ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ—ଏହି ପୂଜ୍ୟନୀୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଏକଥର ସୁଣିଲେ କିଏ ତାହାର ସ୍ରବଣ ବନ୍ଦ କରିପାରିବ? କେବଳ ସେଇ ଲୋକେ ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ଓ ତାହାର ସତ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ଅଜ୍ଞାତ, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଯେଉଁ ଭାଷା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ହାତ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବିରାଜିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ମନ ଓ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଶୁଣୁଥିବା କାନ—ଏହିମାନେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେ ମୁଣ୍ଡ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ସେଇ ମୁଣ୍ଡ ନିଜ ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ଯେ ଚକ୍ଷୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସେଇ ଦୃଷ୍ଟି ଦୃଷ୍ଟି ହୁଏ; ଯେ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରଭୁ ବା ଭକ୍ତଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ସେବା କରେ, ସେଇ ଅଙ୍ଗ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଉପଯୋଗ କରେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ବଦରାୟଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ, ଯେଉଁଠି ହୃଦୟରେ ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭକ୍ତି ରହିଛି, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଶୁକଦେବ କହିଲେ—କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରୁ ନିରାସକ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଆତ୍ମସଂୟମୀ। ସେ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଯାହା ମିଳେ ତାହିଁ ଖାଇ, ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ମଧ୍ୟ ଏକେପରି ଦୁଃଖରେ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଛିନ୍ନବିନ୍ନ ଉପରେ ଅଛି। ସେଇ ଭକ୍ତିମୟା ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, ମୁଖ ଶୁଷ୍କ, କ୍ଷୁଧାରେ କ୍ଷୀଣ, କମ୍ପିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖିତ ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସାତ୍ୱତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ ତୁମର ବନ୍ଧୁ ନୁହଁନ୍ତି କି? ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଧନ ଦେବେ। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦ୍ୱାରକାରେ ବୋଜ, ବୃଷ୍ଣି, ଅନ୍ଧକଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦେଇଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଜଗତ୍ ଗୁରୁ ଆପଣେ ଯେଉଁଠି ଅନିଚ୍ଛିତ ଦେଇପାରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ କିଏ ନପାଇବେ?" ପତ୍ନୀଙ୍କ ଏପରି ମୃଦୁ ବିନୟ ପ୍ରସ୍ତାବରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଏହି ଜନ୍ମର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେଉଛି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା।" ଏହିଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ଘରେ କିଛି ଉପହାର ଅଛି କି, ହେ ଭଦ୍ରେ? କିଛି ଦେଇଯିବା ଉଚିତ।" ସେ ତେଁଠାରୁ ଚାରି ମୁଠି ଚିଡ଼ା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା କରି, ଏକ ଚିରକୁଟ ମାନେ ଗାଁଠି ଦେଲେ। ସେଇ ଉପହାର ନେଇ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରକା ଯାଉଥିଲେ, ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—"କିପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେବ?" ସେ ତିନି ଚକ୍ର ଓ ତିନି ପ୍ରାକାର ପାର୍ହି, ଅନ୍ଧକ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଶେଷେ, ସେ ହରିଙ୍କ ସୋଳ ହଜାର ରାନୀ ମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଭୃତ ହେଲେ। ଦୂରରୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଶୟନାସନରେ ବସିଥିଲେ, ସେ ଉଠି ଗଲେ, ଆଗକୁ ଯାଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବନ୍ଧୁକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଅତିଆନନ୍ଦରେ ଆବେଗାପ୍ଲୁତ ହୋଇ, ଅଖିରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶୟନାସନରେ ବସାଇ, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ହାତରେ ଜଳ ଆଣି, ଚରଣ ଧୋଇଦେଲେ। ପୁଣି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଜଳ ମାଥାରେ ଧରି, ଅତି ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କେଶର ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଇଦେଲେ। ଧୂପ, ଦୀପ ଦେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ପାନ ଦେଲେ, ଗାଁ ଦାନ କଲେ, ଓ ମଧୁର ସ୍ନେହ ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ସ୍ୱୟଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏହି କ୍ଷୀଣ, ମେଳା, ଦୁବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାମର ଦେଇ ପଖା କଲେ। ଏଭଳି ଅବଧୂତଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଏତେ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଅନ୍ତଃପୁର ନାରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭାବୁକତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଏହି ଦୁଃଖୀ, ଲୋକରେ ଅବମାନିତ ଅବଧୂତ କ’ଣ ଏମିତି କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ କରିଛି?" ଶ୍ରୀନିବାସ, ତିନିଜଗତର ଗୁରୁ, ସେଉଁଠି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶୟନାସନରେ ବସିଥିଲେ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭାଇ ପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ଗୁରୁଗୃହର ପ୍ରିୟ ସ୍ମୃତି ଆଲୋଚନା କରି, ହାତ ଧରି ହସିଲେ, କଥା ହେଲେ। ତେବେ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରି ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ବିବାହ କଲେ କି? ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମ ମନ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କିମ୍ବା ଧନରେ ଆସକ୍ତ ନୁହେଁ, ତୁମେ ନିଷ୍କାମ ଓ ଅଲ୍ପ ଆନନ୍ଦ ନିଆଁ। ଅନେକେ କାମନାରେ ମୁହଁ ଦିଏ, ଦେବତା ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଜଗତ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କରେ। ତୁମେ ମନେ ରଖ, ଗୁରୁଗୃହରେ ଆମେ ଏକଠା ଥିଲୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ତରିଯାନ୍ତି। ଗୁରୁ ଏଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମୂଳ, ଯେପରି ମୁଁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦାତା। ଯେମାନେ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଶିକ୍ଷାରେ ସହଜରେ ସଂସାର ସାଗର ତରିଯାନ୍ତି। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁସେବା ଦ୍ୱାରା ମତେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଏ।" "ଗୁରୁଗୃହରେ ଆମର ଆଚରଣ ମନେ ଅଛି କି? ଗୁରୁପତ୍ନୀମାନେ ଆମକୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ଆମେ କେତେବେଳେ ଜଳାନ୍ତ କାଠ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଥୁଲୁ। ଏକ ଦିନ ଆମେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲୁ, ତେବେ ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟା ଆସିଲା, ଜୋର ବାତାସ ଓ ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ରପାତ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୋଇଯିବା ସମୟରେ ଅନ୍ଧାର ହେଲା, ନଦୀପାର ଉପରୁ ଜଳ ଭରିଯିବାରୁ କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ଆମେ ଜୋର ବାତାସ ଓ ବର୍ଷାରେ ବାରମ୍ବାର ଆଘାତ ପାଇଲୁ, ଦିଗ ଚିହ୍ନିପାରିଲୁନାହିଁ, ଏକାଠି ହାତ ଧରି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲୁ।" "ପ୍ରଭାତେ, ଆମର ଗୁରୁ ସାନ୍ଦୀପନି ଆମକୁ ଖୋଜି, ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ। ସେ କହିଲେ—'ହେ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ଦୁଃଖ ସହିଛ; ତୁମେ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଛାଡ଼ି ମୋରେ ସମର୍ପିତ ହେଉଛ। ଏହିପରି ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ଦେଇଦେବା ଉଚିତ।