ଏହି ଭୟାନକ ଖବର ଶୁଣି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଓ କାରୁଣ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମାନବୀୟ ଭାବ ଅନୁଭବ କଲେ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୟାଳୁ ହେଲେ, ଏବଂ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭଳି କଥା କହିଲେ—“ମୋ ତାତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିର୍ଭୟ ରାମ, ଯିଏ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ କରିପାରିଲେନି, ସେ କିପରି ଏହି ଦୁର୍ବଳ ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଗଲେ? ଏହା ବିଧିର ଅପାର ଶକ୍ତି।” ଏପରି ଭାବରେ ଗୋବିନ୍ଦ କଥା କହୁଥିବା ବେଳେ, ସୌଭପୁରୀ ରାଜା ଶାଲ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ଆଣି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ—“ଏହା ହେଉଛି ତୁମ ତାତା, ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି ସଂସାରରେ ବଞ୍ଚିଛ। ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ତୁମ ଚକ୍ଷୁ ସାମ୍ନାରେ ମାରିଦେବି। ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରଭୁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର, ମୂଢ଼!” ଏହିପରି ଅପମାନ କରି, ଶାଲ୍ୱ ତାଲୱାର ଉଠାଇ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଧରି, ଏହାକୁ ନେଇ ଆକାଶରେ ଥିବା ସୌଭ ଦୁର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ କିଛିଖଣ୍ଡ ସ୍ନେହରେ ଅନ୍ଧ ହେଇପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ବୁଝିପଡ଼ିଲା ଏହା ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ମାୟା, ଯାହା ମାୟା ଦେବୀଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଖି ଖୋଲି, ଅଚ୍ୟୁତ ଦେଖିଲେ ନ କୌଣସି ଦୂତ ଅଛନ୍ତି, ନ ତାଙ୍କ ତାତାଙ୍କ ଶରୀର। ସ୍ୱପ୍ନରୁ ଜାଗିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଭଳି, ସେ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆକାଶରେ, ସୌଭ ଦୁର୍ଗ ଉପରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖିଲେ। କିଛି ଋଷି କହନ୍ତି—ଏମିତି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କଥା ଯଦି ଅନ୍ୟୋନ୍ୟବିରୋଧୀ ହୁଏ, ତେବେ ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ମୃତିରେ ଦୃଢ ନୁହେଁ। ଅବିଦ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ, ମୋହ, ସ୍ନେହ, ଭୟ—ଏହି ସବୁ କେଉଁଠି? ଏବଂ ତୁମ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ, ଅକ୍ଷୟ ଏଶ୍ୱର୍ୟ, ଏହା ସବୁ କେଉଁଠି? ଯେଉଁ ଜଣେ ତାଙ୍କ ପଦସେବନା ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆଦିକାଳରୁ ଆସିଥିବା ମୋହକୁ ଧ୍ଵଂସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱାମିତ୍ଵ ଲାଭ କରନ୍ତି; ସେଉଁଠି ମୁହଁ ଭ୍ରମ କିପରି ପହଞ୍ଚିପାରିବ? ଏହିପରି ଦେଖି, ଶାଲ୍ୱ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଅପରାଜିତ ବୀର କୃଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ, ଧନୁଷ, ମୁକୁଟ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଗ ସୌଭକୁ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗଦା ଘାତରେ ସୌଭ ଦୁର୍ଗ ହଜାର ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଶାଲ୍ୱ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ଗଦା ନେଇ ଭୂମିରେ ଆସି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗଦା ଉଠାଇ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ହସ୍ତ କାଟିଦେଲେ। ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଚକ୍ର ନେଇ, ଶାଲ୍ୱଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେହି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହରି ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁକୁଟ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ “ହାୟ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶାଲ୍ୱ ପଡ଼ିଗଲା, ସୌଭ ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ଦେବମାନେ ଆକାଶରେ ଦୁନୁବି ମାରିଲେ। ତାହାପରେ ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଦନ୍ତବକ୍ର, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଆସିଲେ। ଏଠିରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର ସତ୍ତରିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ‘ଶାଲ୍ୱ ବଧ’ ଶେଷ ହେଉଛି। ପରେ ଅଷ୍ଟାସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି—ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ବିଦୂରଥଙ୍କ ବଧ, ବଳରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୂତଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିବା। ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଶିଶୁପାଳ, ଶାଲ୍ୱ, ପୌଣ୍ଡ୍ରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲେ, ତଥାପି କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ମିତ୍ରତା ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ଏକ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦାତି, ଗଦା ନେଇ, ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରି, କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଆସିଲେ। ଏହା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଗଦା ଧରି, ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ସମୁଦ୍ର ତୀର ଭଳି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ। ସେ କାରୂଷ ଗଦା ଉଠାଇ, ଗର୍ବରେ ଭରିଆ, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟରେ ଆଜି ତୁମେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲେ। ତୁମେ ଆମେ ମାମା, କିନ୍ତୁ ମୋତେ, ତୁମ ବନ୍ଧୁକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏହି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗଦା ଘାତରେ ମାରିଦେବି। ଏହିପରି ଶତ୍ରୁ ଯିଏ ନାତି ରୂପେ ଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ମୋ ଋଣ ଚୁକାଇଦେବି, ଯେପରି ଦେହରେ ଥିବା ରୋଗକୁ ନଷ୍ଟ କରାଯାଏ।” ଏପରି ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉପାଲମ୍ଭ କରି, ସେ ଧୀର ଶିଂହ ଭଳି ଗଦା ଦେଇ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଯଦୁବଂଶୀଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣ ଅଚଳ ରହିଲେ, ତାଙ୍କ କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଘାତ କଲେ। ଏହି ଘାତରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, କେଶ, ହସ୍ତ ଓ ପାଦ ଛିଟିଗଲା—ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ତାପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତଜ୍ଜ୍ଞ ତଜ୍ଜ୍ଞ ଦୀପ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ସମସ୍ତ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଶିଶୁପାଳ ବଧ ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିଦୂରଥ, ଭାଇର ମୃତ୍ୟୁ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ତାଳୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ, ଶ୍ୱାସ ଫୁଲାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ କାଟିଦେଲେ। ଏଭଳି ଶାଲ୍ୱ, ସୌଭ, ଦନ୍ତବକ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିଦୂରଥଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଥିଲେ, ଦେବମାନେ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଅପ୍ସରା, ପିତୃ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କ ଯଶ ଗାଇଲେ, ଫୁଲ ବୃଷ୍ଟି କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶୋଭାମୟ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଯୋଗେଶ୍ୱର, ଭଗବାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ, କିନ୍ତୁ ପଶୁଦୃଷ୍ଟି ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଜିତ, କେବେ ଜୟୀ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।