ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଦ୍ୱାରକାର ରାଜପ୍ରସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେଠାରେ ଦୁଧର ଝାଗ ଭଳି ମୃଦୁ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଶୟନ, ସୁନା ରେଳିଏ ଦେଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶୟନାଗ, ଏବଂ ଯକ୍-ପୂଞ୍ଛ ଦେଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପଙ୍ଖା ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଆସନ, ମୃଦୁ ତଳପଦ, ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଦେଇ ଶୋଭିତ ଛତା, ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ଆବରଣ ରହିଥିଲା । ସ୍ପଷ୍ଟ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦେଉଳ ଓ ବଡ଼ ମାଣିକ ପଟିରେ ରତ୍ନ ଦୀପ ଜ୍ୱଳି ଥିଲା, ଏବଂ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ମହିଳାମାନେ ବସିଥିଲେ । ଏତେ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଅନୁପ୍ରାପ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ତାଙ୍କର ଭାବ ହେଲା, “ମୋ ଭାଗ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ହେଉଛି, ମୁଁ ସଦା ଦୁଃଖୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ଥିଲି, ଯଦୁମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଏତେ ବଡ଼ ଧନର କାରଣ ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ ।” ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏହି ଦାନଶୀଳ ରାଜା ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅପାର ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ମେଘ ଭଳି ଦୟା ଦେଖି ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି; ମୋ ସହଯୋଗୀ ଦଶାର୍ହମହାନ୍ ନେତା । ସେଉଁଠି ଅପାର ଦାନକାରୀ ହେଇ ମଧ୍ୟ, ମୋ ଭାଗ୍ୟରେ ଏକ ମୁଠା ମୁଡ଼ି ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପ୍ରେମରେ ଦାନ କରିଥିଲି । ସେଉଁଠି ମୋର ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହ ସଂଗ, ମିତ୍ରତା ଓ ସେବା ଜନ୍ମ ପରେ ଜନ୍ମ ମିଳି ରହୁ । ତାଙ୍କ ସଂଗରେ ମୋର ଆସକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହିଛି । ଭକ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ଅପୂର୍ବ ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅବିବେକୀଙ୍କୁ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଧନୀଙ୍କର ଅଭିମାନ ଓ ପତନ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି । ଏଭଳି ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଭକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏତେ ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଗ ଭାବରେ ଉପଭୋଗ କଲେ । କାରଣ, ଯଜ୍ଞର ମହାପ୍ରଭୁ ହରି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଚାଉଁଥିବାଠାରେ କିଛି ଉଚ୍ଚ ନୁହେଁ । ଏଭଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମିତ୍ର, ଅଜୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ପ୍ରଭୁ କରିବାଦ୍ୱାରା ଦେଖି, ମନ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଇଲେ । ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣି, ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି । ଏଭଳି, ଦଶମ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହାପୁରାଣର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧର ଏକାଉଁଠିଅ ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରିଥୁଙ୍କ ରୋଷ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା । ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀଶୁକ ମହାରାଜ କହିଲେ: ଏକ ଦିନ, ବଳରାମ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ଏକ ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଘଟିଲା, ଯାହା ଏକ କଳ୍ପର ଶେଷରେ ହୁଏ । ରାଜନ, ଏହି ଅବସରରେ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଲେ, ଶୁଭ ଲାଭ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ । ବଳରାମ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମୁକ୍ତ କରି, ରାଜାମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ଦେଇ ବଡ଼ ଝିଲିକ ତିଆରି କଲେ । ସେଠାରେ, ଭଗବାନ ବଳରାମ କର୍ମରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଲୋକମାନେ ଆଣି ସଂଗଠନ କରି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଯେପରି କରନ୍ତି । ଏହି ମହାତୀର୍ଥ ଅବସରରେ, ଭାରତର ଲୋକ, ବୃଷ୍ଣି ବଂଶୀ, ଅକୃରା, ବସୁଦେବ, ଅହୁକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏଠାରେ ଆସିଲେ । ଭାରତବଂଶୀମାନେ ନିଜ ପାପ ନିମାର୍ଜନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ—ଗଦା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ, ସାରଣ ସହିତ । ଅନିରୁଦ୍ଧ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରହିଲେ, କୃତବର୍ମା ନେତୃତ୍ୱ କଲେ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଶୋଭିତ ରଥ ଓ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡାରେ ଚମକୁଥିଲେ । ଘଣ୍ଡା ଭଳି ରୋଇଥିବା ହାତୀ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ସୁନାର ମାଳା ଦେଇ ଶୋଭିତ, ରାସ୍ତାରେ ଚମକୁଥିଲେ । ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ମେଘାବରଣ, କବଚ ପିନ୍ଧି ନିଜ ଜନାନୀମାନେ ସହିତ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଦେବମାନେ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେଠାରେ ନିସ୍ନାନ କରି, ସଂୟମ ରଖି, ଉପବାସ କଲେ । ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଗାଁ, ମେଘାବରଣ, ମାଳା ଓ ସୁନାର ଗହଣା ଦାନ କଲେ; ପରେ, ବଳରାମଙ୍କ ଝିଲିକରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିସ୍ନାନ କଲେ । ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେଇ, “କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଉ” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅନୁମତି ନେଇ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜେ ଭୋଜନ କଲେ । ଭୋଜନ ପରେ, ସେମାନେ ଶିତଳ ଛାୟା ଗଛ ତଳେ ଏଚ୍ଛାନୁସାରେ ବସିଲେ; ଏଠାରେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେ, ମିତ୍ର ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟ, ଶୀନ, କୌଶଳ, ବିଦର୍ଭ, କୁରୁ, ସୃଞ୍ଜୟ, କାମ୍ବୋଜ, କୈକେୟ, ମଦ୍ର, କୁନ୍ତି, ଅନର୍ତ, କେରଳ ଦେଖିଲେ । ଏବଂ, ରାଜନ, ଶତ ଶତ ଅନ୍ୟ ମିତ୍ର ଓ ପ୍ରତିପକ୍ଷୀ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପ, ଗୋପୀମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏକାନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମିଳନର ଆନନ୍ଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ମୁହଁ ପଦ୍ମ ଭଳି ଖିଳି ଉଠିଲା; ଏକାଉଁଠି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଅଶ୍ରୁ ଝରି, ଚର୍ମ ଫୁଲି, କଣ୍ଠ ଚାପି, ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ । ମହିଳାମାନେ ମଧୁର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକାଉଁଠି ଦେଖି, ହସି, ଅଲିଙ୍ଗନ କରି, କୁମ୍କୁମ ଲଗା ଶୋଭିତ ଅଂକ ଦେଇ, ଅଶ୍ରୁ ଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ ପ୍ରେମରେ ଅନୁଭବ କଲେ । ପରେ, ବୃଦ୍ଧମାନେକୁ ନମସ୍କାର କରି, କନ୍ୟାମାନେ ସ୍ବାଗତ ଓ ମଙ୍ଗଳାଳୋଚନ କରି, ଏକାଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ । ପୃଥା ନିଜ ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଜନନୀ-ପିତା, ଭାଇମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ଓ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଲୋଚନା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିଲେ । କୁନ୍ତୀ କହିଲେ: “ବିପ୍ରମାନେ, ମୁଁ ମୋ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବି, କାରଣ, ବିପଦ ଆସିଲେ ତୁମେ ମୋର ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା କରନାହାନ୍ତି ।” ଏହି ବେଳେ, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ପୁତ୍ର, ଭାଇ, ଜନନୀ-ପିତା ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ଅନୁକୂଳ ନ ହେଲେ ନିଜ କିନ୍ତୁ ଭୁଲିଯାନ୍ତି । ଶ୍ରୀବସୁଦେବ କହିଲେ: “ମାତା, ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ଉପରେ ରୋଷ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟର ଖେଳନା; ସଂସାର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ, ସେ ନିଜେ ଦେଇ ନିଜେ ଉପକ୍ଷେପ କରନ୍ତି ।