ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନରେ ଏହି ଭାବନା କରିଲେ—“ମୁଁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଘରେ କିଛି ଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଅଛି କି? ମୋ ଭଲ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କିଛି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।” ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପଡ଼ୋସର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ଚାରି ମୁଠି ଚିଡ଼ା ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ, ସେଠାରୁ ଏହି ଚିଡ଼ାକୁ ଏକ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦାନ ଭାବେ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନ ନେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରତି ଯାତ୍ରା କଲେ, ମନେ ଏହି କଥା ଭାବୁଥିଲେ—“କିପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିପାରିବ?” ସେ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିନୋଟି ପ୍ରାକାର, ତିନୋଟି ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଅଟକି, ଅନ୍ଧକ ଏବଂ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଚାଲି ହରିଙ୍କ ଷୋଳ ହଜାର ରାନୀଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଦେବସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ଅତି ଖୁସି ହେଲେ। ଦୂରରୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଶୟନରେ ବସିଥିଲେ, ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି, ଦୁଇହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଦ୍ୱିଜମନ୍ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ସେ ମୁନି, କମଳନୟନ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ, ଆନନ୍ଦରେ ଅତିରେକ୍ତ ହୋଇ, ଚକ୍ଷୁଃପାଥରେ ଅଂଶୁ ଝରାଇଲେ। ତା’ପରେ, ବନ୍ଧୁକୁ ଶଯ୍ୟାରେ ବସାଇ, ନିଜେ ହାତରେ ଜଳ ଆଣି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ। ହେ ରାଜନ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍, ଏହି ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନର ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭା କଲେ। ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଓ ଦୀପମାଳା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କୁ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଲେ, ଏବଂ ଗୋ ଦାନ କରି, ମିଷ୍ଟି ଶବ୍ଦରେ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ, ଜର୍ଜରିତ ଓ ମେଳା ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶିରା ଫୁଟିଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାମରା ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ କଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏମିତି ସମ୍ମାନ ଦେଖି, ଅନ୍ତଃପୁରର ମହିଳାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। “ଏହି ଅବଧୂତ, ଏହି ଦୁଃଖୀ ଓ ତ୍ରାଣହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଣ ଏମିତି କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କରିଛନ୍ତି?”—ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଏମିତି ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିଲେ। ତା’ପରେ, ଦୁଇଜଣ ଗୁରୁଙ୍କ ଘରର ସୁମଧୁର ସ୍ମୃତି ଆଲୋଚନା କରି, ହାତଧରି ହସିଲେ। ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଉଚିତ ପତ୍ନୀ ବିବାହ କରିଥିଲ କି? ମୁଁ ଜାଣିଛି, ତୁମ ଚିତ୍ତ କୁଟୁମ୍ବ ଓ ଧନରେ ଆସକ୍ତ ନୁହେଁ, କାରଣ ତୁମେ ନିଷ୍କାମ ଓ ଅସକ୍ତ। କିଛି ଲୋକ ମୋତେ ଭଳି, ଲୋକକୁ ଚଲାଇବା ପାଇଁ, ମୋହରେ କାମନାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ତୁମେ ମନେ ରଖ, ଗୁରୁଙ୍କ ଘରେ ଆମେ ଯେଉଁ ସମୟ ରହୁଥିଲୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଜ୍ଞାନ ପାଇ ଅନ୍ଧକାର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି। ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେର ମୂଳ, ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଦାତା ଓ ଶିକ୍ଷକ। ଯେଉଁମାନେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସତ୍ୟ ଅର୍ଥ ଜାଣି, ମୋ ଶିକ୍ଷାରେ ସହଜରେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ଶିକ୍ଷକ ସେବାରେ ଯେତେ ତୃପ୍ତି ମିଳେ, ତେତେ ଉପାସନା, ପୁତ୍ର, ତପ, ନିଗ୍ରହରେ ନୁହେଁ। ମନେ ପକାଇ, ଗୁରୁମାନେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଆମେ ବନରେ ଜାଇ କଠ ଆଣୁଥିଲୁ। ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଲାବେଳେ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ବାତ୍ୟା ଏବଂ ମୁସଳଧାରା ବର୍ଷା ଆସିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୋଇ, ଅନ୍ଧାର ହେଲା, ନଦୀପାର ଉଫାନ ହୋଇ, ପଥ ଦେଖିବା ଯାଉନଥିଲା। ପ୍ରବଳ ବାତ୍ୟା ଓ ବର୍ଷାରେ ଆମେ ଅନ୍ଧାର ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତ ଧରି ଭୂଲିଗଲୁ, ଦିଗ୍ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ। ପ୍ରଭାତେ, ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନି ଆମକୁ ଖୋଜି, ଦେଖିଲେ ଦୁଃଖରେ ଅବସ୍ଥିତ। “ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛ, ମୋ ପାଇଁ ନିଜ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରିଛ। ଏହା ଛାତ୍ରର ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ—ଗୁରୁପାଇଁ ସର୍ବସ୍ୱ ଦେବା।” “ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ, ବେଦ ଓ ଏହାର ଅଙ୍ଗ ଅଧିଗମ କର। ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ ଗୃହବାସୀ ଛାତ୍ର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ।” ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ଶିକ୍ଷକ ଘରେ ରହି, ତୁମ ଶବ୍ଦ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆମ ପାଇଁ କ’ଣ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି?” “ଗୁରୁଙ୍କ ଘରେ ରହିବା ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏହିପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧରେ ‘ଶ୍ରୀଦାମା ଉପାଖ୍ୟାନ’ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ, ଏହିପରି ହରି ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଜାଣିପାରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ହସିଲେ ଓ କଥା କହିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ସ୍ନେହ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମଧୁର ହସରେ କହିଲେ—ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଧନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଭଗବାନ୍ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଘରୁ କ’ଣ ଦାନ ଆଣିଛ? ଭକ୍ତି ସହିତ ଦିଆ ଛୋଟ ଦାନ ବଡ଼ ହୁଏ; ଭକ୍ତି ବିନା ବଡ଼ ଦାନ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରେନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ଏକ ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, କିମ୍ବା ଜଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରୁ ଦିଆ ଦାନ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏପରି କଥା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଲଜ୍ଜାରେ ଚିଡ଼ା ଦେଉନଥିଲେ, ନିର୍ବାକ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ରହିଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖୁଥିବା ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ବୁଝିଲେ—ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନ ଆଶାରେ ମୋ ପୂଜା କରିନଥିଲେ।