ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ସଂଗିନୀ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଏବଂ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ବନ୍ଧୁ ନୁହଁନ୍ତି କି? ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜନର ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଯିଏ ଧର୍ମିକମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ପରି ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଅପାର ସମ୍ପଦ ଦେଇପାରିବେ।" ସେ ଆଉ କହିଲେ, "ଏବେ ସେ ଦ୍ୱାରକାରେ ବୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ସହ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ନିଜକୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରନ୍ତି। ସେ ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅଚାହିଁଥିବା ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବସ୍ତୁ ଦେଇପାରନ୍ତି, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମ ପ୍ରାର୍ଥନା ନ ପୂରଣ କରିବେ?" ଏପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ଆବେଦନ କରିବା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବିଲେ—"ସମସ୍ତରୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବା।" ଏହି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପଚାରିଲେ, "ଘରେ କିଛି ଉପହାର ଅଛି କି, ହେ ସୁମଧୁରେ? କିଛି ଦେଇଯିବା ଉଚିତ।" ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଚାରି ମୁଠି ଚିଡ଼ା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରୁ ମାଗି, ଏକ କପଡ଼ାରେ ବାନ୍ଧି ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହା ନିଅନ୍ତୁ ବୋଲି, ସେ ଦ୍ୱାରକା ପାଇଁ ଚାଲିଲେ, ମନେ ଭାବିଲେ—"କେମିତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବି?" ସେ ତିନିଟି ପ୍ରାଚୀର ଓ ତିନିଟି ମହଳ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସୋଳ ହଜାର ରାଣୀଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଅଚ୍ୟୁତ ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ପାଳଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା ସ୍ଥିତିରୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ସମ୍ମାନ ସହ ଆଗକୁ ଆସି, ଦୁଇହାତେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଲୋଟସ୍-ନୟନ କୃଷ୍ଣ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା। ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଳଙ୍କ ଉପରେ ବସାଇ, କୃଷ୍ଣ ନିଜେ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଆଣି, ନିଜ ହାତେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ। ପ୍ରଭୁ ଏହି ପବିତ୍ର ପାଦଜଳ ମାଥାରେ ଧରି, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ ଓ କେଶର ଦ୍ୱାରା ଅତିଥିକୁ ଅଙ୍ଗରାଗ କଲେ। ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଓ ଦୀପମାଳାରେ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଲେ, ଏକ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟ ଶବ୍ଦରେ ସ୍୵ାଗତ କଲେ। ଏହି ବେଳେ ଦେବୀ ନିଜେ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ମେଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶରୀର ଶୁଷ୍କ ଏବଂ ଶିରା ପ୍ରକଟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାମର ଥାପି ଚାଲିଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏପରି ସମ୍ମାନ ଦେଖି, ଅନ୍ତଃପୁରର ମହିଳାମାନେ ବିସ୍ମିତ ଏବଂ ଅତି ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଲେ—"ଏହି ଦୁଃଖୀ, ନିର୍ଧନ ଅବଧୂତ କଣ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିଲେ?" ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ସ୍ନେହାଳ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇ, ଏହି ଅବଧୂତ ଏପରି ସମ୍ମାନ ମିଳିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ନିଜେ ପାଳଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ତାପରେ, ଦୁଇଜଣ ଗୁରୁଗୃହର ପୁରୁଣା ମଧୁର ସ୍ମୃତି କଥା ହସିହସି କହିଲେ, ହାତ ଧରି ଆଲାପ କଲେ। ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଗୁରୁଗୃହରେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥିଲା ପରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ବିବାହ କରିଥିଲେ କି? ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମ ମନ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କିମ୍ବା ଧନରେ ଆସକ୍ତ ନୁହଁଁ, ତୁମେ ନିର୍ମୋହ ଓ ନିର୍ଲୋଭ।" କୃଷ୍ଣ ଆଉ କହିଲେ, "କେତେକ ଲୋକ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ମାୟାରେ ପଡ଼ି କାମନାବଶ, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ତ୍ୟାଗ କରି କାମ କରନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ରକ୍ଷା ପାଇଁ କରେ। ଗୁରୁଗୃହରେ ଆମେ ଯେଉଁ ଦିନ ରହୁଥିଲୁ, ସେ ସମୟ ମନେ ପକାଅଛ କି? ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନ ଅर्जନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଅନ୍ଧକାର ପାର୍ ହୁଅନ୍ତି।" "ସେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ, ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଓ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ମୂଳ। ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସହଜରେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ପାର୍ ହୁଅନ୍ତି।" "ମୁଁ ସମସ୍ତର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ମୋତେ ଗୁରୁସେବାର ଦ୍ୱାରା ଯେପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରାଯାଏ, ତେଉଁପରି ପୂଜା, ପୁତ୍ର, ତପସ୍ୟା, ନିଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ନୁହଁ।" "ମନେ ପକାଅଛ କି, ଗୁରୁଗୃହରେ ରହିବା ସମୟରେ, ଗୁରୁମାତାମାନେ ଆମକୁ କେବେ କେବେ କଣ୍ଡା ଆଣିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ? ଆମେ ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲୁ, ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ପବନ ଓ ବଜ୍ରପାତ ସହ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେବା ସହ, ଅନ୍ଧାର ଛାଇଗଲା, ତଳ ତଟ ଲୁଚିଗଲା।" "ସେଠି ଆମେ ତୀବ୍ର ପବନ ଓ ବର୍ଷାରେ ଆଘାତ ପାଇଲୁ, ଜଳରେ ଭିଜିଗଲୁ, ପଥ ଓ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲୁ, ହାତ ଧରି ଭୂଲିଗଲୁ, ଦୁଃଖିତ ହେଲୁ।" "ପ୍ରଭାତେ ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନି ଆମକୁ ଖୋଜି, ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି କହିଲେ—'ଆହା, ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ସହିଛ। ଏହା ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ—ନିଜ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଗୁରୁକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା। ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ, ବେଦ ଓ ଅଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କର।'" "ଏହିପରି ଅନେକ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା, ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟାରେ ଗୁରୁଗୃହରେ ଥିବା ଲୋକ ନିଜ ଜୀବନକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶାନ୍ତ କରେ।" ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ହେ ଦେବଦେବ, ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁ, ଆମ ପାଖରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କ'ଣ ରହିଗଲା, ଯେଉଁଠି ଆମେ ତୁମ ଘରେ ବାସ କରିଛୁ, ତୁମେ ସତ୍ୟବାନ। ବେଦମୟ ଶରୀର ଥିବା ତୁମ ପରି ଗୁରୁଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରହିବା ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏଭଳି ଭାବେ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାଧ୍ୟାୟର "ଶ୍ରୀଦାମା କଥା" ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି। ପୁନି, ଶୁକଦେବ କହିଲେ—ଏଭଳିଭାବେ ହରି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିଲେ।