ମିଥିଲାର ରାଜା ବହୁଲାଶ୍ୱ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଉପସ୍ଥିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଓ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ବହୁଲାଶ୍ୱ କହିଲେ— “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ନିଜେ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସାକ୍ଷୀ । ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଅତି ପବିତ୍ର ଅରବିନ୍ଦ ପାଦକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲୁ, ଏବେ ଆପଣ ଆମେ ଦେଖି ପାରିଲୁ ।” “ଆପଣ ନିଜ କଥା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଦେଖା ଦେଲେ; କାରଣ, ଆପଣ କହିଥିଲେ ଯେ ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଭାବେ ଭଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ । ଆପଣଙ୍କର ଅରବିନ୍ଦ ପାଦକୁ କେଉଁଠି ଛାଡିପାରିବ ? ଆପଣ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଶାନ୍ତ, ନିର୍ମୋହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମା ଦାନ କରନ୍ତି ।” “ଏହି ଭୂମିରେ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତରଣ କରି, ଆପଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ, ତିନି ଲୋକର ଦୁଃଖ ଦୂର କରି ନିଜ କୀର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତାର କରିଲେ । ହେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଅବିନାଶୀ ଜ୍ଞାନର ଆଧାର, ନାରାୟଣ, ଶାନ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ।” “ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଆପଣ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ କିଛି ଦିନ ଆମ ଘରେ ବସନ୍ତୁ; ନିମି ଋଷିଙ୍କ ବଂଶକୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦ ଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ ।” ଏଭଳି ଅନୁରୋଧରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ନିର୍ମାତା ଭଗବାନ ମିଥିଲାର ଲୋକମାନେ ଓ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣି, ସେଠାରେ ବସିଲେ । ଏହି ଦେଖି ଶ୍ରୁତଦେବ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ଜନକ ରାଜା ପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିଜ ଘରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ । ମୁନିମାନେ ପାଇଁ ନମସ୍କାର କରି, ନୃତ୍ୟ କରି, ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ହେଳାଇଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଭଗବାନଙ୍କୁ ତୁଳସୀ, ଫଳ, ମୂଳ, ପବିତ୍ର ଜଳ, ମୃନ୍ତି, ଗୋଦୂତ, ଅରବିନ୍ଦ, ଶାମ୍ବଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଭକ୍ତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପୂଜା କଲେ । ଏହି ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନିଜ, ପରିବାର ଓ ଘରକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଇଚ୍ଛା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତ କଲେ । ଏତେ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରୁତଦେବ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୁଁ ଘରେ ଏତେ ଦିନ ଅନ୍ଧା କୂଆରେ ପଡି ରହିଥିଲି, ଏପରି ଶୁଭ ମିଳନ କିପରି ହେଲା? ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦ ଧୂଳି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଆଧାର, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିଜ ନିବାସ ।” ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବସାଇ ଆଦର କରି, ନିଜ ବନ୍ଧୁ, ପରିବାର ସହିତ ପାଦ ଛୁଇଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୁତଦେବ କହିଲେ, “ଆଜି ପରମପୁରୁଷ, ଯିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରି ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଦେଖୁନାହିଁ । ଯେପରି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଶୟନ କରି ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଜଗତ ପ୍ରକାଶ କରି ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଦେଖେ, ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କରନ୍ତି ।” “ଯେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଣନ୍ତି, କଥା କରନ୍ତି, ପୂଜା କରନ୍ତି, ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଓ ଏକାନ୍ତ ଭାବେ ଆପଣ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ ଆପଣ ନିଜେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ହୃଦୟରେ ବସି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେମାନେ କର୍ମ ଭାବରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ଗୁଣରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।” “ହେ ପରମାତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଗତ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାତା, ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଆତ୍ମାକୁ ବିଭକ୍ତ କରିଥିବା, ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାୟାରେ ଆପଣ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ, ଆପଣ ଆମକୁ ଏହି ଜୀବନର ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ; ଲୋକମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଃଖ ଏହି, ଆପଣ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଅପରିଚୟ ।” ଏପରି ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଦୟାଳୁ ହସି, ନିଜ ହାତରେ ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ହାତ ଧରି, ଉପଦେଶ କଲେ— “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ମୁନିମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଘୁଉଁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧୂଳି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ । ଦେବତା, ତୀର୍ଥ, ପବିତ୍ର ଜଳ ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି ।” “ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାଙ୍କର ତପ, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତୋଷ ଓ ମୋତେ ଭକ୍ତି ଅଧିକ ଥିଲେ ସେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ମୂର୍ତ୍ତି ମୋ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରି ପ୍ରିୟ ନୁହଁନ୍ତି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ଆଧାର, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାର ଆଧାର ।” “ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିନାହିଁ, ମୋତେ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜା କାଳରେ ମାତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି । ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତ କାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ମୋର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ।” “ସେହିପାଇଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁନିମାନେକୁ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କର; ଏଭଳି ପୂଜା କଲେ ମୁଁ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ଏକାନ୍ତ ଆଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା ହୁଏନା ।” ଏଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକାତ୍ମ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଏଭଳି ଭଗବାନ, ନିଜ ଭକ୍ତ ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତ, ଠିକ ପଥ ଦେଖାଇ ଏଠାରେ କିଛି ଦିନ ରହି, ପୁନଃ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ । ଏହିପରି ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଧ୍ୟାୟ ଦଶମ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧର ଏଠି ଶେଷ ହେଲା । ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ପରୀକ୍ଷିତ ମହାରାଜ ଶୁକଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅବିରାମ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ ବେଦମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଗୁଣ ଆଧାରିତ, କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ? ସେଉଁଠି ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି ଉପରେ ଯେଉଁ ବସିଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ, ସେଉଁଠି ବେଦର କିପରି ଧାରଣ ?” ଶୁକଦେବ କହିଲେ— “ପ୍ରଭୁ ଜୀବମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଚିତ୍ତ ଓ ପ୍ରାଣ ସୃଷ୍ଟି କଲେ— ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ, ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆତ୍ମା ଓ ଅସଙ୍ଗତା ପାଇଁ ।