ମହାସମ୍ରାଟ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ସେଠି ସେ, ଯେପରିକି ଏକ ବୃହତ୍ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞପତି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏହା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ରିତୁସ୍ନାନ କରିଥିଲେ । ଯଜ୍ଞପୁରୋହିତମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇଥିଲେ । ଦେବମାନେ ଓ ମାନବମାନେ ଏକାସାଥିରେ ଢୋଳ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ରବ କରିଥିଲେ, ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଫୁଲ ଝରାଇ ମଙ୍ଗଳ କରିଥିଲେ । ସେଠି ସମସ୍ତ ଜନ, ବର୍ଗ ଓ ଆଶ୍ରମ ଯେପରିଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ । ଏଠି ଏପରି ଶୁଭ୍ର ସ୍ନାନ ଯେ, ବଡ଼ ଦୁଷ୍କୃତି ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ନିର୍ମଳ ହୋଇଯାଉଥିଲେ । ପରେ, ରାଜା ଚମତ୍କାର ରେଶମ ପିନ୍ଧି, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପୁରୋହିତ, ଋଷି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଥିବା ରାଜା ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ପରିଚିତ, ଅନ୍ୟ ରାଜା, ମିତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଆଦର ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଲୋକ ରତ୍ନ ଝୁମକା, ମାଳା, ପଗଡ଼ି, ଜାକେଟ, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ମୂଲ୍ୟବାନ ହାର ପିନ୍ଧି ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ । ମହିଳାମାନେ ଦୁଇ ଝୁମକା, ବହୁ ବାଙ୍ଗ୍ଲ, ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ଓ ସୁନାର କମରବନ୍ଧ ରେ ଅପୂର୍ବ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ତା'ପରେ ମହାପୁଣ୍ୟଶାଳୀ ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ବର୍ଗର ରାଜାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ । ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ଭୂତ, ଲୋକପାଳ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ । ରାଜାମାନେ ଏହି ମହାନ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର କଥା କହିବାରେ କେବେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ହେଉନଥିଲେ, ଯେପରି ମଣିଷ ଅମୃତ ପାନରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏନି । ଏହା ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆଶିଷ ଦେଇ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ପରିଜନମାନେଂକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦୁଃଖ ଭରିତ ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ କଲେ । ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ କିଛି ଦିନ ସେଠି ରହିଲେ, ଏବଂ ସାମ୍ବ, ଆଦି ଯଦୁବୀରମାନେଂକୁ କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ପଠାଇଲେ । ଏଭଳି ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଅତି କଠିନ ଇଚ୍ଛାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ । ଏହି ମହାସଭାରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ରାଜସୂୟର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ତେଜ ଦେଖି ଅନ୍ତରେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ସେଠି, ଯେଉଁଠି ରାଜା, ଦାନବ ଓ ଦେବମାନେଂକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଏକାଠି ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନ୍ୟାସିତ, ତାଁଠାରେ ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଖରେ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଏବଂ କୁରୁ ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ତା'ରେ ବନ୍ଧି ଦୁଃଖିତ ହେଲା । ସେଠି ଏହି ସମୟରେ ମଧୁପତିଙ୍କ ହଜାର ରାଣୀମାନେ, ମୋଟା କଟି ଓ ମୃଦୁ ନୂପୁର ଧ୍ୱନିରେ, ଅଲିଙ୍କାରିତ ମୁହଁ, ଲାଲ ହାର, ଶୋଭାମାନ ଝୁମକା ଓ ଲମ୍ବା କେଶରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ । ମାୟାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଶଭାଗୃହରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଅନୁଗାମୀ, ପରିଜନ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ । ସୁନାର ସିଂହାସନରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି, ସମ୍ପଦର ଶିରୋମଣି ଭାବେ ବାଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ । ଏହି ସଭାରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଗର୍ବିତ ଭାବେ ଭାଇମାନେଂକ ସହିତ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ୍, ମାଳା ଓ ତଲୱାର ଧରି ବସିଥିଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ତାହାକୁ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ । ସେ ଭୂମିରେ ବସି, ଜଳ ବୋଲି ଭାବି ଚିରିଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ଶୁଖିଲା ଥିଲା; ଆଉ ଜଳ ଭିତରେ ମାଟି ବୋଲି ଭାବିଲେ—ଏହା ସବୁ ମାୟାର ମୋହ । ଭୀମ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ହସିଲେ, ମହିଳା ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ହସିଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ହସକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ । ଦୁର୍ୟୋଧନ ଲଜ୍ଜିତ ମୁହଁକୁ ନମାଇ, ରୋଷରେ ଜ୍ୱଳି, ଚୁପ୍ଚାପ ଭାବେ ଗଜାହାକୁ ଚଳିଗଲେ; ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକମାନେ 'ହାୟ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ; ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ଚୁପ୍ଚାପ ରହି, ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ଚାହିଁ, ଚାରୁଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ । ହେ ରାଜା, ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲି, ଯେଉଁଠି ସୁୟୋଧନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଏହି ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଘଟିଥିଲା । ଏହିପରି ଭାବରେ ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଦଶମ ଷଟ୍ଚରଣର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧରେ ଏହି 'ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅହଂକାର ଦଳନ' ନାମକ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା । ଏବେ ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ—ହେ ରାଜା, ଏବେ ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କୃଷ୍ଣଲୀଳା ଶୁଣ; କିପରି ଲୀଳାମୟ, ଦେହରହିତ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ସୌଭପତି ଶାଳ୍ବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ । ଶାଳ୍ବ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ମିତ୍ର, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ବିବାହ ସମୟରେ ଆସିଥିଲେ; ସେଠାରେ ଯଦୁମାନେ, ଯଥା ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ । ଶାଳ୍ବ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—'ମୁଁ ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ଯଦୁମାନେଂକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବି—ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖ ।' ଏଭଳି ମୂର୍ଖତାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ଶାଳ୍ବ ଏକଥର ପୃଥିବୀର ଧୂଳି ଖାଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ଦୟାମୟ ଉମାପତି ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ । ଶାଳ୍ବ ଚାହିଲେ ଏମିତି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯାନ, ଯାହା ଯଦୁମାନେଂକୁ ଭୟଭୀତ କରିବ, ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ ଯିବାଯାଏ, ଏବଂ ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ, ଗାନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ କେହି ଭାଙ୍ଗିପାରିବେ ନାହିଁ । 'ତଥାସ୍ତୁ' ବୋଲି ଗିରିଶ କହି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲୋହ ନଗରୀ 'ସୌଭ' ତିଆରି କରାଇ ଶାଳ୍ବଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ । ଏହି ଅପୂର୍ବ, ଅପରାଜେୟ, ଭୟଙ୍କର ଯାନ ଲାଭ କରି, ଶାଳ୍ବ ଯଦୁମାନେଂକ ଦ୍ୱାରା ହୁଏଥିବା ଶତ୍ରୁତା ମନେପକାଇ ଦ୍ୱାରକାପୁରୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।