ଜନକ ରାଜା, ମହାନ ଚିତ୍ତ ଓ ଉଚ୍ଚ ମନୋଭାବର ମାନବ, ସେ ଦୂରଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ—ଯେଉଁମାନେ ସଦ୍ଆଚରଣର ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଆସିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆସନରେ ବସାଇଲେ ଓ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥା କାନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭିଜିଯାଇଥିଲା। ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ ଓ ସେ ପବିତ୍ର ପାଦଜଳକୁ ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଜନକ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ପାଦଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି ଉପାସନା କଲେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଗାଈ ଓ ବଳଦ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ସେ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପାଦକୁ ହସ୍ତସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଥିଲେ। ତାପରେ ବହୁଳାଶ୍ୱ ରାଜା କହିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସାକ୍ଷୀ। ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ, ଆଜି ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆପଣ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ନିଜ ଦେଇଥିବା ଉପଦେଶ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଆପଣ ଆମେଠାରେ ଦେଖାଦେଲେ, କାରଣ ଆପଣ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବା ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଲୋକରେ କିଏ ଆପଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ଛାଡିପାରିବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ନିରାସକ୍ତ ଓ ଶାନ୍ତ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ଆତ୍ମା ଦାନ କରନ୍ତି? ଆପଣ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ଜଗତର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରଚାର କରି, ତିନି ଲୋକର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ହେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଅଚ୍ୟୁତ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ନାରାୟଣ, ଶାନ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦୟା କରି, ଆପଣ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ କିଛି ଦିନ ଆମ ଘରେ ବାସ କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କର ପାଦଧୂଳିରେ ନିମି ବଂଶକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।” ରାଜାଙ୍କ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ମିଥିଲାର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଆଣି, ସେଠାରେ ବସିଲେ। ଏହି ଦିଗରେ, ଶ୍ରୁତଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଲେ, ଜନକଙ୍କ ପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଖରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ନୃତ୍ୟ କରି ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ହଲେଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ କୁଶ ଓ ବୃଷ ଚର୍ମର ଉପରେ ବସାଇଲେ, ଏବଂ ଜନାନୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ଉଚିତ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ପାଦଜଳରେ ନିଜେ, ପରିବାର ଓ ଗୃହବାସୀମାନେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଭାବରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ଫଳ, ସୁଗନ୍ଧ ମୂଳ, ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ, ମୃତ୍ତିକା, ଗୋଦ୍ଧନ, ତୁଳସୀ, ଦୂର୍ବା ଓ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ଉଚିତ ବିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ଯାହା ସତ୍ଗୁଣ ବଢ଼ାଏ ଓ ଅନ୍ଧକାର ନଶ୍ୱ କରେ। ଶ୍ରୁତଦେବ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏମିତି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଅନ୍ଧକୂପରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୁଁ କିପରି ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଲି—ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କର ପାଦଧୂଳି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଆଧାର, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୃହ?” ଅତିଥିମାନେ ବସି ଆଦରସହିତ ଅଭିବାଦନ ପାଇଲେ, ଶ୍ରୁତଦେବ ତାଙ୍କର ଜନାନୀ, ସନ୍ତାନ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଶ୍ରୁତଦେବ କହିଲେ: “ଆଜି, ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତିଆରି କରି, ପୁନି ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ପରମପୁରୁଷ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରଥମଥର ପ୍ରକଟ ହୋଇନାହାନ୍ତି। ଯେପରି ଜଣେ ପୁରୁଷ ଶୋଇ ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜ ମନରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରି, ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ତାହାକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ସେପରି ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, କହନ୍ତି, ପୂଜା କରନ୍ତି, ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଓ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ସଂଭାଷଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ହୃଦୟରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ମ ରେ ଆସକ୍ତ ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆପଣ ଦୂରେ ରହନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅଗୋଚର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରକୃତି ଗୁଣରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକ ଆପଣଙ୍କୁ ଧରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ପରମାତ୍ମା, ଆପଣ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଆତ୍ମାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ, ମୃତ୍ୟୁରୁ ଆତ୍ମାକୁ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତି, କାରଣ ଓ ଅକାରଣ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ନିଜ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟି ଆବୃତ କରନ୍ତି—ଆପଣକୁ ନମସ୍କାର। ଏହିପରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ, ଆମକୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ—ଆମେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? କାରଣ, ଲୋକମାନଙ୍କର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ହେଉଛି—ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗୋଚର।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହି ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଭଗବାନ, ଯିଏ ନମସ୍କାର କରୁଥିବାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରୁତଦେବଙ୍କ ହାତ ନେଇ, ହସି କହିଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ମୁନିମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋ ସହିତ ଏହି ଜଗତରେ ଚରଣ କରି, ତାଙ୍କର ପାଦଧୂଳିରେ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଦେବତା, ତୀର୍ଥ, ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ ଓ ପୂଜାରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା’ପରି ଯଦି ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ସନ୍ତୋଷ ଓ ବିଶେଷ ଭାବରେ ମୋତେ ଭକ୍ତି ରହିଛି, ତେବେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅପାର। ଏହି ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ମୋତେ ଏତେ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଛନ୍ତି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଇର୍ଷ୍ୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ, ଗୁରୁକୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜାବେଳେ ମାନବ ମାତ୍ର ଭାବି ଦେଖନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଚର ଅଚର ଓ ତାହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିଜ ମନରେ ମୋର ରୂପ ଭାବି ଦେଖନ୍ତି।