ମୁଁ ଏହି କଥାକୁ ଶ୍ରବଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଇବାକୁ ଉତ୍ତମ ମନେ କରେ, କ୍ଷୁଧାରେ ଉପବାସ କଲେ ଯଦି ଶ୍ରବଣ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନାରଦ, ସପ୍ତାହିକ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ କଣ ତାହା ଶୁଣ। ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁରେ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାର ଅଧିକାରୀ ନୁହେଁ। ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଭୂମିରେ ଶୟନ, ପତ୍ରରେ ଭୋଜନ, ଏବଂ କଥା ଶେଷ ହେଲେ ମାତ୍ର ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତୀ ଦାଲ, ମଧୁ, ତେଲ, ଭାରି ଖାଦ୍ୟ, ଅଶୁଦ୍ଧ ବା ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତୀ ଆସକ୍ତି, କ୍ରୋଧ, ମଦ, ଅଭିମାନ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଲୋଭ, ଢୋଙ୍ଗ, ମୋହ ଏବଂ ଦ୍ୱେଷ ଦୂରେଇ ରଖିବେ। ଏହି କଥା ପାଠ କରୁଥିବା ବ୍ରତୀ ବେଦବିଦ୍, ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ, ଗାଈ, ବ୍ରତୀ, ମହିଳା, ରାଜା, ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ନିନ୍ଦା କରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳା, ଚଣ୍ଡାଳ, ବିଦେଶୀ, ପତିତ, ବେଦବିହୀନ, ଦ୍ୱିଜଦ୍ୱେଷୀ ବା ବେଦବିରୋଧୀଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବେ ନାହିଁ। ସତ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧି, ଦୟା, ମୌନ, ସାଦାପନ୍ନ, ବିନୟ ଏବଂ ମନର ଦାନଶୀଳତା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ। ଦରିଦ୍ର, ଦୁଃଖୀ, ରୋଗୀ, ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖିତ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପାପକାରୀ, ସନ୍ତାନ ନଥିବା, ମୋକ୍ଷ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଏହି ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ମହିଳା ଗର୍ଭଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସନ୍ତାନ ମୃତ୍ୟୁ, ବନ୍ଧ୍ୟା, ପୁଅ ହରାଇଛନ୍ତି ବା ଗର୍ଭପାତ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଏପରି ନିୟମରେ ଶ୍ରବଣ କଲେ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଏହାର ସମାପନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି। ଦରିଦ୍ର କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକ ପାଇଁ ବିଶେଷ ସମାପନ ନିୟମ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିଷ୍କାମ ଭାବେ ଶ୍ରବଣ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି କଥା ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଶ୍ରୋତାମାନେ ବହୁତ ଭକ୍ତିରେ ପୁସ୍ତକ ଓ ବ୍ୟାସକୁ ପୂଜା କରିବେ। ପରେ ତୁଳସୀମାଳା ଦିଅଯିବ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଝାଞ୍ଜର ସଙ୍ଗେ ମଧୁର କୀର୍ତ୍ତନ ହେବ। ଜୟଧ୍ୱନି, ନମସ୍କାର ଶବ୍ଦ, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ହେବ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଭୋଜନ ଦିଅଯିବ। ଯଦି ଶ୍ରୋତା ବିରାକ୍ତ, ତେବେ ପରଦିନ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ହେବ; ଗୃହସ୍ଥ ହେଲେ କର୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ ପାଇଁ ଉଚିତ ପଦ୍ଧତିରେ ଖିର, ମଧୁ, ଘୃତ, ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଅଯିବ, ବିଶେଷ ଭାବେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ ପାଇଁ। ପ୍ରୟାସ ନଥିଲେ, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୋମ କରିପାରିବେ, କାରଣ ପୁରାଣ ସ୍ୱୟଂ ପରମାତ୍ମା ସ୍ୱରୂପ। ଯଦି ହୋମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟକୁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ, ଅନେକ ବାଧା ଓ ଅତିକ୍ରମ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ। ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭଗବାନଙ୍କ ଶହସ୍ରନାମ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସବୁ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ, କାରଣ ଏହାଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ନାହିଁ। ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖିର ଓ ମଧୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ସୁନା ଓ ଗାଈ ଦାନ କରି ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ। ସମର୍ଥ ଥିଲେ, ତିନି ପଳା ଓଜନର ସୁନାର ସିଂହ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଲିପିରେ ଲିଖିତ ପୁସ୍ତକ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯଥାବିଧି ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ, ଦକ୍ଷିଣା, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ନିୟମିତ ଭାବେ, ନିୟମିତ, ପୂଜ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇବେ। ଜେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହିପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନିବୃତ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ପୁରାଣ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ; ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ସାଧନ—ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ କୁମାରମାନେ କହିଲେ, "ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲୁ; ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଅଛ? ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ନିଜେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।" ସୂତ କହିଲେ, ଏପରି କହି, ସେ ମହାପୁରୁଷମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାୟକ ଭାଗବତ କଥା ଅବତାରଣ କରିଲେ। ସପ୍ତ ଦିନ ଧରି, ସମସ୍ତ ନିୟମିତ ମନ ବଳ ସହ ଶ୍ରବଣ କଲେ, ପରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବ, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହା ପରେ ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିର ଶକ୍ତି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହେଲା; ଏକ ଯୁବ ଉତ୍ସାହ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା। ନାରଦ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ପାଇ, ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଭାସିଗଲେ, ସରୀର ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା। ଏପରି ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାରଦ ହସ୍ତ ଯୋଗ, ପ୍ରେମେ କଣ୍ଠ ଦମି, ସେମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ— "ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ଅପାର କୃପାମୟ; ଆଜି ମୁଁ ହରିଙ୍କୁ ପାଇଲି, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରବଣକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କରେ, କାରଣ କେବଳ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ବୈକୁଣ୍ଠବାସୀ କୃଷ୍ଣ ଲାଭ ହୁଏ।" ସୂତ କହିଲେ, ଏପରି ନାରଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଶୁକ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ୧୬ ବର୍ଷର ପୁଅ, ଜ୍ଞାନସାଗରର ଚନ୍ଦ୍ରମା, ସ୍ବୟଂ ସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଭାଗବତକୁ ମୃଦୁ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ପଢ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସଭା ତାଙ୍କର ପରମ ତେଜ ଦେଖି ଉଠିଗଲେ, ମହାସନ ଦେଲେ; ଦେବମୁନି ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ବସି, କହିଲେ, "ମୋ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣ।" "ଭାଗବତ ବେଦର କଳ୍ପତରୁର ପକ୍ୱ ଫଳ, ଶୁକଙ୍କ ମୁଖର ଅମୃତରେ ପ୍ରସ୍ରୁତ; ହେ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଏହି ରସକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପିଅ।" "ଏଠାରେ, ମହାମୁନି ରଚିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତରେ ସମସ୍ତ କୃତ୍ରିମ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ ହୋଇଛି; ଏହା ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାଶୂନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ। ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ମଙ୍ଗଳମୟ ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରକାଶିତ, ତିନି ପ୍ରକାର ତାପ ନିବୃତି ହୁଏ। ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଦରକାର କାହିଁକି? ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବନ୍ଧିଯାନ୍ତି।