ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ମୁଖରୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଜଗତର କଳ୍ୟାଣ କାମନା କରି, ହତ୍ୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବି; ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଯେଉଁ ନିୟମ ଥିଲା, ସେହି ନିୟମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ।” ତା’ପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଶକ୍ତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଛି; ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ମୁଁ ମୋର ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ପୂରଣ କରିବି।” ଋଷିମାନେ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ, ହେ ରାମ, ତୁମର ବାକ୍ୟ, ତୁମର ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଓ ଆମ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ—ସବୁ ଏକାଠି ଏବଂ ସତ୍ୟ ରହୁ।” ତା’ପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, “ବେଦ କହିଛି, ଆତ୍ମା ନିଜେ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏହିପରି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ଜୀବନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଉତ୍ତରଦାତା କରିବା ଉଚିତ।” ଭଗବାନ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? କହ, ମୁଁ ଏହାକୁ କରିବି। ଅବିବେକରେ ମୋର କୃତ୍ୟ ପାଇଁ କିପରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରିବି, ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କର।” ଋଷିମାନେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ବଲ୍ବଳା ନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଅଛି, ଇଲ୍ବଳାର ପୁତ୍ର; ସେ ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ଆସି ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଅପବିତ୍ର କରେ।” “ହେ ଦଶାର୍ହବଂଶୀ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ଆମ ପାଇଁ ବଧ କର; ଏହା ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଇଚ୍ଛା। ସେ ପୁସ୍, ରକ୍ତ, ମଳ, ମୁତ୍ର, ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଆମ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ।” “ଏହିପରି, ତୁମେ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଛାଡ଼ି ସ୍ଥିର ଚିତ୍ତରେ ଦ୍ବାଦଶ ମାସ ଧରି ତୀର୍ଥସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରି ପରିଭ୍ରମଣ କରିବା ପରେ, ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଏକ ନୃପତି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ମୁଁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଶୌର୍ୟ ଗାଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯାହା ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧନି, ହେ ଆଚାର୍ୟ।” “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସାର୍ହ ଭଗବାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଗାଥା ଏକଥର ଶୁଣିଥିଲେ, ତା’ପରେ ଶୁଣିବା ଛାଡ଼ିଦେଇପାରିବେ କି? ଏହା କେବଳ ତା’ପାଇଁ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାମବାଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଓ ତା’ର ମୂଲ୍ୟ ଅବିବେକ କରିଥିବେ।” “ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିଥାଏ, ଯେଉଁ ହାତ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯେଉଁ ମନ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ସ୍ମରଣ କରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ କାନ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଗାଥା ଶୁଣିଥାଏ—ଏହି ହେଉଛି ସତ୍ୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ମନ, ହାତ, ମନ ଓ କାନ।” “ଯେଉଁ ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯେଉଁ ଚକ୍ଷୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ, ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତଙ୍କର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳକୁ ସେବନ କରେ—ଏହି ହେଉଛି ଏକାଠି ମୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅଙ୍ଗ।” ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ବଦରାୟଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶୁକଦେବ, ଯାହାର ହୃଦୟ ଭଗବାନ ବାସୁଦେବରେ ବିଲୀନ ଥିଲା, କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ, “ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ଅସକ୍ତ, ଶାନ୍ତ ଓ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଥିଲେ। ସେ ଗୃହସ୍ଥ ରୂପେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଆସିଥିଲା, ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭି ସେଉଁଠି ଭଳି, ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ଷୀଣ ଓ ଫଟିଯାଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିଲେ।” ସେ ଭକ୍ତ ପତ୍ନୀ, ମୁଖ ଫିକା ଓ ଅତି ଦୁଃଖରେ, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ନିଜ ଗରିବ ପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ତୁମ ବନ୍ଧୁ ନୁହଁନ୍ତି କି? ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ। ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ, ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଯିଏ ଧର୍ମିକଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ଗୃହସ୍ଥ ଦୁଃଖରେ ଥିବା ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ଧନ ମିଳିବ।” “ସେ ଏବେ ଦ୍ୱାରକାରେ ବୋଜ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କର ନାୟକ ଭାବରେ ବସୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଜଗତର ଆଚାର୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିବା ଜଣେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ, ଚାହିଁଥିବା ବସ୍ତୁ ଦେଇବେ ନାହିଁ କି?” ପତ୍ନୀର ନିରନ୍ତର ସାନ୍ତ୍ବନାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଚାର କଲେ, “ଏହି ଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ ହେଉଛି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଷ୍ଟୁତିରେ ଦେଖିବା।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଦ୍ୱାରକା ଯିବାକୁ ଠାରେ, “ଘରେ କିଛି ଉପହାର ଅଛି କି, ମୋ ପ୍ରିୟେ? କିଛି ଦେଇବା ଉଚିତ।” ପତ୍ନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ଚାରି ମୁଠି ଚିରା ମାଗି, ଏକ ଗାଲା ଅନ୍ତରେ ବାନ୍ଧି ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଉପହାର ଭାବରେ ଦେଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉପହାର ନେଇ, ଦ୍ୱାରକା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ଚିନ୍ତା କଲେ—“କିପରି ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇପାରିବି?” ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିନି ଦୁର୍ଗ ଓ ତିନି ଅଙ୍ଗନା ଦେଇ ଅନ୍ଧକ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ହରିଙ୍କର ସୋଳେ ହଜାର ରାଣୀମାନଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଦୂରରୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ, ଯିଏ ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କର ଶୟନରେ ବସିଥିଲେ, ସତ୍କ୍ଷଣେ ଉଠି, ଆଗକୁ ଆସି, ଦୁଇ ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ମିଶିଗଲେ। ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଛୁଆଁରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାପସ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଅଂଶୁ ଝାଡ଼ିଲେ। ପରେ, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଶୟନରେ ବସାଇ, ନିଜେ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ କରି, ଜଳ ଆଣି ନିଜ ହାତରେ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ। ହେ ରାଜା, ଭଗବାନ, ଜଗତର ଶୁଧ୍ଧିକାରୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କେସର ଦିବ୍ୟ ଶୁଭାସିତ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗରେ ଲଗାଇ ସତ୍କାର କଲେ। ସୁଗନ୍ଧି ଧୂପ, ଦୀପ ଶ୍ରେଣୀ ଦେଇ, ଆନନ୍ଦରେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଉପଚାର କଲେ, ତା’ପରେ ପାନ, ଗାଁ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ନିଜେ, ଫଟିଯାଇଥିବା ଓ ମଳିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ, ଶ୍ରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଚାମର ଦେଇ ପଙ୍ଖା କଲେ। ଅବଧୂତଙ୍କୁ ଏପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କଳଙ୍କହୀନ ମାନ୍ୟତା ଦେଖି, ଅନ୍ତଃପୁର ମହିଳାମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଆନୁରାଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।