ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅବସରରେ, ଭଗବାନ୍ ରାମ ନିଜେ କର୍ମରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗଠନ କରି, ଅନ୍ୟମାନେ ପାପ କ୍ଷୟ ପାଇଁ ଯେପରି ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେପରି ଏକ ମହା ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଭାରତବଂଶୀ ଲୋକ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ଅକୃର, ବସୁଦେବ, ଅହୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନୁଭାବମାନେ ଆସିଥିଲେ। ଗଦ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ, ସାରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତବଂଶୀମାନେ ନିଜ ପାପ କ୍ଷୟ ଚାହିଁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଥିଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ କୃତବର୍ମା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ; ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଲାଗିଥିବା ରଥରେ, ଶୀଘ୍ର ଘୋଡାରେ ଚଢ଼ି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଗଜମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ମାନବମାନେ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଦେବମାନେ ସହ ଅପୂର୍ବ ଚମକରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଧାରଣ କରି ରାସ୍ତାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, କବଚ ପିନ୍ଧି, ନିଜ ଜଣାନୀମାନେ ସହିତ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଦେବମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ନିସ୍ନାନ କରି, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହାପରେ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭେଟିଲେ। ଏହାପରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ରାମଙ୍କ ତାଳାବରେ ନିୟମିତ ରୀତିରେ ପୁନଃ ସ୍ନାନ କଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, “ଆମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବାକୁ ପାଉ” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ତା’ପରେ ଅନୁମତି ନେଇ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜେ ଭୋଜନ କଲେ। ଭୋଜନ ପରେ, ସେମାନେ ଛାୟା ଗଛ ତଳେ ଇଚ୍ଛାମତା ବସିଲେ। ସେଠାରେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲେ। ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟ, ଶୀନ, କୌଶଳ୍ୟ, ବିଦର୍ଭ, କୁରୁ, ସୃଞ୍ଜୟ, କାମ୍ବୋଜ, କୈକୟ, ମଦ୍ର, କୁନ୍ତି, ଅନର୍ତ୍ତ, କେରଳ ଓ ଅନେକ ରାଜ୍ୟର ରାଜାମାନେ, ଏବଂ ଶତଶଃ ଅନ୍ୟମାନେ, ନିଜ ପକ୍ଷ-ବିପକ୍ଷ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋପ, ଗୋପୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆଶା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମିଶିଥିଲେ। ଏହି ସମ୍ମିଳନର ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ମୁହଁ ପଦ୍ମପରି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହେଲା। ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଆଖିରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା, ଚର୍ମ କ୍ମ୍ପିତ ହେଲା, ଗଳା ଆନନ୍ଦରେ ଅଟକିଗଲା। ଜଣାନୀମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହସି, ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, କୁଙ୍କୁମ ଲଗା ଛାତି ଓ ହସିଥିବା ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ ଆସିଗଲା। ଏହାପରେ, ବଡ଼ମାନେ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ, ଛୋଟମାନେ ଉପସ୍ଥିତି ଜଣାଇ, ସେମାନେ ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ତର କଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କଲେ। ପୃଥା ନିଜ ଭଉଣୀ-ଭାଇ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ମାତାପିତା, ଭାଇମାନେର ଜଣାନୀ ଓ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ସଂଲାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ତା’ପରେ କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, “ଭାଇମାନେ, ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭ ମନ୍ଦିରେ ପାଉନାହିଁ। ସଂକଟ ଅସିଲେ, ଆପଣମାନେ ମୋ ସ୍ମୃତି କରନ୍ତିନାହିଁ।” ସେ କହିଲେ, “ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଭାଇ, ପିତାମାତା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଆସିଲେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି।” ତେବେ ବସୁଦେବ କହିଲେ, “ମା, ଏଠି ରେଷ ଧରିବେନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଭାଗ୍ୟର ଖେଳନା। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ଭଗବାନଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି। ଆମେ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଦିଗରେ ବିଖଣ୍ଡିଗଲୁ, ଏବେ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପୁନି ଏଠାରେ ଯୋଗ ହେଲୁ।” ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ରାଜାମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର, ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହ ପତ୍ନୀମାନେ, କୁନ୍ତୀ, ସଞ୍ଜୟ, ବିଦୁର, କୃପ, କୁନ୍ତୀଭୋଜ, ବିରାଟ, ଭୀଷ୍ମକ, ନଗ୍ନଜିତ, ପୁରୁଜିତ, ଦ୍ରୁପଦ, ଶଲ୍ୟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, କାଶୀରାଜ, ଦମଘୋଷ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ମିଥିଲାର ରାଜା, ମଦ୍ର-କୈକୟ ରାଜା, ଯୁଧାମନ୍ୟୁ, ସୁଶର୍ମା, ବାହ୍ଲିକ ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ, ଶୌରିଙ୍କ ଦେବୀୟ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେମାନେ ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଭୋଜନାଥ, ଆପଣମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଯେଉଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଦେଖିବାକୁ, ସେଉଁଠି ଆପଣମାନେ ପୁନଃପୁନି ଦେଖୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବେଦରେ ଗାଯାଉଛି, ତାଙ୍କ ପଦପ୍ରକ୍ଷାଳ ଜଳ, ଉପଦେଶ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ମାନ୍ୟ ଦେଖିବା, ଆଲୋଚନା କରିବା, ଏକାସାଥି ଖାଇବା, ଶୋଇବା, ବନ୍ଧୁତ୍ଵ ଓ ପରିବାରିକ ଯୋଗ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଆପଣମାନେଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇଛନ୍ତି।” ଏହାପରେ ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଯେବେ ନନ୍ଦ ବୁଝିଲେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆସିଥିଲେ, ସେ ଗୋପମାନେ ସହିତ ଉପହାର ନେଇ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଲେ। ବୃଷ୍ଣିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ପୁନି ମିଳିଲେ, ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୁଃଖ ଓ ଗୋକୁଳରେ ପୁଅକୁ ରଖି ଯିବା ସ୍ମୃତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। କୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଭଲପାଇବାର ଅଶ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯଶୋଦା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଆସନରେ ବସାଇ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୁଲିଗଲେ। ରୋହିଣୀ ଓ ଦେବକୀ ବ୍ରଜର ରାନୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ପ୍ରେମରେ ଗଳା ଅଟକି ଗଲା, ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରଜର ରାନୀ, ତୁମର ଅକ୍ଷୟ ମିତ୍ରତାକୁ କିଏ ଭୁଲିପାରିବ? ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ମିଳିଲେ ଓ ଛାଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରତିଦାନ ନାହିଁ। ତୁମର ପିତାମାତା ତୁମକୁ ଉପଭୋଗ, ପୋଷଣ, ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ପଳକ ଆଖିକୁ ରକ୍ଷା କରେ, ତେଣୁ ଧର୍ମଶୀଳଙ୍କୁ ଭୟ ନାହିଁ, ସ୍ବର୍ଗ ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ।