ଏକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ଶିବ, ଯିଏ ଉମାଙ୍କର ପତି, ସହଜରେ ଖୁସି ହୋଇ ଶାଲ୍ୱଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ, କାରଣ ଶାଲ୍ୱ ତାଙ୍କର ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ସୁଯୋଗରେ, ଶାଲ୍ୱ ଏମିତି ଏକ ଯାନ ଚାହିଲେ, ଯାହା ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେବେ, ଯାହା ଚାହିଲେ ଯେଉଁଠି ଚାଲିପାରିବ, ଏବଂ ଦେବତା, ଦାନବ, ମାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ—କେହି ଭାଙ୍ଗି ପାରିବେ ନାହିଁ। ଗିରିଶ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ"। ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା ମାୟା, ଲୋହାରେ ତିଆରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଗର—ସୌଭ ନାମକ ଯାନ—ତିଆରି କରି ଶାଲ୍ୱଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହି ଇଛାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଅଭେଦ୍ୟ ଯାନ ପାଇଁ, ଶାଲ୍ୱ ତାଙ୍କର ବୃଷ୍ଣିମାନେ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଅପମାନ ମନେକରି, ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ଓ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାଲ୍ୱ ତାଙ୍କ ଅପାର ସେନା ସହିତ ଦ୍ୱାରାବତୀକୁ ଘେରି ଧରିଲେ ଏବଂ ସହର ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଉପନଗର ଓ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ସହରର ଦ୍ୱାର, ଦୁର୍ଗ, ରାଜପ୍ରାସାଦ, ବାଲକନୀ, ବିହାରସ୍ଥଳୀ, ଉଚ୍ଚ ମହଳ—ସବୁଠାରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା ହେଲା। ପଥର, ଗଛ, ବଜ୍ର, ସର୍ପ ଓ କଣ୍କଣି ପାଥରର ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପବନ ଚାଲି ଚାରିଦିଗକୁ ଧୂଳିରେ ଢାକିଦେଲା। ଏପରି ଭାବରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହର ସୌଭ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆକ୍ରମିତ ହେଉଥିଲା, ସେପରି ଭୂମି ତ୍ରିପୁର ଆକ୍ରମଣରେ ଯେପରି ଅଶାନ୍ତି ଦେଖିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଜନମାନେ ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖି, ଗୌରବମୟ ଓ ବୀର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଚଢ଼ି ଘୋଷଣା କଲେ—"ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ!" ସାତ୍ୟକି, ଚାରୁଦେଶ୍ନ, ସାମ୍ବ, ଅକୃର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଭାନୁବିନ୍ଦ, ଗଦ, ଶୁକ, ଶରଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ରଥବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତି ସହିତ ସଜ୍ଜ ହୋଇ ବାହାରିଲେ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଓ କେଶରିଉଠାଇଦେବା ଯୁଦ୍ଧ ଶାଲ୍ୱ ଓ ଯାଦବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ସୌଭପତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ମାୟାକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତିର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଚାଲିଯାଏ। ସେ ଶାଲ୍ୱ ସେନାପତିଙ୍କୁ ପঁଚିଶଟି ସୁନା ତୀର ଓ ଲୋହା ମୁଣ୍ଡରେ ଘାଁ କରି ଆଘାତ କଲେ। ଶତତିର ଦ୍ୱାରା ଶାଲ୍ୱଙ୍କୁ, ଏକ ଏକ ତୀରରେ ସେନାମାନେ, ଦଶ ଦଶ ତୀରରେ ସେନାନାୟକମାନେ, ତିନି ତିନି ତୀରରେ ସେନାଯାନମାନେ ଆକ୍ରମିତ ହେଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୌଶଳ ଦେଖି, ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ ସମସ୍ତ ଯୋଧ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ମାୟାଙ୍କ ଏହି ମାୟାବୃତ ତିଆରି ଯାନ ବେଳେ ବେଳେ ଅନେକ ରୂପ ନେଉଥିଲା, ବେଳେ ବେଳେ ଏକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବେଳେ ବେଳେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରୁଥିଲେ ନାହିଁ। କେବେ ଭୂମିରେ, କେବେ ଆକାଶରେ, କେବେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ, କେବେ ପାଣିରେ—ସୌଭ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ରର ପରି ଘୂରୁଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଶାଲ୍ୱ, ତାଙ୍କର ସୌଭ ଓ ସେନା ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ସାତ୍ୱତମାନେ ତୀର ଛାଡ଼ୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତୀବ୍ର ଏବଂ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଘାତକ ତୀରରେ ଶାଲ୍ୱ ସେନା ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ପଛୁଆଯାଉଥିଲେ। ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ସେନାର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ଯଦ୍ୟପି ବୀର ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ଦୁଇ ଜଗତ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଶାଲ୍ୱଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୟୁମାନ୍ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ; ସେ ଭାରି ଗଦା ନେଇ ଆସି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛାତି ଗଦା ଆଘାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଦାରୁକଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦୂରେ ନେଇଗଲେ। କିଛି ଖ୍ଷଣ ପରେ ସଚେତନ ହେଇ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହାଁ, ଏହି କାମ ଅନୁଚିତ! ତୁମେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ହଟେଇ ନେଲା!" "ଯଦୁବଂଶର କେହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିବା କଥା କେବେ ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ—ଏହା କେବଳ ଏମିତି ଚାଳକ ପାଇଁ ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଅପୁରୁଷ ଓ ପାପୀ।" "ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ମୋ ପିତାମାନେ ବଳରାମ ଓ କେଶବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବି, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଆସିଛି ବୋଲି କହିବି କି? ସେଠାରେ ପଚାରିଲେ କଣ ଉତ୍ତର ଦେବି?" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋ ଭାଇମାନେ ଝିଅମାନେ ହସି ହସି କହିବେ—'କିପରି, କିପରି ତୁମର କାଁପିଯିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିଗଲେ?'" ଏଉଁବେଳେ ରଥଚାଳକ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମ ଜାଣି, ମୁଁ ଏହା କରିଛି; ରଥଚାଳକ ଦୁଃଖିତ ଯୋଧ୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଯୋଧ୍ୟା ତାଙ୍କ ଚାଳକକୁ।" "ଏହି ଜାଣି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ହଟେଇ ନେଲି, କାରଣ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆପଣ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ।" ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର 'ଶାଲ୍ୱ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ' ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ, ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହୁଛନ୍ତି—ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜଳସ୍ପର୍ଶ କରି, ଧନୁଷ ଧରି ତାଙ୍କ ଚାଳକଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଦ୍ୟୁମାନ୍ଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ।" ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ହସି ହସି ଦ୍ୟୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଆଠଟି ଲୋହା ତୀରରେ ଘାତ କରି ତାଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଚାରି ତୀରରେ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା, ଏକ ତୀରରେ ଚାଳକ, ଦୁଇ ତୀରରେ ଧନୁଷ ଓ ପତାକା, ଏବଂ ଆଉ ଏକ ତୀରରେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଗଦ, ସାତ୍ୟକି, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୌଭପତିଙ୍କ ସେନାକୁ ବଧ କଲେ, ସମସ୍ତ ସୌଭଯୋଧ୍ୟା ମୁଣ୍ଡ କାଟାଯାଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ଯଦବ ଓ ଶାଲ୍ୱମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଏବଂ ରାତିରେ ଏକୋଣେଶେ ଦିନ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଗଲେ; ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଓ ଶିଶୁପାଳ ବଧ ହେବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧମାନେ, ଋଷିମାନେ, ପୃଥା ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ।