ସାପ ତାହାର ଚର୍ମ ପରି ତ୍ୟାଗ କରି, ଅପାର ଏବଂ ଅସୀମ ମହିମାରେ ଅଷ୍ଟଗୁଣିତ ଶକ୍ତି ସହିତ ଅତିତରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛ। ଯଦି ତ୍ୟାଗୀମାନେ ହୃଦୟର ଅଭିଲାଷା ଜଞ୍ଜାଳକୁ ଉପାଡ଼ି ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ରହି, ହୃଦୟରେ ଗୁପ୍ତ ରତ୍ନ ପରି ଲୁଚି ରହିଯାଅ। ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦୁଇପଟେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁତୀତ ଏବଂ ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଶୁଭାଶୁଭ ତଥା ଦେହୀମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ କଥାର ଗୁଣ ଦୋଷ ବିଚାର କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତଥାପି, ହେ ଗୁଣମୟ ଭଗବାନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ତୁମେ ଅବିରତ ଗୀତିତ ହେଉଛ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ତୁମ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗର ଶାସକମାନେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମ ସୀମାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସାବର୍ଣ୍ଣ ଏଣ୍ଡ ମଣ୍ଡଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେପରି ଧୁଳିକଣା ବାୟୁ ସହ ଆକାଶରେ ଭାସେ, ସେପରି ବେଦ ଓ କାଳ ମଧ୍ୟ ସମୟ ସହିତ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଫଳିତ କର, ଏବଂ ଅସତ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେମାନେ ତୁମେ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଏବଂ ସନନ୍ଦନ, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପୂର୍ବତନ ମହାପୁରୁଷମାନେ ବେଦ, ପୁରାଣ ଓ ଉପନିଷଦର ସାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଏହିପରି ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଚାଲି ଆଣିଥିଲେ। ଏବଂ, ହେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଧାରଣ କରି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ବସ, ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଲାଷାକୁ ଦାହ କର। ମୁନି ବୀରବ୍ରତ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସଂଯମ ସହିତ ଏହି ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରବିନ୍ନ ଭାବେ କଥା କହିଲେ। ନାରଦ ଜୀ କହିଲେ: ଅମୋଘ କୀର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏପରି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ଓ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଁ ମୋ ବାପା ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲି। ସେଠାରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଏବଂ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଉପଦେଶ କୁହିଲି। ଏପରିଭାବରେ, ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲେ, ଯେ କିପରି ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଗୁଣାତୀତ ବ୍ରହ୍ମରେ ନିବେଶିତ ହୁଏ, ତାହା ବିବରଣା ହେଲା। ଯିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଜୀବ, ଏବଂ ଶାସକଙ୍କ ମାଲିକ; ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି କରି ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଋଷିମାନେ ମାନେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦେହୀ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଘଉଁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବା ପରି ତ୍ୟାଗ କରିଦିଏ—ସେହି ଜନ୍ମହୀନ, ଭୟରହିତ ହରିଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅଧ୍ୟାୟ 'ବେଦ ଗୀତ' ନାମକ ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଦ୍ୱିତୀୟ ଷଷ୍ଠ ସ୍କନ୍ଧର ଅଷ୍ଟାଶୀତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ପଚାରିଲେ: ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ଯେଉଁମାନେ ଅଶୁଭକୁ ଶୁଭ ବୋଲି ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଧନୀ ରାଜାମାନେ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ଉପରେ ଆମର ଦୂର୍ବୋଧ ଅଛି: ଦୁଇ ପ୍ରକୃତିର ଦେବଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ କିଏ ଏପରି ବିପରୀତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି? ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଶିବ ନିତ୍ୟ ଶକ୍ତିସହିତ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଗୁଣରେ ଆବୃତ; ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜ, ତମସ୍—ଏହି ତିନି ଗୁଣରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତାଙ୍କଠାରୁ ଷୋଳ ଧରଣର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ହରି ଗୁଣାତୀତ, ପରମ ପୁରୁଷ, ପ୍ରକୃତିର ପାରେ; ସେ ସାକ୍ଷୀ, ନିରୀକ୍ଷକ—ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଗୁଣମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା, ତୁମ ଠାକୁରଦା, ରାଜା, ଭଗବାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଶୁଣି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଯଦୁବଂଶୀ ଅଚ୍ୟୁତ, ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ପରିଚର୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍ତମ କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉପଦେଶ କଲେ। ଭଗବାନ କହିଲେ: ଯେଉଁ ମାନେ ଉପରେ ମୋର ବିଶେଷ କୃପା ରହିଥାଏ, ତାଙ୍କର ଧନ ଦେଖାଦେଖି ହେଉଛି; ତାପରେ ତାଙ୍କର ଜନ, ବନ୍ଧୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଦୁଃଖରେ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଚେଷ୍ଟାରେ ବିଫଳ ହୋଇ ଧନ ଲୋଭରୁ ବିରକ୍ତ ହୁଏ, ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସହ ମିଶିଯାଏ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କୃପା ଦେଉଛି। ସେହି ପରମ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବ୍ରହ୍ମ, ଚେତନାମୟ, ନିତ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ; ଏହାକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଜାଣିଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ସଂସାର ରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି, ମୋତେ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବି, ଲୋକେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ଏପରି, ଶୀଘ୍ର ଫଳ ମିଳିଲେ, ସେମାନେ ଅହଂକାରୀ ଓ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ଆଉ ଅନେକ ଭୋଗ ଚାହିଁ, ମୋତେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଦାତା ଓ ଶାପଦାତା—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶିବ ଶୀଘ୍ର ଦେଇଥିବା ବା ଶାପ ଦେଇଥିବା ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଅଚ୍ୟୁତ କଦାପି ଏପରି କରନ୍ତି ନାହିଁ।