ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ, ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକୁ ଉଠାଇ, ଯେଉଁ ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତାଙ୍କ ପଥରେ ବାଧା ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଲେ। ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ନିଜ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସିଂହ କିପରି ହରିଣମାନୋଁକୁ ଚିଁଡ଼ିଦେଇ ଦିଏ, ସେଭଳି ଚିଁଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ବଳରାମ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ, ବଳରାମଙ୍କ ପାଦ ଧରି ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ବଳରାମ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ ଖୁସି ହୋଇ ବହୁତ ଉପହାର ପଠାଇଲେ—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ, ଏବଂ ବହୁତ ଧନ-ସମ୍ପଦ। ଏହି ସମୟରେ, ମିଥିଳାର ଭିତରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ଶ୍ରୁତଦେବ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭକ୍ତି ରଖୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଥିଲେ, ଶାନ୍ତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଅଲ୍ପ ଚାହିଦା ବିହୀନ ଥିଲେ। ସେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଜୀଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ମିଳିଥାଏ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ, କେବଳ ଯେତେକି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ, ସେତେକି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଯଥାଯଥ ନିୟମାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେଇ ଭଳି, ଏହି ଦେଶର ରାଜା ବହୁଲାଶ୍ୱ ଥିଲେ, ଯିଏ ବଡ଼ ନମ୍ର ଏବଂ ମୈଥିଳ ଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଭଗବାନ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦାରୁକା ଆଣିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଦେହ ଦେଶକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ନାରଦ, ବାମଦେବ, ଅତ୍ରି, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ଅସିତ, ଅରୁଣି, ଶୁକଦେବ, ବୃହସ୍ପତି, କଣ୍ୱ, ମୈତ୍ରେୟ, ଚ୍ୟବନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ଲୋକେ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେ ଉପହାର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ସହ ଗ୍ରହମାନେ ଯେପରି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେପରି। ଆଣର୍ତ୍ତ, ଧନ୍ଭ, କୁରୁ, ଜାଙ୍ଗଳ, କଙ୍କ, ମତ୍ସ୍ୟ, ପାଞ୍ଚାଳ, କୁନ୍ତି, ମଧୁ, କେକୟ, କୋଶଳ, ଅର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଅଳୋକିକ ମୁହଁ, ମିଷ୍ଟି ହସ ଓ କରୁଣାମୟ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖି, ମନ ଭରି ଦେଖୁଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଦେଖି ନିରାପତ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଦେବତା ଓ ମାନବମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ତୁତିଗାନ କରୁଥିଲେ, ତାହା ଶୁଣି, ମିଥିଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ମିଥିଳାବାସୀ ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉପହାର ନେଇ ଏଗିଯାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁ ଖୁସିରେ ଖିଳିଉଠିଲା, ସେମାନେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ନମସ୍କାର କଲେ, ଏହି ଦେବମାନ୍ୟ ଋଷିମାନେଁକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ମନେ ହେଲା, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବେ କେବଳ ଶୁଣିଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ମନେ ହେଲା, ଜଗତର ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ରାଜା ବହୁଲାଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ରୁତଦେବ ଦୁଇଜଣେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ି ନମସ୍କାର କଲେ। ଦୁଇଜଣେ ହାତ ଜୋଡ଼ି, ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ଏକାସାଥି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଭାବନା ବୁଝି, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ, ଅଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଦୁଇ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜା ଜନକ, ମହାନ ମନସ୍କ, ଦୂରରୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଶିଷ୍ଟ ନୁହେଁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଘରେ ଆଣି, ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଇ ବସାଇଲେ, ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲେ। ଭକ୍ତିରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହୃଦୟ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ, ତାଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଜଳ ହେଉଛି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ପରିବାର ସହ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏହି ପାଦଜଳ ଧରି, ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଗାଁଓ ବଳଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ମିଷ୍ଟି କଥାରେ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଅତିଥି ଭୋଜନ ଦେଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ରାଜା ବହୁଲାଶ୍ୱ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ନିଜେ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ, ଆଜି ଆପଣ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" "ନିଜ ବାଚନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଆପଣ ଆମକୁ ଦେଖାଦେଲେ, କାରଣ ଆପଣ କହିଥିଲେ ଯେ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ କେବଳ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବା ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।" "କିଏ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଛାଡ଼ିପାରିବ? ଯେଉଁଠି ତ୍ୟାଗୀ ଦ୍ରଢ଼ ମୁନିମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଆପଣ ଆତ୍ମାକୁ ଦାନ କରନ୍ତି।" "ଆପଣ ଯଦୁବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଯଶ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି, ତିନି ଲୋକର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଛନ୍ତି।" "ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ଅବ୍ୟୟ ଜ୍ଞାନର ଧାମ, ନାରାୟଣ, ଶାନ୍ତ ତପସ୍ଵୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଆମ ଘରେ ଅନ୍ୟତମ କିଛି ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କରନ୍ତୁ, ନିମିବଂଶକୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଦଧୂଳିରେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।" ରାଜାଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭଗବାନ ମିଥିଳାର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇ ସେଠି ରହିଲେ। ଶ୍ରୁତଦେବ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଆନନ୍ଦରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଘରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ଋଷିମାନୋଁକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦରି ଓ ଚାମର ଉପରେ ବସାଇଲେ, ଜନାନୀ ସହିତ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ଉତ୍ସାହରେ ଅତିଥି ସେବା କଲେ। ଏହି ପାଦଜଳ ନେଇ ନିଜ, ପରିବାର ଓ ଘର ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ମନେ ହେଲା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି। ଫଳ, ଗନ୍ଧ ମୂଳ, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ, ମାଟି, ଗୋ-ଉତ୍ପାଦ, ତୁଳସୀ, କୁଶ ଓ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ ବଢ଼ାଇବା ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତା ହେଲା—"ଏହି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ଅନ୍ଧକୁପରୁ ମୁଁ କିପରି ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପାଇଲି—ଏହି କୃଷ୍ଣ, ଯାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଆଧାର, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଗୃହ?" ଅତିଥିମାନେ ବସି ଆଦର ପାଇଲେ, ଶ୍ରୁତଦେବ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସନ୍ତାନ ଓ ନିକଟବନ୍ଧୁ ସହିତ ତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।