କଳାପା ଗ୍ରାମରେ ବସିଥିବା ଅନେକ ଋଷିମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରଦ ମୁନି ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରତି, ପ୍ରଭୁ ଉପସ୍ଥିତ ଋଷିମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜନଲୋକର ପୁରାତନ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: "ଏକଥା ଜନଲୋକରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନସ୍ପୁତ ଋଷିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ହେଉଥିଲା। ସେଠାରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା, ଯେଉଁପ୍ରଶ୍ନ ତୁମେ ଆଜି ମୋତେ ପଚାରିଛ। ତୁମେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ସେଠି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗଭୀର ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ସେଠି ବେଦମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ।" "ଏହି ଋଷିମାନେ ଜ୍ଞାନ, ତପ, ଆଚରଣରେ ସମାନ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି, ଶତ୍ରୁ, ମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ। କିଛି ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଦୃଢ଼ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣୁଥିଲେ।" "ଶ୍ରୀ ସନନ୍ଦନ କହିଲେ: ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଜ ଶକ୍ତିମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଶୟନ କରୁଥିଲେ, ଶେଷ କାଳରେ ବେଦମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲେ।" "ଯେପରି ବାର୍ଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଜାଗାଇ ଦେଇଥିବା, ସେପରି ବେଦମାନେ ମହାମାନ୍ୟ ଷ୍ଟୁତି ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ।" "ବେଦମାନେ କହିଲେ: ବିଜୟ, ବିଜୟ! ହେ ଅଜନ୍ମା, ଅଜୟ, ଗୁଣର ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଦୋଷକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଗ କର। ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ନିବାସ, ଅପ୍ରକଟ ଓ ପ୍ରକଟ ଜଗତର ଶକ୍ତିର ଜାଗ୍ରତି। ବେଦମାନେ କେବେ କେବେ ତୁମେ ପଛୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ ନିଜ ମାୟାରେ ବେଦମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି।" "ଏହି ବିଶ୍ୱ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଏହା ଅସାର, ମାଟିର ରୂପାନ୍ତର ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ମାଟିରେ ଅଟୁଟ, ରୂପାନ୍ତରରେ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଋଷିମାନେ ତୁମେ ଉପରେ ମନ, ବାକ୍, କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି। ଜମିରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅସ୍ୱତ୍ୱ ହେବା ଅନ୍ୟଥା କିପରି?" "ହେ ତ୍ରିଲୋକନାଥ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମର କଥାର ଅମୃତ ସାଗରରେ ବିଳୀନ ହୋଇ ତପସ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ତୁମର ଦେଶରେ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ବସି, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମରେ ଉପାସନା କରି, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।" "ଯେପରି ପ୍ରାଣବାୟୁ ଦେହକୁ ଧାରଣ କରି ତୁମେ ଇଛାନୁସାରେ ଚାଲୁଥିବା, ତେପରି ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ ତୁମର କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ତୁମର ଉପସ୍ଥାନ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସତ-ଅସତ ଉଭୟରୁ ଉପରେ; ଯାହା ଅବଶେଷ ରହିଛି, ସେ ତୁମର ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ।" "ଯେମାନେ ଅପର ମାର୍ଗକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ମନ, ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ହୃଦୟକୁ ମାର୍ଗ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ହେ ଅନନ୍ତ, ଏହି ହୃଦୟର ଉପରେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମ ଉଦ୍ଭବ କରେ, ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବାମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖକୁ ପୁନର୍ବାର ପଡ଼ନାହାନ୍ତି।" "ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଗର୍ଭରେ କାରଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁମେ କ୍ରିୟାନୁସାରେ ଅନେକ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ। କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବାମାନେ ବିଭିନ୍ନତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଉପରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।" "ଏହି ଦେହ ତୁମର ନିଜ ସୃଷ୍ଟି, ଭିତର ଓ ବାହାର ଦୁଇଁଠି ତୁମେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ମନୁଷ୍ୟର ମାର୍ଗ ଓ ବେଦର ଶେଷ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଭୂମିରେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।" "ତୁମର ଦୁର୍ଲଭ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କିଛି ଲୋକ, ତୁମର ଅମୃତ କାର୍ଯ୍ୟର ସାଗରରେ ଶ୍ରମ କରି, ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି; ଘର ତ୍ୟାଗ କରି ହଂସସଦ୍ରଶ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କ ସଂଗରେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଏକାନ୍ତ ଭାବେ ବସି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।" "ତୁମର ମାର୍ଗ ଅନୁସରି, ଏହି ଦେହୀମାନେ ନିଜ ପରିବାର, ମିତ୍ର, ପ୍ରିୟଜନ ସହ ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ସତ୍ତ ମିଳନ୍ତି। ମିଥ୍ୟା ଉପାସନାରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା, ନିଜକୁ କ୍ଷତି କରି, ଭାରୀ ଦେହର ଦୁଃଖରେ ଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି।" "ଯେମାନେ ପ୍ରାଣ, ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଦୃଢ଼ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି ଓ ହୃଦୟରେ ତୁମେ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ନାଗରାଜଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଲଗ୍ନ ନାରୀମାନେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଅମୃତ ଚାଖି ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ସମାନ।" "ଏଠାରେ କିଏ ତୁମର ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ, ଗତି ଜାଣିପାରିବ? ଯେଉଁଠାରୁ ଋଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ପଛୁଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଭୁ ସତ, ଅସତ, ଉଭୟ, କିମ୍ବା କାଳର ଅଧୀନ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ, କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିନାହାନ୍ତି।" "ଯେମାନେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ଦେହରୁ ଭିନ୍ନ ଆତ୍ମା କୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ଅବିଦ୍ୟାରୁ କୁହନ୍ତି। ପୁରୁଷ ତିନି ଗୁଣର ଉତ୍ପନ୍ନ ଭାବ କୁହିବା ଅବିଦ୍ୟା; ତୁମେ ଓ ତୁମରୁ ପରେ ଏହି ବିଭେଦ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ନାହିଁ।" "ଯେପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ, ତଥାପି ତାହାର ସ୍ୱରୂପ ଜାଣିଥିବାମାନେ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏପରି ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ।" "ତୁମର ସଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଚାଲୁଥିବା ଯେମାନେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଶ୍ରୟ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନିର୍ଭୟ ଚାଲିଥିବା। ତୁମେ ଦେବମାନେକୁ ଗୋପାଳକ ଭାବେ ଗୋମାନେକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପରି ଏକତ୍ର କର, ତୁମର ମିତ୍ରତା କରିଥିବାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଯେମାନେ ଦୂରେ ରହନ୍ତି ସେମାନେ ନୁହେଁ।" "ତୁମେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ, ସ୍ୱୟଂଶାସନ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିର ଧାରକ। ଦେବମାନେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହି ତୁମକୁ ଉପହାର ଦେଉଥିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇ ହାତ ସେବା କରିଥିବା ପରି। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନିର୍ମାତାମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମର ସମ୍ମୁଖରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।" "ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳନ୍ତି ପ୍ରକୃତି ଅଜନ୍ମା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାଥିରେ କାରଣ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।