ସତ୍ୟକି, ଚାରୁଦେଶ୍ନ, ସାମ୍ବ, ଅକୃରୁର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଭାନୁବିନ୍ଦ, ଗଦ, ଶୁକ ଏବଂ ସରଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ଯଦୁବଂଶୀ ବୀରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ପଦାତି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶାଲ୍ବ ଓ ଯଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ କେଶ ଉଠାଇଦେଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ ରୁକ୍ମିଣୀନନ୍ଦନ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସୌଭନାଥଙ୍କର ସମସ୍ତ ମାୟା ମାୟାବି ଚାଳକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତିର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅପସାରଣ କରିଥାଏ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସେନାପତିକୁ ପଚିଶଟି ସୁନା ଶଳା ଓ ଲୋହା ଶିରା ଥିବା ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଏହା ସହିତ ସେ ଶାଲ୍ବକୁ ଏକଶତ ତୀର, ସେନାମାନେକୁ ଏକ ତୀର, ନେତାମାନେକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦଶ ତୀର ଏବଂ ଯାନମାନେକୁ ତିନି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଶୂରବୀର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସେନା, ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସେଇ ସୌଭ ଅନେକ ରୂପ ଏବଂ ଏକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା, କେବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କେବେ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରୁଥିଲେ ନାହିଁ। କେବେ ଭୂମିରେ, କେବେ ଆକାଶରେ, କେବେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଏବଂ କେବେ ପାଣିରେ, ସେଇ ସୌଭ ଏକ ଅଗ୍ନି ବୃତ୍ତର ଭଳି ଘୁରୁଥିଲା। ଯେଉଁଠାରେ ଶାଲ୍ବ, ତାଙ୍କର ସୌଭ ଏବଂ ସେନା ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କର ନେତାମାନେ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦହୁଥିବା ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ପରି ମାରଣାନ୍ତକ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ତିର ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସେନାପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଅସଂଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ପଡ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବୀର ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୁଇ ଜଗତ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୟୁମାନ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ, ଭାରି ଗଦା ନେଇ ଆସି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛାତି ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ସାରଥି, ଧର୍ମପରାୟଣ ଦାରୁକପୁତ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦୂରେ ନେଇଗଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ ହୁସ୍ତ ହେଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ହାୟ, ସାରଥି, ତୁମେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନେଇଯିବା ଅନୁଚିତ! ଯଦୁବଂଶର କେହି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଥିବା କଥା କେବେ ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ, ବରଂ ଏହା କେବଳ ଅପୁରୁଷ ସାରଥି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।" "ମୁଁ ଯଦି ରାମ ଓ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯିବି, ଏବଂ ସେମାନେ ପଚାରିବେ, ତେବେ କେଉଁ ଉଚିତ ଉତ୍ତର ଦେବି? ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋ ଭାଇମାନେର ବୋଉମାନେ ହସିହସି କହିବେ, 'ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର କାଞ୍ଚ ଜଣାପଡ଼ିଲା କିପରି, ବୀର?'" ସାରଥି ନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମ ଜାଣି, ମୁଁ ଏହା କରିଛି; ସାରଥି ଆପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ଯୋଧାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଯୋଧା ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ। ଏହି ଜ୍ଞାନରେ, ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତୁମେ ଅଚେତନ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନେଇଯାଇଥିଲି।" ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଚଳିଥିଲା। ଏହି ଭାଗରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଦ୍ଧ, 'ଶାଲ୍ବ ସହ ଯୁଦ୍ଧ' ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ତାପରେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବାଣ ହାତରେ ଧରି, ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଦ୍ୟୁମାନଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ।" ରୁକ୍ମିଣୀନନ୍ଦନ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ହସି ହସି, ଦ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ଆଠଟି ଲୋହା ତୀର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ପାତିଦେଲେ। ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଚାରି ତୀର, ସାରଥିକୁ ଏକ, ଧନୁଷ ଓ ଧ୍ୱଜକୁ ଦୁଇ, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡକୁ ଏକ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗଦ, ସାତ୍ୟକି, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୌଭନାଥଙ୍କ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ; ସମସ୍ତ ସୌଭ ଯୋଧାମାନେ ଗଳା ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଯଦୁମାନେ ଓ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସତେଇଟି ସପ୍ତାହ ଏବଂ ରାତି ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଗଲେ। ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ଏବଂ ଶିଶୁପାଳ ବଧ ହେବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ କୁରୁବୃଦ୍ଧ, ଋଷିମାନେ, ପୃଥା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଆସିଛି; ଚେଦି ସଂଯୁକ୍ତ ରାଜାମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ନଗର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ।" ନିଜ ଜନମାନେଙ୍କ ହତ୍ୟା ଦେଖି ଏବଂ ନଗରର ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, କେଶବ ଦାରୁକଙ୍କୁ ଶାଲ୍ବ ଓ ସୌଭ ବିଷୟରେ କହିଲେ—"ସାରଥି, ରଥକୁ ତୁରନ୍ତ ଶାଲ୍ବଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ; ଭୟ କରିନାହ, ଏହି ସୌଭରାଜା ମାୟାବୀ।" ଦାରୁକ ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ, ରଥ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନେଇଗଲେ; ସମସ୍ତେ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଶାଲ୍ବ, ତାଙ୍କ ସେନା ପ୍ରାୟ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି, ଏକ ବଡ଼ ଶୂଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାରଥିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ଅସ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ଭଳି ତେଜରେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶୌରିଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶତ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଶାଲ୍ବକୁ ଷୋଳଠି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବା ସୌଭକୁ ତୀରବୃଷ୍ଟି କରି ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରନ୍ତି। ଶାଲ୍ବ, ଶୌରିଙ୍କ ବାଉଁ ହାତକୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କର ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।