ଏହି ସମୟରେ, ଓ ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଶୌରି—ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମାମୟ ଦେହ ଓ ତାଙ୍କର ରମଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ପଛରେ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଖୁସିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ ଅନୁୟାୟୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତେବେ କେହି କହିଲେ, "ହେ ଭୋଜରାଜ, ତୁମେ ସଂସାରରେ ସବୁଠାରୁ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମହାଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ପୁନିପୁନି ଦେଖୁଛ। ଯାହାଙ୍କର କୀର୍ତି ବେଦମାନେ ଗାଇଥାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ପବିତ୍ର ମହିମା ଶୁଧ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଯାହାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ, ଶବ୍ଦ ଓ ଉପଦେଶ ଆତ୍ମାକୁ ପବିତ୍ର କରେ—ସେଇ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ, ଯଦିଓ ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟରେ ଶୂନ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପଦସ୍ପର୍ଶରେ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟରେ ଭିଜିଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି, ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରି, ଏକଠି ଶୋଇ, ବସି, ଭୋଜନ କରି, ଆତ୍ମୀୟତା ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଅନୁଭବ କରି—ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯଦିଓ ଗୃହସ୍ଥ ହୋଇ ନରକ ପଥରେ ଅଛନ୍ତି, ତଥାପି ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏହି ସମୟରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଯଦବମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ନନ୍ଦ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଉତ୍ସାହରେ ଉପହାର ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏମିତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପ୍ରାଣ ଦେହକୁ ଫେରିଲା। ସେମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ଜୋରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା କଷ୍ଟ ଓ ଗୋକୁଳରେ ପୁଅକୁ ରଖିଥିବା ଦିନ ସ୍ମରଣ କରି, ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶିର ନମାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରେମର ନୟନଜଳରେ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯଶୋଦା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଦୁହେଁ, ସ୍ନେହରେ ଦୁଇ ହାତରେ ପୁଅମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ରୋହିଣୀ ଓ ଦେବକୀ, ବ୍ରଜର ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ଓ ସମ୍ପ୍ରୀତି ସ୍ମରଣ କରି, ନୟନଜଳେ ଅବରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରଜେଶ୍ୱରୀ, ତୁମର ଅଟୁଟ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ କିଏ ଭୁଲିପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ର ପଦ ମିଳି ଛାଡି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ କିଛି ପ୍ରତିଦାନ ନାହିଁ।" ଏଠି ଯଶୋଦାଙ୍କ ଦୟା, ପ୍ରେମ ଓ ରକ୍ଷା ଦେଖି, ସମସ୍ତ କହିଲେ: "ତୁମ ପିତାମାତା ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ପୋଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରି, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ଚକ୍ଷୁ ଅଞ୍ଜଳି ପାଳେ, ସେପରି ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ।" ଏହି ସମୟରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଗୋପୀମାନେ ଅନ୍ତେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ନୟନପାଟିକୁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବି ଦୋଷ ଦେଲେ, କାରଣ ଏହି ପାଟି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରୁଥିଲା। ନୟନରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହୃଦୟରେ ଶୋଷି ନେଇ, ସେମାନେ ଏମିତି ଭକ୍ତିରେ ଲୀନ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ନିତ୍ୟ କୃଷ୍ଣସଙ୍ଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ପାଆନ୍ତି। ପରେ, ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏକାକି ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଓ ହସି କହିଲେ: "ତୁମେ କି ଆମର ପୁରୁଣା ମିତ୍ରତା ସ୍ମରଣ କରୁଛ? ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟସାଧନ ନିମିତ୍ତେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୂରେ ରହି, ଶତ୍ରୁମାନେ ନାଶ କରିବାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲୁ। କି ତୁମେ ଆମକୁ ଅକୃତଜ୍ଞ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରୁଛ? ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକଠି ଏବଂ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ବାୟୁ ମେଘ, ଘାସ, ପଟ, ଧୂଳିକୁ ଏକଠି କରି ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରେ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକଠି କରି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।" "ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଦେଇଥାଏ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ପ୍ରେମ କର, ତାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରିଦେଇଛି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆଦି, ଅନ୍ତ ଓ ଭିତର-ବାହାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଯେପରି ଆକାଶ, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆଲୋକ ପଞ୍ଚଭୂତମାନେ ପାଇଁ। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ମଧ୍ୟମେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅବିନାଶୀକୁ ଦେଖିପାରିଥିବା ଲୋକେ ମୋତେ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟକୁ ଦେଖନ୍ତି।" ଏଭଳି ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତିରେ ଲୀନ ହୋଇ, ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କରିଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: "ଯେଉଁ ଭଗବାନ୍କ ଚରଣକମଳ ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖ ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ, ସେ ଚରଣ ସଦା ଆମ ଚିତ୍ତରେ ଉଦିତ ହେଉ।" ଏଭଳି ଦଶାରେ, ଶୁକଦେବ କହିଲେ: "ଏହିପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସାଙ୍ଗ ଓ ମିଳନ ଅଧ୍ୟାୟ, 'ବୃଷ୍ଣି ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର', ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ।" ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋପୀମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶରଣ୍ୟ ଭାବେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ତାଙ୍କର ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀଚରଣ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦୂର ହୋଇ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ତୁମର ଚରଣାମୃତ ଏବଂ ମୌଖିକ ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଦେହ ବିସ୍ମୃତି ଓ ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିଯାଏ। ଆମେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଆତ୍ମାବସ୍ଥା ତ୍ୟାଗ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛୁ, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ କାଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଯୋଗରେ ତୁମର ମାୟାମୟ ରୂପକୁ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟିରେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।" ଏହି ସମୟରେ, ଅନ୍ଧକ ଓ କୌରବ ଶ୍ରୀମତୀମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ମାନବମାନ୍ୟତାର ମୁକୁଟମଣି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ କଥା ଗାଇଲେ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏଠି ଦ୍ରୌପଦୀ କହିଲେ: "ହେ ବୈଦର୍ଭୀ, ଭଦ୍ରା, ଜାମ୍ବବତୀ, କୌଶଳା, ସତ୍ୟଭାମା, କାଳିନ୍ଦୀ, ଶୈବ୍ୟା, ରୋହିଣୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣା—ତୁମେମାନେ କୃପାକରି କହ, କିପରି ପ୍ରଭୁ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସାଧାରଣ ରୀତି ଅନୁସରି, ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ?