ଏହି ଦିନ, ବୟସ୍କଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅପରିଚିତ ଅପରିବାର ଅଭିନନ୍ଦନ ପାଇଁ ଏବଂ କୁଶଳକ୍ଷେମ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ କରି, ସମସ୍ତେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଲଗିଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାରେ ଲିନ ହେଲେ। ପୃଥା, ତାଙ୍କର ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ, ମାତାପିତା, ଭାଇଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନ ସାଥୀ ଏବଂ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖକୁ ବିସରିଗଲେ। କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, “ଏ ମୋର ଭାଇମାନେ, ମୁଁ ମନେ କରେ ଯେ ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ, ଦୁଃଖରେ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତା କରିନାହାନ୍ତି।” ସେ କହିଲେ, ମିତ୍ର, ସ୍ବଜନ, ପୁଅ, ଭାଇ ଏବଂ ମାତାପିତା ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ ବିପରୀତ ହେଲେ, ନିଜ ଜନମାନେକୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ବସୁଦେବ କହିଲେ, “ଏ ମାତା, ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରତି ତୁମେ କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ରଖିନାହଁ; ସମସ୍ତେ ଭାଗ୍ୟର ହାତରେ ଖେଳନା, କାରଣ ଏହି ଜଗତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମିତ୍ତ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତା ଆସେ।” ଆମେ ସମସ୍ତେ, କଂସଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍ତବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ରେ ଚଳିଗଲୁ, ଏବଂ ଏ ଭାଗିନୀ, ଭାଗ୍ୟର ଦୟାରେ ଆମେ ପୁନଃ ନିଜ ଥିକ ସ୍ଥାନରେ ଆସିପାରିଛୁ। ଶ୍ରୀ ଶୁକ କହିଲେ, ବସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ ଏବଂ ଯଦୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ରାଜାମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟିରେ ଭରିଗଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, କୁନ୍ତୀ, ସଞ୍ଜୟ, ବିଦୁର ଏବଂ କୃପ— କୁନ୍ତୀଭୋଜ, ବିରାଟ, ଭୀଷ୍ମକ, ମହାନ ନଗ୍ନଜିତ, ପୁରୁଜିତ, ଦ୍ରୁପଦ, ଶଲ୍ୟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, କାଶୀର ରାଜା— ଦମଘୋଷ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ମିଥିଲାର ରାଜା, ମଦ୍ର ଏବଂ କେକୟାର ରାଜା, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ସୁଶର୍ମା, ବାହ୍ଲିକଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ— ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜା, ଏ ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେମାନେ ଶୌରିଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ ରୂପ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଯଥି ସମ୍ମାନ ପାଇ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ଏହି ଭୋଜାର ରାଜା, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖୁଛ; ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ ପାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବେଦମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶୁଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି ପବିତ୍ର କରେ, ତାଙ୍କର ଚରଣାମୃତ, ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଉପଦେଶ ପବିତ୍ର କରେ; ଏ ଭୂମି, ଯଦିଓ କାଳରେ ଭାଗ୍ୟହୀନ, ତଥାପି ତାଙ୍କର ମନ୍ଦାର ଚରଣର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଉଛି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା, ତାଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ, କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଏକାଉଁ ଶୟନ, ଆସନ, ଭୋଜନ, ନିଜାତ୍ମୀୟ ଏବଂ ପରିବାର ଏକତା— ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା, ଯଦିଓ ନରକ ଯାଇଁଥିବା ଘରେ ରହୁଛ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଦେବା ଶ୍ରୀ ହେବାରେ ତୁମେ ସହଚର ହେଉଛ। ଶ୍ରୀ ଶୁକ କହିଲେ, ନନ୍ଦ, ଯଦୁମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଛି ବୋଲି ଜାଣି, ଗୋପମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଯଥାଯଥି ଉପହାର ନେଇ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଏପରି ଆନନ୍ଦ ହେଲେ ଯେ ମନେ ହେଲା ନିଜ ପ୍ରାଣ ଶରୀରକୁ ଫେରିଆସିଛି; ଦୀର୍ଘ ଶମୟ ପରେ ମିଳିବା ଆଶାରେ, ତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଅଙ୍ଗେ ଧରିଲେ। ବସୁଦେବ, ଭାଲପାଇବାରେ ଅଙ୍ଗେ ଧରି, ଦୟାରେ ଭରି, କଂସଙ୍କ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଗୋକୁଳରେ ପୁଅକୁ ଭାଗିଦେବା ସମୟକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରାମ, ତାଙ୍କର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗେ ଧରି ନମସ୍କାର କଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଲପାଇବାର ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା ଚାପିଗଲା, ଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁରୁ, କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇ ଦେଇ ଦୁଇ ହାତରେ ଅଙ୍ଗେ ଧରି, ଶ୍ରୀମୟ ଯଶୋଦା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପତି ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ବିସରିଦେଲେ। ରୋହିଣୀ ଏବଂ ଦେବକୀ, ବ୍ରଜର ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗେ ଧରି, ତାଙ୍କର ମିତ୍ରତା ସ୍ମରଣ କରି, ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା ଚାପିଗଲା, କିଛି କହିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏ ବ୍ରଜର ରାଣୀ, ତୁମର ଅଟୁଟ ମିତ୍ରତାକୁ କିଏ ଭୁଲିପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଖି ଛାଡି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ପ୍ରତିଦାନ ଏ ଜଗତରେ ନାହିଁ।” ମୁଁ ଦେଖିଛି, ତୁମର ମାତାପିତା ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ପୋଷଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ, ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ଚକୁକୁ ଚମ୍ମା ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ଧର୍ମଶୀଳମାନେ ଭୟ ରଖିନାହଁ, କାରଣ ସ୍ଵର୍ଗ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ। ଶୁକ କହିଲେ, ଗୋପୀମାନେ ଅନ୍ତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜା ଚକୁପଲକକୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ବାଧା ଦେଉଛି। ଚକୁଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗେ ଧରି, ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଶୋଷି ନେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଭକ୍ତି ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ, ଯାହାକି ସେମାନେ ସର୍ବଦା ସଙ୍ଗରେ ରହିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଭଗବାନ, ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଦେଖି, ଅଙ୍ଗେ ଧରି, କୁଶଳକ୍ଷେମ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ହସି, କିଛି କଥା କହିଲେ— “ତୁମେ ଆମ ମିତ୍ରତାକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛ? ଆମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣରେ ଲିନ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲୁ, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲୁ। ତୁମେ କି ଆମେ ଅକୃତଜ୍ନ ବୋଲି ଦ୍ୱେଷ କରିଛ? ନିଶ୍ଚୟ, ଭଗବାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଉଁ କରି ଦିଏ ଏବଂ ଭିନ୍ନ କରି ଦିଏ। ଯେପରି ବାୟୁ ମେଘ, ଘାସ, ପଟି, ଧୂଳିକୁ ଏକାଉଁ ଏବଂ ବିଭକ୍ତ କରେ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଏକାଉଁ ଏବଂ ବିଭକ୍ତ କରେ। ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଅମରତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ; ଭାଗ୍ୟବଶତ, ତୁମର ଭଲପାଇବା ମୋ ପ୍ରତି ଉପଜିଛି, ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆରମ୍ଭ, ଶେଷ, ଭିତର ଏବଂ ବାହାର ତତ୍ତ୍ୱ, ଯେପରି ଆକାଶ, ଜଳ, ଭୂମି, ବାୟୁ, ଆଲୋକ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ପାଇଁ। ଏପରି, ଏହି ଜୀବମାନେ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆତ୍ମା ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା।