କୁନ୍ତୀଭୋଜ, ବିରାଟ, ଭୀଷ୍ମକ, ମହାନ ନଗ୍ନଜିତ, ପୁରୁଜିତ, ଦ୍ରୁପଦ, ଶଲ୍ୟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଏବଂ କାଶୀର ରାଜା— ଏହି ସମସ୍ତ ମହାରାଜାମାନେ, ତଥା ଡାମଘୋଷ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ମିଥିଲାର ରାଜା, ମଦ୍ର ଓ କେକୟ ରାଜାମାନେ, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ସୁଶର୍ମା, ବାହ୍ଲିକଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ— ସମସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଶୌରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଦେଖିଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ। ଏହା ପରେ, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଭୋଜରାଜ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ, କାରଣ ତୁମେ ଏବେ ବାରମ୍ବାର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛ, ଯାହାଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କ ମହିମା ବେଦମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଯଶ ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ଯାହାଙ୍କ ଚରଣାମୃତ, ଶବ୍ଦ ଓ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରେ; ଏହି ପୃଥିବୀ ଯଦିଓ କାଳ ପ୍ରଭାବରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଛି, ତଥାପି ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରୁଛି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ପଦଅନୁସରଣ କରିବା, ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରିବା, ଶେୟା-ଆସନ-ଭୋଜନ-ସାମ୍ବନ୍ଧିକତା ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି— ଏହା ସତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହିପରି ଦେଖିଲେ ଯେ, ଯଦୁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ନନ୍ଦ ଗୋପ ଗୋପମାନଙ୍କ ସହ ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଉପହାର ନେଇଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଏମିତି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଦେହକୁ ଫେରିଆସିଲା। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୁନଃ ମିଳନର ଆଶାରେ ସେମାନେ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ମଜ୍ବୁତ ଭାବରେ ବାହୁଡରେ ଧରିଲେ। ବସୁଦେବ ଏକ ଭଲପାଇବାରେ ତାଙ୍କୁ ବାହୁଡରେ ଧରି, କଂସ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା କଷ୍ଟ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗୋକୁଳରେ ରଖିଥିବା ସ୍ମୃତିରେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବାହୁଡରେ ଧରି ଶିର ନମାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଲପାଇବାର ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା ଆଟକିଗଲା, କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀୟୁତ ଯଶୋଦା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇ, ଦୁଇ ବାହୁଡରେ ଧରି, ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ବିସ୍ମୃତ କରିଦେଲେ। ରୋହିଣୀ ଓ ଦେବକୀ ତାପରେ ବ୍ରଜର ରାଣୀଙ୍କୁ ବାହୁଡରେ ଧରି, ତାଙ୍କ ମିତ୍ରତା ଉପକାର ସ୍ମରଣ କରି, ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା ଆଟକିଯାଇ କହିଲେ— “ହେ ବ୍ରଜର ରାଣୀ, ତୁମର ଅଟୁଟ ମିତ୍ରତା କେଉଁଠି ଭୁଲିପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ର ସିଂହାସନ ଲାଭ କରି ପରିତ୍ୟାଗ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ପ୍ରତିଦାନ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ଦେଖିଛି, ତୁମର ପିତାମାତା ତୁମକୁ ସନ୍ତୋଷ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ପାପୁଣି ଆଖିକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏମିତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଗୋପୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ତେବେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁର ପାପୁଣିକୁ ଦୋଷ ଦେଲେ, କାରଣ ଏହି ନିମିଷ ଦେଖିବାକୁ ବାଧା ଦେଉଥିଲା। ସେମାନେ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବାହୁଡରେ ଧରି, ହୃଦୟରେ ଶୋଷିନେଲେ, ଏବଂ ଏମିତି ଭକ୍ତିର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ସଦା ସଙ୍ଗରେ ଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏକାନ୍ତରେ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ବାହୁଡରେ ଧରି, ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ହସି କହିଲେ— “ତୁମେ ଆମର ମିତ୍ରତା ସ୍ମରଣ କରୁଛ କି? ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁ ନାଶରେ ମନ ଲଗାଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୂରେ ରହିଲୁ। ଏଥିରେ ତୁମେ କି ଆମର ଅକୃତଜ୍ଞତା ଭାବି ରୂଷ୍ଟ ହେଲ? ନିଶ୍ଚୟ, ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରନ୍ତି।" "ଯେପରି ପବନ ମେଘ, ଘାସ, ତୁଳା, ଧୁଳିକୁ ଏକତ୍ର କରି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରେ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି ଓ ଛିଣ୍ଡିଦିଅନ୍ତି। ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଦିଏ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ତୁମର ମୋ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରିଦେଇଛି।" "ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଆଦି, ଅନ୍ତ, ଭିତର, ବାହାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଯେପରି ଆକାଶ, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆଲୋକ ଉପାଦାନ ତତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହିପରି, ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଭୂତମାନେ ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଅବିନାଶୀକୁ ଦେଖିପାରୁଥିବା ଲୋକେ ମୋ ଏବଂ ପରମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଦେଖନ୍ତି।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଗୋପୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତିରେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଲୟ କରି, ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କରିଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: “ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣଦ୍ୱୟ ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସଂସାର ଅନ୍ଧକୂପରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାର ଆଶ୍ରୟ, ସେ ମଧୁସୂଦନ ଆମର ହୃଦୟରେ ସର୍ବଦା ବିରାଜିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେପରି ଆମେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ରୁହୁଛୁ।" ଏହିପରି ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ଏକାଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ “ବୃଷ୍ଣି ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ମିଳନ” ଶେଷ ହେଲା। ପୁନି ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଗୋପୀମାନେଙ୍କୁ ଏଭଳି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଭଗବାନ, ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ଓ ଶରଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଖବର ନେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣଦର୍ଶନରେ ପାପ ନାଶ ହୋଇଥିବା, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ମହାପୁରୁଷ, ତୁମର ଚରଣାମୃତ ଏବଂ ମୁଖରୁ ବର୍ଷିତ ନେକ୍ତର ଯେଉଁଠାରୁ ଆମେ ଶୁଣିଥାଉ, ତାହାରୁ କେବେ ଅମଙ୍ଗଳ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନ ଓ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଭ୍ରମ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ।" "ତିନି ପ୍ରକାର ଆତ୍ମାଭାବ ତ୍ୟାଗ କରି, କ୍ରିୟା ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବରୋଧହୀନ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛୁ।