ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ, ସେହି ମିତ୍ରତା ଦେଖାଯାଏ ଯେଉଁଠି ଦୟା ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦାନ ମିଳିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ମିତ୍ରତାର ଫଳ ମିତ୍ରତା ଭିତରେ ଦିଆଯାଏ, ଏହାକୁ କେବେ ବି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଭାବରେ, ପୂର୍ବ ଦିନରେ ଆମେ ଭାଇମାନେ ପ୍ରତିଏକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କିଛି କରିନଥିଲୁ, ଏବେ ଆମେ ସମୃଦ୍ଧିର ଅହଂକାରରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ନିଜ ଲୋକମାନେ କିଏ ଅଛନ୍ତି ତାହା ଦେଖୁନାହୁଁ। ଏଠାରେ ଏହି ଉପଦେଶ ମିଳେ ଯେ, ଯିଏ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାଏ, ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ତେଜ ମିଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଜନମାନେ କିଏ ଅଛନ୍ତି ତାହା ଦେଖିପାରେନାହାନ୍ତି, ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଭାବରେ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଭାସୁଦେବ ହୃଦୟରେ ଭାବନାରେ ଦୟା ଜାଗିଉଠିଲା, ସେ ପୁରୁଣା ମିତ୍ରତାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ନୟନରେ ଅଶ୍ରୁ ଆଣି କାନ୍ଦିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯଦୁମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗୋବିନ୍ଦ ଓ ବଳରାମ ପ୍ରତି ଦୀର୍ଘ ଭଲପାଇବା ପାଇଁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ନନ୍ଦ ତିନି ମାସ ଯଦୁମାନଙ୍କଠାରେ ରହିଲେ, ଏହି ଚିନ୍ତା କରି, “ଆଜି, କିମ୍ବା କାଲି ଯିବି।” ଏପରି ଭାବେ, ନନ୍ଦ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀ ଓ ବ୍ରଜବାସୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଭାସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ, କୃଷ୍ଣ, ଉଦ୍ଧବ, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅପାର ଉପହାର ଦେଲେ, ଏହା ସହିତ ନନ୍ଦ ଓ ଯଦୁମାନେ ତାଙ୍କ ଦିଗରେ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ନନ୍ଦ, ଗୋପ, ଓ ଗୋପୀମାନେ ମନରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଅଭିଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ମଥୁରା ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ଯିବା ପରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟଦେବ ଭାବିଥିବା ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ବର୍ଷା ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଡ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନେ ସେଠାରେ ଯଦୁଦେବତାଙ୍କ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ମିତ୍ରମିଳନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଲୋକମାନେ କୁ ଅନୁଭବ କରାଇଲେ। ଏଠାରେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ଚୁଅନ୍ଚାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ‘ତୀର୍ଥବର୍ଣନ’ ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ପରେ, ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ ପଚାରିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ କିପରି ଅର୍ଜୁନ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଏବଂ ସେ କିପରି ମୋର ଠାକୁରମା ହେଲେ?” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଅର୍ଜୁନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରୁଥିବାବେଳେ ପୃଥିବୀର ଏକଠିଏଠି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କ ମାମାଘର ଓ ଭଉଣୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଲେ। କିଛି ଲୋକ କହୁଥିଲେ, ବଳରାମ ସେଉଁଠି ଭଉଣୀକୁ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେବେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରୁନଥିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କରି, ତ୍ରିଡଣ୍ଡୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭାବେ ଡ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଅନେକ ମାସ ରହିଲେ, ଏବଂ ସେଠି ନଗରବାସୀ ଓ ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବ୍ଭାନିତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ବଳରାମ ତାଙ୍କୁ ଚିନିପାରିନଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ବଳରାମ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ନେଇ ଅତିଥି ଭାବରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଜନ ଦେଲେ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନ ଭିକ୍ଷା ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ। ସେଠି ଅର୍ଜୁନ ଦେଖିଲେ ଏକ ମହାନ ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା, ଯାହା ନାୟକମାନଙ୍କୁ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ କରୁଥିଲା; ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ପ୍ରେମ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଉଠିଲା। ସେ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନକୁ ଦେଖି, ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ; ସେ ଲଜ୍ଜା ଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ହସି, ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ମନ ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଲେ। ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଭାବି, ଅଭିଲାଷାରେ ନିଜ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରୁନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମନ ମୋହରେ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଦିନେ ସେ କନ୍ୟା ରଥରେ ଚଡ଼ି ଦୁର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ, ତାଁକୁ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଅର୍ଜୁନ ହରଣ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କ ପଥରେ ବାଧା ଦେଉଥିବା ସେନାନୀମାନେ କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲେ, ନିଜ ଲୋକମାନେ କୁ ସିଂହ ଯେପରି ହରିଣ ଉପରେ ଚଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ହଟାଇଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ବଳରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି, ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ। ବଳରାମ ବିବାହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଅନେକ ଉପହାର—ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା, ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ—ପଠାଇଲେ। ଏଉଁଠି ଶୁକଦେବ କହିଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୁତଦେବ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଭାବେ ଭଜୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ, ଶାନ୍ତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅଲ୍ପ ଭୋଗରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ। ସେ ମିଥିଲାରେ ଭିଦେହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥ ଭାବେ ବସୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଯାହା ଆସୁଥିଲା ତାହିଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚେଷ୍ଟାରେ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭୋଗ ଆସୁଥିଲା, ତାହିଁ ନେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ଏବଂ ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ, ଏହି ଦେଶର ରାଜା ବହୁଳାଶ୍ୱ, ଏକ ମୈଥିଳ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ଦୁଇଁଜଣେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଭଗବାନ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦାରୁକ ଆଣିଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମୁନିମାନେ ସହିତ ଭିଦେହ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ନାରଦ, ବାମଦେବ, ଅତ୍ରି, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ଅସିତ, ଅରୁଣି, ମୁଁ (ଶୁକ), ବୃହସ୍ପତି, କଣ୍ବ, ମୈତ୍ରେୟ, ଚ୍ୟବନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ, ଭଗବାନ ଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ନାଗରିକ ଓ ଦେଶବାସୀମାନେ ଉପହାର ନେଇ ସ୍ୱାଗତ କରୁଥିଲେ, ମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ପ୍ରଣାମ କରିବା ପରି। ଆନର୍ତ୍ତ, ଧନ୍ବ, କୁରୁ, ଜାଙ୍ଗଳ, କଙ୍କ, ମତ୍ସ୍ୟ, ପାଞ୍ଚାଳ, କୁନ୍ତି, ମଧୁ, କେକୟ, କୋଶଳ, ଅର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ପଦ୍ମମୁଖ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ହାସି ଓ କରୁଣାମୟ ନୟନ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଉଠିଲେ।