ଏହି ଗାଥାରେ, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଗର୍ବିତ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ତଳୱାର ଥିଲା, ତିନି କ୍ରୋଧରେ ଏହାକୁ ଭୂମିରେ ଭାସି ଦେଇଥିଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭୂମିରେ ଜଳ ଭାବି ଏକ ବସ୍ତ୍ରର କୋଣ ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଶୁଖିଲା ଥିଲା; ଏବଂ ଜଳରେ ତିନି ଭୂମି ଭାବି ଭୁଲିଗଲେ। ମାୟାର ଭ୍ରମରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅତି ଅସ୍ତିର ହେଇପାରିଲେ। ଭୀମ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ହସିଥିଲେ, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ହସିଥିଲେ। ରାଜା ଏହି ହସକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ମୁହଁ ନମାଇ ଏବଂ ରାଗରେ ଜଳିଉଠି, ଚୁପଚାପ ଗଜହାର ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅନେକ ସଜ୍ଜନମାନେ “ହାୟ!” ବୋଲି କରୁଣ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ପରମପୂଜ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଚୁପ ରହିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମନରେ ପୃଥିବୀର ଭାର କମେଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା; ତିନି ଚୁପ ଚାଲି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ସୁୟୋଧନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ବିଷୟରେ କହିଦେଲି। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା—"ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଗର୍ବ ନିମ୍ନିକରଣ" ନାମରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧରେ। ଏବେ ଶୁଣ, ଶାଲ୍ବ ଓ ଯାଦୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ୟ ଚମତ୍କାର ଉପାଖ୍ୟାନ। ଶୂକଦେବ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏବେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ କଥା କହିବି—କିପରି ଲୀଳାମୟ ଶରୀରହୀନ ଭଗବାନ ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ବିନାଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।" ଶାଲ୍ବ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ମିତ୍ର, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିବାହରେ ଆସିଥିଲେ। ଯାଦୁମାନେ ତାଙ୍କୁ, ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ। ଶାଲ୍ବ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ: "ମୁଁ ବିଶ୍ୱକୁ ଯାଦବମୁକ୍ତ କରିବି—ମୋ ଶୌର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖ।" ଏଭଳି ଅବୁଦ୍ଧି ଦେଇ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ଶାଲ୍ବ ଏକମାତ୍ର ମୁଠି ଧୂଳି ଗଳି ଏବଂ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦୟାମୟ ଉମାପତି ଶିବ, ତାଙ୍କୁ ଦୟାରେ ଏକ ବର ଦେଲେ। ଶାଲ୍ବ ଏକ ଏପରି ଯାନ ଚାହିଲେ, ଯାହା ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାରେ ସମର୍ଥ, ଏବଂ ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। "ତଥାସ୍ତୁ," ଗିରିଶା କହିଲେ। ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ମାୟା ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜୟୀ, ଏକ ଲୋହାର ନଗର 'ସୌଭ' ତିଆରି କରି ଶାଲ୍ବଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ଏହି ଚିହ୍ନାମଣି ଏବଂ ଅଭେଦ୍ୟ ଯାନ ପାଇ ଶାଲ୍ବ, ଯାଦୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଶତ୍ରୁତାକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦ୍ଵାରକା ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଶାଲ୍ବ ଏକ ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଦ୍ଵାରକାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉପନଗର ଓ ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଲେ। ଦ୍ଵାରକାର ଦ୍ୱାର ଓ ତାଳ, ରାଜପ୍ରାସାଦ, ବାଲକନୀ, ରଙ୍ଗମହଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ଦିରମାନେ ଉପରେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷିତ ହେଲା। ପ୍ଥର, ଗଛ, ବିଜୁଳି, ସର୍ପ ଓ ଧୂଳିର ବର୍ଷା ହେଲା; ଏକ ଭୟାନକ ବାୟୁ ବିକ୍ରମ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଧୂଳିରେ ଢାକିଦେଲା। ଏଭଳି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହର ସୌଭ ଦ୍ୱାରା ଭୟାନକ ଭାବରେ ଉତ୍ପୀଡିତ ହେଉଥିଲା, ଠିକ୍ ତିପୁରା ଆକ୍ରମଣରେ ପୃଥିବୀ ଯେପରି ଅଶାନ୍ତିରେ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଜନମାନେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶୂରବୀର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି "ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ!" ବୋଲି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ସତ୍ୟକି, ଚାରୁଦେଶ୍ନ, ସାମ୍ବ, ଅକୃରା ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ହାର୍ଦିକ୍ୟ, ଭାନୁବିନ୍ଦ, ଗଦା, ଶୁକ, ଶରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର ଓ ରଥବାନ୍ଦା ମହାନାୟକମାନେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ଅପାର ସେନା ସହିତ ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରି। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୌଭନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ମାୟାକଳାକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତିର ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶାଲ୍ବର ମନ୍ତ୍ରୀକୁ ପଚିଶଟି ସୁନାର ଡ଼ଣ୍ଡ ଓ ଲୋହାର ତୀର ଦେଇ ଭେଦିଦେଲେ। ଶାଲ୍ବକୁ ଏକ ଶତ ତୀର, ସେନାକୁ ଏକ ତୀର, ନାୟକମାନେକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଦଶ ତୀର, ଏବଂ ଯାନମାନେକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ତିନି ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଏହି ଚମତ୍କାର ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସେନା, ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ମାୟା ତିଆରି କରିଥିବା ସୌଭ ଏକାଧିକ ଆକାର ନେଇଥିଲା; କେବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କେବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରୁନଥିଲେ। କେବେ ଭୂମିରେ, କେବେ ଆକାଶରେ, କେବେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ, କେବେ ଜଳରେ—ସୌଭ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକାର ପରି ଘୂରୁଥିଲା। ଯେଉଁଠି ଶାଲ୍ବ, ସୌଭ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେଉଁଠି ସାତ୍ୱତ ସେନାପତିମାନେ ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର, ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ପରି ଘାତକ ତୀର ଦେଇ, ଶାଲ୍ବର ସେନା ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ତିର ହେଉଥିଲା। ଶାଲ୍ବର ସେନା ତୀର ବର୍ଷାରେ ଯଦି ବଡ଼ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ, ତଥାପି ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ନଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୁଇ ଜଗତ ଜିତିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଦ୍ୟୁମାନ, ଶାଲ୍ବର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ; ଏକ ଭାରି ଗଦା ନେଇ ଆସି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଘାତ କରି ଭୟାନକ ଭାବରେ ଦହାଡ଼ିଲେ। ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରାହୀ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛାତି ଗଦାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକ ଦାରୁକଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଲେ। କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ସ୍ପୃହା ଆସିଲା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକକୁ କହିଲେ: "ହାୟ, ଏହା ଅନୁଚିତ! ତୁମେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉଠାଇ ନେଲା।" "ଯଦୁବଂଶର କୌଣସି ସେନାପତି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ିଥିବା ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ—କେବଳ ଏକ ଅନୀତିଶୀଳ ରଥଚାଳକ ଏହି ଅପରାଧ କରିପାରେ।" "ମୁଁ ରାମ ଓ କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଥିଲି ବୋଲି କ’ଣ କହିବି?