ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୁତଦେବ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମ୍ରତାପୂର୍ବକ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ହାତକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧରି, ହସି ହସି କଥା କହିଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ— "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ମହାମୁନିମାନେ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଘୁଞ୍ଚି, ତାଙ୍କର ପାଦଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ସଂସାରକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଦେବତା, ତୀର୍ଥ, ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ, ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏଠି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯଦି ସେମାନେ ତପ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ତେବେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋ ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ମୋତେ ଯେତେ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି। ଯେମାନେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ, ଗୁରୁକୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଓ ନିଜ ସ୍ୱୟଂକୁ ପୂଜା ସମୟରେ ମାତ୍ର ପ୍ରତିମା ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଯେ କିଛି ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ତାହାର ସମସ୍ତ କାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ମୋ ରୂପ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାତ୍ମାମାନେ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସହିତ ପୂଜା କର। ଏଭଳି ପୂଜା କଲେ ମୋ ପୂଜା ସତ୍ୟ ସ୍ୱୀକୃତ; ଅନ୍ୟଥା, ବିପୁଳ ଧନ-ସମ୍ପତି ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପୂଜା ହୁଏନା।" ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମିଥିଲାର ରାଜା ଶ୍ରୁତଦେବ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ସେଇ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ୱ-ରୂପ ବୋଲି ଭାବି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ଲାଭ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଭକ୍ତ ପ୍ରେମରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ନାତ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଏଠାରେ ଅନେକ ଦିନ ରହି, ନିଜ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିଭଳି ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନାମକ ଛଅଠିଆଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଛଅଠିଆଁ ଅଧ୍ୟାୟ। ତାପରେ ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ପଚାରିଲେ— "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଇ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ନିମିତ୍ତେ, ଗୁଣମୟ ବେଦ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ? ଯାହା ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ଉଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି?" ଶୁକଦେବ କହିଲେ— "ପ୍ରଭୁ ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ପ୍ରାଣ ଦେଇଛନ୍ତି; ସେଗୁଡିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ, ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆତ୍ମା ଓ ବିଭେଦ ଅଭିମାନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଉପନିଷଦ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷେମ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି ମୁଁ ତୁମକୁ ନାରାୟଣ-ଶ୍ଲୋକ ଓ ନାରଦ-ନାରାୟଣ ସଂବାଦ କହିବି। ଏକଦିନ ନାରଦ, ଯିଏ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଲୋକ ଲୋକ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ନାରାୟଣ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ସେଉଁଠି ଚିରଅବିନାଶୀ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଇ ଭାରତଭୂମିରେ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ଶାନ୍ତି ସହିତ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ସେଉଁଠି, କଳାପ ଗ୍ରାମର ମୁନିମାନେ ଘେରିଥିବା ସ୍ଥଳରେ, ନାରଦ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ କହିଲେ— ପ୍ରାଚୀନ ଜନଲୋକବାସୀମାନେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ। ଏକଦା, ଜନଲୋକରେ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ବ୍ରହ୍ମ କୁଣ୍ଡ କରୁଥିଲେ; ସେଉଁଠି ମନସ୍ପୁତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲ, ସେଉଁଠି ବେଦ ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ରାମ କରିଥାଏ, ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା, ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା, ଯାହା ତୁମେ ଏବେ ମୋତେ ପଚାରିଛ। ସେମାନେ ଶିକ୍ଷା, ତପ, ଆଚରଣରେ ସମାନ, ଧନ, ଶତ୍ରୁ, ମିତ୍ରରେ ସମାନ; କେହି ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ, କେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀ ସନନ୍ଦନ କହିଲେ— "ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିସହିତ ଆତ୍ମସାତ କରି, ସେ ଶେଷେ ଶେଷେ ଶୟନ କଲେ; ବେଦ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇଲେ, ଯେପରି ରାତିରେ ରାଜାଙ୍କୁ ବାର୍ଦ୍ଦମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି ଉଠାନ୍ତି, ସେପରି। ବେଦମାନେ କହିଲେ— 'ଜୟ! ଜୟ! ହେ ଅଜ, ଅପରାଜିତ, ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଦୋଷ ଛାଡିଦିଅ। ତୁମେ ସ୍ୱଭାବେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାମ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ଦୁଇଠିରେ ଶକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କର, ବେଦମାନେ କେବଳ କେତେକ ସମୟ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଜ ମାୟାରେ ଚଳିଲେ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।' 'ଏହି ବିଶାଳ ବିଶ୍ୱ, ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଏ, ଶେଷେ ଅସାର; ମାଟିର ଘଟାଦି ରୂପ ଯେପରି ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନାଶ ମାଟିରେ ହୁଏ, ଘଟରେ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ମୁନିମାନେ ଚିତ୍ତ, ବାଣୀ, କ୍ରିୟା ତୁମେ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେପରି, ଲୋକର ପଦଚିହ୍ନ ଭିତିରେ ଅସତ୍ୟ।' 'ତୁମ ଚରିତ୍ରାମୃତର ସାଗରରେ ଏକଡାଇ ହୋଇ, ମୁନିମାନେ ତପସ୍ୟା ଛାଡିଦିଅନ୍ତି। ତେବେ, ଯେଉଁମାନେ କାଳ ଓ କାମନାର ଦୌଷ ଶୂନ୍ୟ, ତୁମର ଧାମରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।' 'ଯେପରି ପ୍ରାଣବାୟୁ ଦେହକୁ ଧାରଣ କରି ତୁମ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରେ, ତେପରି ମହାଭୂତମାନେ ତୁମ କୃପାରେ ଅଣ୍ଡ କରେ। ଅନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବମାନେ ତୁମ ମାନିଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସତ୍-ଅସତ୍ ଉଭୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ତୁମର ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ।' 'ଯେଉଁମାନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟି, ସେମାନେ ହୃଦୟକୁ ମାର୍ଗ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ତାହାରେ ତୁମର ପରମ ଧାମ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଉଦିତ ହୁଏ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ପୁନଃ ମୃତ୍ୟୁରେ ପଡିବା ନାହିଁ।' 'ତୁମେ ନିଜ ମାୟାରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କର, କ୍ରିୟାନୁସାରେ ଅନେକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଓ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନତା ଛାଡିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ତୁମର ପରମ ଧାମ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।