ଏକ ସମୟରେ, ପୁଣ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା ବସୁଦେବଙ୍କ ହୃଦୟ ଏତେ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ତପ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ନିଗ୍ରହରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମନରେ ସଫଳତାର ସହ ବିଶ୍ୱର ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାର ଅନୁଭୂତି ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ସ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ବସୁଦେବ ବ୍ରାହ୍ମଣନିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଦିନଟି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା, ତପସ୍ୟା ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହୋଇଗଲା, କାରଣ ତାଙ୍କେ ସ୍ୱୟଂ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଲେ—ଯିଏ ଅପରାଜିତ ବୁଦ୍ଧିର ଧାରୀ, ଯିଏ ନିଜର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଚାପି ରଖିଛନ୍ତି, ଓ ଯିଏ ପରମ ଆତ୍ମା। ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରାଜାମାନେ ଓ ଭୃଷ୍ଣିବଂଶୀ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଆନନ୍ଦ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ବୁଝିପାରି ନାହାନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି କାଳ ଓ ଆତ୍ମାର ନିୟନ୍ତା, ମାୟାର ପରଦାରେ ଲୁଚିଥିବା। ଏହା ଏପରି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଘୁମେଇଥିବାବେଳେ ପାଞ୍ଚଭୂତ ଓ ଗୁଣ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜର ଏକା ବାସ୍ତବ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ, ଯାହା ନାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପାଦାନରୁ ଅଲଗା। ଏଭଳି ମାୟା ଭ୍ରମରେ, ମନ ନାମ, ବସ୍ତୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ, ସ୍ମୃତିର ବିକ୍ଷୋଭ ଦ୍ୱାରା। ଆଜି ଆମେ ତୁମର ଚରଣ ଦେଖିଛୁ, ଯାହା ପାପର ପର୍ବତକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି, ଯାହା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ନିବାସ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରନ୍ତି; ଏହି ଭକ୍ତମାନେ, ତାଙ୍କର ଭିତର ଆବରଣ ଭକ୍ତିର ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ ଭେଦିଦେଇ, ତୁମର ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏହି ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ଦୟା କର। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ), ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ଦେଇ, ରାଜଋଷି ଓ ଅନ୍ୟ ସାଧୁମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବସୁଦେବ ଆଗକୁ ଆସି, ନମସ୍କାର କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନିୟମିତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। କୃପା କରି, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କର୍ମର ବନ୍ଧନ କିପରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେବା ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।” ନାରଦ କହିଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବସୁଦେବଙ୍କର ଏପରି ଉତ୍ସୁକତା ଅସ୍ତରାମ୍ଭ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶିଶୁ ଭାବେ ଦେଖି, ନିଜ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏଠାରେ ମାନବମାନେ ନିକଟତାରେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଛାଡି, ଅନ୍ୟ ଜଳ ଖୋଜି ପବିତ୍ରତା ଚାହାନ୍ତି। ଯିଏ ଦ୍ୱାରା କାଳ, ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଅନୁଭୂତି କେବେ ବି ହ୍ରାସ ନାହିଁ—ନିଜ, ଅନ୍ୟ, ଗୁଣ କିମ୍ବା କୌଣସି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ସେ ଅଖଣ୍ଡ ଲୋକ, ଯିଏ ଦୁଃଖ, କର୍ମ ଓ ଗୁଣର ଧାରାରେ ବାଧା ନାହିଁ, ତଥାପି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଲୁଚିଥିବା—ମେଘ, କୁହୁଡି କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଭୁଲିଯିବା ପରି।" ତାପରେ, ରାଜା, ସାଧୁମାନେ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ବଂଶୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ କହିଲେ—“କର୍ମର ବିନାଶ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏପରି: ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାୟକ, ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନର ଶାନ୍ତି, କବିମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଛନ୍ତି; ଯୋଗର ପଥ ସହଜ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜ ଗୃହସ୍ଥ ପାଇଁ ଏହା ଶୁଭ ପଥ, ଯିଏ ନିଜ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବିଦ୍ବାନମାନେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଚେଷ୍ଟା, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ଜନାନ୍ତି, ଏବଂ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଲୋକ ଚେଷ୍ଟା ଛାଡିଦେଇ, ଗ୍ରାମ ଚେଷ୍ଟା ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଶ୍ଚଳ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା ର ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାନ୍ତି।" "ଓ ପ୍ରଭୁ, ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃ ତିନି ଋଣ ନେଇ ଆସନ୍ତି; ଯଜ୍ଞ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଋଣ ଶୋଧିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଶୋଧି ନକରି ଚାଲିଯିବେ, ତେଣୁ ତଳେ ପଡିବେ।" "ଆଜି ତୁମେ ଦୁଇ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଋଷି ଓ ପିତୃଙ୍କ ପାଇଁ; ଦେବତାଙ୍କ ଋଣ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଶୋଧି, ଅନାଶ୍ରୟ ଓ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବା। ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମେ ହରିଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିଛ; ସେ ନିଜେ ତୁମର ପୁତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବସୁଦେବ, ମହାମନା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସାଧୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ବାଛିଲେ। ରାଜା, ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତମ କ୍ରିୟାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ପଦ୍ମ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ନିସ୍ନାନ ଓ ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଧରି, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୋଭା ମାନିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ, ଆନନ୍ଦ ଭରା, ଶୁଭ ବସ୍ତ୍ର ଶୋଭାୟିତ, ଅଭୟ ଓ ଅର୍ପଣ ନେଇ, ଯଜ୍ଞ ଶାଳକୁ ଆସିଲେ। ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଦମ୍ରୁ, ଶଙ୍ଖ, ତୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଚାଲିଥିଲା; ନୃତ୍ୟକାରୀ ଓ କଳାକାରୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; ଗାୟକ ଓ ବଂଶାବଳୀକାରୀ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ନାରୀମାନେ ମିଠା ସ୍ୱରରେ ସ୍ଙ୍ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ପୁରୋହିତମାନେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଅଠାର ରାଣୀଙ୍କ ସହ, ନିସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରର ତାରାମାନେ ଅଭିଷେକ କରିଥିବା ପରି ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ତାଙ୍କୁ ରାଣୀମାନେ ରେଶମ, ଦଣ୍ଡ, ମାଳା, ପାଦ୍ ଅଳଙ୍କାର, କଣ ଆଳଙ୍କାର ଦେଇ ଶୋଭାୟିତ କରି, ଯଜ୍ଞ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ପୁରୋହିତମାନେ, ରେଶମ ଓ ରତ୍ନ ଶୋଭାୟିତ, ସଭାସଦମାନେ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଅପରିମିତ ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ, ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀମାନେ ସହ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।