ଏହି ଘଟଣାରେ, ଅନେକ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ମହାନ୍ତ୍ମା ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନେ ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରାଣର ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଭାବନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଦିପୁରୁଷଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସମୟ ଓ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନାୟକ, ମାୟାର ପରଦା ତଳେ ଲୁଚି ଅଛନ୍ତି । ଏଠି ଏକ ନିଦାନ ଦିଆଯାଇଛି—ଯେପରି ଜଣେ ମଣିଷ ଶୋଇଅଛି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଭୂତ ଓ ଗୁଣକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜର ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିହ୍ନି ପାରେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ମାୟାର ଭ୍ରମରେ ପଡି, ନାମ, ରୂପ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସକ୍ତ ମନ, ତୁମକୁ ଚିହ୍ନି ପାରେ ନାହିଁ, ସ୍ମୃତିର ଅସ୍ଥିରତାରେ ହରାଇଯାଏ । ଆଜି ଆମେ ତୁମ ପାଦକମଳ ଦର୍ଶନ କରିଛୁ, ଯାହା ଅନେକ ପାପକୁ ଦୂର କରେ, ଯାହା ତୀର୍ଥର ମୂଳ ସ୍ଥାନ, ଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଅପାର ଭକ୍ତିରେ ହୃଦୟର ଆବରଣକୁ ଭେଦି ତୁମ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମ ଦୟାକୁ ଅର୍ଥ କରନ୍ତି । ଏପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ, ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ), ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେହି ରାଜାର୍ଷି ଓ ଋଷିମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିବାକୁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ । ସେମାନେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ବସୁଦେବ ନିକଟକୁ ଆସି, ପ୍ରଣାମ କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଶାନ୍ତ ଓ ଉଚିତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତୁଳ୍ୟ । ଦୟାକରି କୁହନ୍ତୁ, କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କାର୍ମିକ ବନ୍ଧନ କୁ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଏ ?” ଏହା ଉପରେ ନାରଦ ମୁନି କହିଲେ, “ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବସୁଦେବଙ୍କର ଏହି ଜିଜ୍ଞାସା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ଭାବି, ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି । ଏଠି ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଥିଲେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏ, ଯେପରି ଜଣେ ଗଙ୍ଗାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନଃ ଶୁଧି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଳ ଖୋଜେ । ଯେଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ସମୟ, ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଦ୍ୱାରା କେବେ ହ୍ରାସ ପାଏ ନାହିଁ, ସେ ପ୍ରଭୁ ନିର୍ବିଭାଜ୍ୟ, ଦୁଃଖ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲୁଚି ରହନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟ ମেঘ, କୁହୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣରେ ଯେପରି ଲୁଚିଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ ।” ତା’ପରେ ସେ ଋଷିମାନେ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି (ବସୁଦେବ)ଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖିନ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଅଚ୍ୟୁତବଂଶୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କହିଲେ—“କାର୍ମିକ ବନ୍ଧନ ଭଂଗ କରିବାର ଉପାୟ ହେଉଛି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଶ୍ୱାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞମୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ବିଧିବତ୍ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା । ଏହି ମନର ଶାନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା କବିମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି; ଯୋଗର ପଥ ସହଜ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ । ଦ୍ୱିଜ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଶୁଭ ପଥ, ଯାହାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ନିଜ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମୟ ଆସିଲେ, ଧନ, ପତ୍ନୀ-ସନ୍ତାନ ଓ ସ୍ବର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଶାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଗ୍ରାମ ଛାଡି ତପସ୍ୟାର ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଆନ୍ତି ।” “ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମରେ ତିନିଟି ଋଣ ଥାଏ—ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ; ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଋଣ ଶୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ଋଣ ଶୋଧ ନକରି ଯଦି ଚାଲିଯାଏ, ସେ ଅବନତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଆଜି ତୁମେ ଦୁଇଟି ଋଣ ଶୋଧ କରିଛ; ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଜ୍ଞ କରି, ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତ୍ୟ କରି ଋଣମୁକ୍ତ ହେଉ । ଏହି ବସୁଦେବ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହରିଙ୍କୁ ପରମ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜିଛ, ଏବଂ ସେ ତୁମର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବସୁଦେବ ମନରେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଋଷି ଓ ପୁରୋହିତମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ଚୟନ କଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବିଧିରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ କମଳ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ; ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭାମାନ ଥିଲେ । ବସୁଦେବଙ୍କ ରାନୀମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଅଳଙ୍କାର ଛାଡି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅନ୍ଲେପ ଓ ଉପହାର ନେଇ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେଠାରେ ଡ଼଼ମ୍ରୁ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶଂଖ, ତୁରୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା; ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା, ନଟ, ବାର୍ତ୍ତାକ୍, ଶୃତିଧର, ଗାନ୍ଧର୍ବୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ । ପୁରୋହିତମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଠାର ଜଣ ରାନୀ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ସୋମ ରାଜା ତାରାମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ସିଲ୍କ, କଙ୍କଣ, ହାର, ନୁପୁର, କଣ୍ଠାଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବସୁଦେବ ଅତି ଶୋଭାମାନ ଲାଗୁଥିଲେ । ପୁରୋହିତମାନେ ମୁକୁତ, ମଣିମାଳା, ମୁକ୍ତା ଓ ମହାମୂଳ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସଭାସଦ୍ୟଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଲାଗୁଥିଲେ । ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପୁତ୍ର, ଭାର୍ୟା ସହ ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ । ବସୁଦେବ ବିଧିବତ୍ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ତା’ପରେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରୋହିତମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦାନ—ଗାଁ, ଗାଈ, ଝିଅ, ଧନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ରାନୀମାନେ ପାଇଁ ବିଧିବତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତିମ ସ୍ନାନ ହେଲାପରେ, ଋଷି, ପୁରୋହିତ, ଓ ଯଜ୍ଞ କର୍ତ୍ତା ଏକଠି ରାମସରୋବରେ ସ୍ନାନ କଲେ । ସ୍ନାନ ପରେ ବସୁଦେବ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବସ୍ତ୍ର ବାର୍ତ୍ତାକ୍ ଓ ମହିଳାମାନେଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁରୋହିତମାନେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ନିଜ ପରିଜନ, ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ଓ ବିଦର୍ଭ, କୋଶଳ, କୁରୁ, କାଶୀ, କେକୟ, ଶୃଞ୍ଜୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୁରୁଣ୍ଡି କରି ସମ୍ମାନ କଲେ । ସଭାସଦ୍ୟ, ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ରାଜା, ଭୂତ, ପିତୃ, ଏବଂ ପରିବ୍ରାଜକମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ ।