ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସ୍ଵର୍ଗିକ ସୁଖ, ମୋକ୍ଷ, ଭୂମିରେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ମୂଳ କେବଳ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମ ପୂଜାରେ ନିହିତ ଅଛି । ଏହି ଭାବରେ, ସେ ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତା କଲେ – “ଯଦି ମୁଁ ଧନୀ ହେବି, ମୋତେ ମଦ ହୋଇଯିବ ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଯିବି; ଏହି କାରଣରୁ ମୋପାଇଁ ଅଧିକ ଧନ ଦେବାକୁ ତାଙ୍କର ଦୟା ହୋଇନାହିଁ ।” ଏପରି ଭାବି, ସେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁ ଘରଟିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଗ୍ବଲୟରେ ଆକାଶମାନ୍ୟ ମହଲ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା । ସେଠି ଅପୂର୍ବ କୁଞ୍ଜ ଓ ବାଗିଚା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମଧୁର ଗୀତ, ପୁଷ୍ପିତ ପଦ୍ମ, କୁମୁଦ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ଭରିଥିବା ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ । ଶୋଭାବନ୍ତି ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ, ମୃଗନୟନ ନେତ୍ର, ଅଳଙ୍କୃତ ଶରୀରରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ – “ଏହିଠାରେ କ’ଣ ଘଟିଗଲା? ଏଉଁ ଶୋଭା କାହାର?” ଏଭଳି ଭାବିଥିବା ବେଳେ, ଦେବତା ଦ୍ରୁତି ସମ ପୁରୁଷ-ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ସ୍ଵରେ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ । ସ୍ତ୍ରୀ, ନିଜ ପତି ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ମାନସିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଘରୁ ବାହାରି ଆସିଲେ । ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଲପାଇବା ଓ ମିଳନ ଆଶାରେ ଆଖି ଜଳେ, ମନ ଓ ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଚାରିପାଖରେ ଦାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଗଳାରେ ହାର ପିନ୍ଧିନଥିଲେ । ସେ ଖୁସି ହୋଇ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶତଶଖ ମଣିମୟ ଶ୍ରମ୍ଭ ଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରର ମହାଳ ପରି । ଦୁଧର ଫେନ ପରି ମୃଦୁ ଓ ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ଶଯ୍ୟା, ସୁନା ରେଳି ଥିବା ଦିବ୍ୟ ସୋଫା, ଚାମରା ପଖା, ସୁନା ଆସନ, ମୃଦୁ କୁଶନ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଝୁଲିଥିବା ଛତ୍ର, ଚମକୁଥିବା ଚାଦର ଦେଖିଲେ । ସ୍ପଟିକ ଦିୱାର ଓ ମହାପନ୍ନା ତଳାରେ ମଣିମୟ ଦୀପ ଜ୍ଵାଳିଥିଲା, ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କୃତ ନାରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଠି ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଖି, ନିଜ ଅକାରଣ ସଉଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଶାନ୍ତ ଚିନ୍ତନ କଲେ – “ମୋପରି ଏହି ଅପୂର୍ବ ସମ୍ପଦ ଆସିଛି, ମୁଁ ଏତେ ଅସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଦରିଦ୍ର; ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ ।” ସେ ଭାବିଲେ, “ମାଗିବାକୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦାନଶୀଳ ରାଜା ମଘ୍ନ ମେଘ ପରି ଦେଉଛନ୍ତି; ମୋ ବନ୍ଧୁ ଦାଶାର୍ହମୁଖ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଏହିପରି ଦୟାଳୁ । ସେ ଯେଉଁଠି ଅପାର ଦେବା, ମୋତେ ଦୟା ଦେଖାଇ ମାତ୍ର ମୁଠି ଭର ପୋହା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ମୋତେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ତାଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ସାଥି ଓ ସେବା ମିଳୁ, ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମୋର ଭକ୍ତି ଅଟୁଟ ରହୁ ।” ସେ ଭାବିଲେ, “ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ଅପୂର୍ବ ସମ୍ପଦ ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଅବିବେକୀ, ତାଙ୍କୁ ଦେବେ ନାହିଁ; କାରଣ, ସେ ଅଜନ୍ମା, ଧନୀଙ୍କର ଅଭିମାନ ଓ ପତନ ଦେଖନ୍ତି ।” ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଜନାର୍ଦନ ଭକ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଅସକ୍ତି ସହ ଉପଭୋଗ କଲେ । ହରି, ଯଜ୍ଞନାଥ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ମୂଳ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ । ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ଅଜୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ନିଜ ସେବକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ଦେଖି, ଧ୍ୟାନରେ ମନ ବନ୍ଧି, ଶୀଘ୍ରେ ତାଙ୍କର ଧାମକୁ, ଧର୍ମମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯେଉଁ ଲୋକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ କର୍ମବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏପରି ଭାବେ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧର ଏକାଶୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ‘ପ୍ରିଥୁଙ୍କ କ୍ରୋଧ କଥା’ ଶେଷ ହେଲା । ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ – ଏକଦା, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଘଟିଲା, ଯେପରି କଳ୍ପାନ୍ତରେ ହୁଏ । ଏହି ସୂଚନା ମିଳି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଲୋକମାନେ ଶୁଭ ଲାଭ ପାଇଁ ସମନ୍ତପଞ୍ଚକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ । ବଳରାମ, ଶସ୍ତ୍ରଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଏହି ଭୂମିରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଶୂନ୍ୟ କରିଥିଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ତାଳା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସେଠି, କର୍ମରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭଗବାନ ବଳରାମ ଲୋକମାନେ ଉପସ୍ଥିତ କରାଇ, ପାପହାରଣ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଏହି ମହାତୀର୍ଥରେ, ଭାରତବଂଶୀ, ବୃଷ୍ଣି, ଅକୃର, ବସୁଦେବ, ଅହୁକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆସିଥିଲେ । ଗଦ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ, ସାରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାରତବଂଶୀ ନିଜ ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ । ଅନିରୁଦ୍ଧ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ରହିଥିଲେ, କୃତବର୍ମା ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଓ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା ଭରିତ ରଥରେ ଆସିଥିଲେ । ମେଘ ଗଞ୍ଜନା ପରି ହାତୀ, ମାନବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଦେବଗଣ, ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧି, ରାସ୍ତା ଉପରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ । ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର, କବଚ ଓ ଜନନୀମାନେ ସହିତ, ଆକାଶଚାରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ସେଠି, ନିମ୍ନ ଛାୟାମୟ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସି, ନିୟମିତ ସ୍ନାନ, ଉପବାସ କରି, ସେମାନେ ଶାନ୍ତ ମନେ ଥିଲେ । ଏହି ବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ସୁନା ଗହଣା ଦାନ କଲେ; ପୁନଃ ବଳରାମଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଜଳରେ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ନାନ କଲେ । ନିଜ ଭୋଜନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଦାନ କରି, “କୃଷ୍ଣପ୍ରତି ଭକ୍ତି ହେଉ” ବୋଲି ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହିଲେ; ପରେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜେ ଭୋଜନ କଲେ । ଭୋଜନ ପରେ, ସେମାନେ ଶିତଳ ଛାୟା ତଳେ ଇଚ୍ଛାମତା ବସିଥିଲେ; ଏଠାରେ ସେମାନେ ଆସିଥିବା ରାଜାମାନେ, ବନ୍ଧୁ-ଆତ୍ମୀୟ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ମତ୍ସ୍ୟ, ଶୀନ, କୌଶଳ୍ୟ, ବିଦର୍ଭ, କୁରୁ, ସୃଞ୍ଜୟ, କାମ୍ବୋଜ, କୈକୟ, ମଦ୍ର, କୁନ୍ତି, ଅନର୍ତ୍ତ, କେରଳ ଓ ଅନେକ ଶତଧିକ ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ, ନନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋପ, ଗୋପିମାନେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଦେଖିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ । ପରସ୍ପର ଦେଖିବାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ମୁହଁ ପଦ୍ମପରି ଖିଲିଯାଇଥିଲା; ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଚକ୍ଷୁରେ ଅଶ୍ରୁ, ଚମରା ଦେହ, ଗଳା କଣ୍ଠିତ, ସମସ୍ତେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ ।