ଏକଥା ସମୟରେ, ଶ୍ରୀ ବସୁଦେବ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ହେ ଋଷିଗଣ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୂତ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ, କେମିତି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି କର୍ମବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଇପାରିବ?” ତେବେ ମହାର୍ଷି ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବସୁଦେବଙ୍କ ନିଜ ଉତ୍ସୁକତାରେ ଆମ ପାଖରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ ନିଜ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ରୂପେ ଭାବିଛନ୍ତି। ଏଠି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘନିଷ୍ଠତା ଅପମାନକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ଯେପରି ଜଣେ ମଣିଷ ଗଙ୍ଗା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଳକୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଯିଏ ସ୍ୱୟଂ, ଅନ୍ୟ, କିମ୍ବା ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା କେବେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ କ୍ଷୀଣ ହୁଏନି, ସେହି ପ୍ରଭୁ ସମୟ, ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଆଦିରେ ସଦା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ସେହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଭୁ, ଯିଏ ଦୁଃଖ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣର ପ୍ରବାହରେ କେବେ ବିଘ୍ନିତ ହୁନ୍ତିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତି ଭଳି ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଗୁପ୍ତ ରହନ୍ତି—ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ମେଘ, କୁହୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣ ଢାକିଦେଇଥିବା ପରି ଭ୍ରମ କରାଯାଏ। ଏପରେ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କହିଲେ, “କର୍ମ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ସହ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ମନୋନିର୍ବିକ୍ଷପ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିବା କବିମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି; ଯୋଗର ଏହି ପଥ ସହଜ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଦ୍ୱିଜ ଗୃହସ୍ଥ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସଂପାଦିତ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟ ଓ ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଲାଗି ଆଶା, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ଜନାନୀ-ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ଆଶା, ଓ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଆଶାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଆଶାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତେ ତପୋବନକୁ ଗଲେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେବ, ଋଷି, ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପ୍ରତି ତିନିଟି ଋଣ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଋଣ ଶୋଧ କରିବେ; ଯଦି ଏହା ଶୋଧ ନ କରି ଚାଲିଯିବେ, ତେବେ ଅବନତି ହୁଏ। ଆଜି ଆପଣ ଦେବ ଓ ପିତୃଙ୍କ ଦୁଇ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଦେବ ଋଣ ଶୋଧ କରି, ଋଣମୁକ୍ତ ଓ ନିରାଶ୍ରୟ ହୁଅନ୍ତୁ। ହେ ବସୁଦେବ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏମିତି କଥା ଶୁଣି ବସୁଦେବ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ମନ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଋଷିମାନେ ଓ ପୂରୋହିତମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଚୟନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଋଷିମାନେ ଉଚ୍ଚ ଉପଚାର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଭୀତରୁ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ଖୁସିରେ, ଗହଣା ଛାଡ଼ି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ହୋମଶାଳାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ, ନଗାଡ଼ା, ଶଂଖ, ତୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା; ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳାକାର ନୃତ୍ୟ କଲେ; ବର୍ଣ୍ଣକାର ଓ ସୂତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଗାନ୍ଧର୍ବ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ। ପୂରୋହିତମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ନାତ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଠାରୋଟି ରାନୀ ସହ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁନ୍ତି। ରେଶମ, କଙ୍କଣ, ହାର, ନୂପୁର, ଶ୍ରବଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞବେଶ ପିନ୍ଧି ଅଭିଷିକ୍ତ ବସୁଦେବ ମହା ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ପୂରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ରେଶମ ପୋଷାକ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ଏକାଗ୍ର ସଭା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପରି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ, ପୁଅ ଓ ରାନୀମାନେ ସହ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ବସୁଦେବ, ନିୟମାନୁସାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ, ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ପୂରୋହିତମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ—ଗାଈ, ଜମି, କନ୍ୟା, ଓ ଅନେକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ତିମ ଅଭିଷେକ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେମାନେ ପୂରୋହିତମାନେ ଓ ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ସହ ରାମସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ସ୍ନାନ ସେଷରେ, ବସୁଦେବ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର ବସ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣକାର ଓ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ପୂରୋହିତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ, ତାଙ୍କର ରାନୀ, ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ବିଦର୍ଭ, କୋଶଳ, କୁରୁ, କାଶୀ, କେକୟ, ଶୃଞ୍ଜୟ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ବି ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସଭ୍ୟ, ପୂରୋହିତ, ଋଷି, ରାଜା, ପିତୃ, ଭୂତ, ପରିବ୍ରାଜକ ମୁନିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ତାଙ୍କ ଭାଇ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ପୃଥା, ଯମାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ନାରଦ, ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟାସ ଓ ତାଙ୍କ ମିତ୍ର-ସ୍ୱଜନମାନେ—ସେମାନେ ଯଦୁମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହୃଦୟ ଭାବୁକ ହୋଇ, ନିଜ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ, ବିଦାୟର ବିୟୋଗବେଦନା ସହ। ନନ୍ଦ, ଗୋପମାନେଙ୍କ ସହ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଦର ଦେଲେ; ନନ୍ଦ ନିଜ ସ୍ୱଜନପ୍ରେମରେ ତିନି ମାସ ରହିଲେ।