ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ରାଜମହିଳାମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲେ । ସେମାନେ ଜଣେ ଦେବୀଙ୍କ ପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ରଥରେ ବାହାରିଲେ । ତାଙ୍କର ମାମା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଛିଟିଦେଉଥିଲେ, ଲଜ୍ଜାର ମୃଦୁ ହାସିରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଆଭାମୟ ହେଉଥିଲା । ଏହି ରାଜମହିଳାମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସଂଗୀନୀମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟିଲେ । ତାଙ୍କ ପୋଶାକ ଭିଜିଯିବାରୁ ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ଉରସ୍ଥଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଗଳାର ମାଳା ଖସିଯାଉଥିଲା । ଏହି ମଧୁର କ୍ରୀଡା ଦୃଶ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବି ଆକର୍ଷିତ କରିଦେଉଥିଲା । ସେଇ ସମୟରେ ରାଜା ଅତି ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢି, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହେଇ, ତାଙ୍କ ରାନୀମାନେ ସହିତ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁପରି ଯଜ୍ଞର ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ମାନ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ଉତ୍ସବରେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ରାନୀମାନେ ବିଧିମତ ନୃତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ । ଯଜ୍ଞ ଅଧିକାରୀମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ଢୋଳ ଏକାସାଥିରେ ବଜୁଥିଲା, ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃଗଣ ଓ ମଣିଷମାନେ ଫୁଲ ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କଲେ, କାରଣ ଏଠାରେ ମହାପାପୀ ବି ମାତ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି । ତାପରେ ରାଜା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଳଙ୍କାର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଯଜ୍ଞ କରାଉଥିବା ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଅନନ୍ୟ ଭାବେ ଭଜି, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟ, ପରିଚିତ, ରାଜା, ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ସମ୍ମାନ କଲେ । ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଣିକିଆ କଣକୁଣି, ମାଳା, ମୁଣ୍ଡାସା, ଜାକେଟ, ନୂପୁର, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ହାର ପିନ୍ଧି ଦେବତା ସମ୍ମାନ ଆଭାରେ ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ମହିଳାମାନେ ଜୁଡ଼ି କଣକୁଣି, ବହୁ ବାଙ୍ଗି, ସୁନାର କମରବନ୍ଧ ଓ ଚମତ୍କାର ମୁହଁରେ ଶୋଭିଥିଲେ । ଏହିପରି ଶୁଭ ସମୟରେ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ୍ ପୁରୋହିତ, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏହି ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ, ଭୂତ, ଲୋକପାଳ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେବକମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇଯି, ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ । ଏଠାରେ ରାଜର୍ଷିମାନେ ହରିଦାସଙ୍କ ମହାନ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଗୌରବ ଗାନ କରିବାରେ କ୍ଷୁଦ୍ଧି ହେଉନଥିଲେ, ଯେପରି ମଣିଷ ଅମୃତ ପିଇବାରେ କ୍ଷୁଦ୍ଧି ହେଉନଥିଲେ । ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଜ ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର, ପରିଜନ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅପରାହ୍ନ ଦେଲେ, ଯଦିଓ ଛାଡ଼ିବାରେ ମନ ମନେ ଦୁଃଖ ଥିଲା । ସେଇ ସମୟରେ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ନିଜ ପ୍ରିୟମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି, କିଛିଦିନ ରହି, ସାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଯଦୁବୀରମାନେ କୁଶସ୍ଥଳୀକୁ ପଠାଇଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଜ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଇଚ୍ଛା ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ । ଏକଦିନ ରାଜପାଳିସରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଖି, ରାଜସୂୟ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ । ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠି ରାଜା, ଦାନବ ଓ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଧନ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ, ତାହା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଚତୁର ଚାଳିରେ ଚମକୁଥିଲା । ଏଠାରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପାଖରେ କୃଷ୍ଣ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ କୁରୁରାଜ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନ ତାହାରେ ବିକଳ ହେଲା । ସେଠାରେ ଏହି ସମୟରେ ମଧୁପତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହଜାର ରାନୀ, ଭାରି ନିତମ୍ଭ ଓ ମୃଦୁ ନୂପୁର ଧ୍ୱନିରେ, ରକ୍ତ ମାଳା, ଚମତ୍କାର କଣକୁଣି ଓ ଲମ୍ବା କେଶ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ଚାରିପାଖରେ ଅଂକୁରିଥିଲେ । ମାୟା ନିର୍ମିତ ସଭାଗୃହରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ପରିକର, ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ସ୍ୱୟଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ । ସୁନାର ସିଂହାସନରେ ବସି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶ୍ରୀମାନ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ । ଏଠାରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେଙ୍କ ସହିତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ତାଳୱାର ହାତରେ ଧରି ଗର୍ବରେ ବସିଥିଲେ । ତଳେ ଥିବା ବସ୍ତ୍ରକୁ ଜଳ ଭାବି ଧରିଲେ, ଯେଉଁଠି ଶୁକ୍ନ ଥିଲା, ଏବଂ ଜଳକୁ ଜମି ଭାବି ପଦ ରଖିଲେ । ଏହି ମାୟା ମୌହରେ ସେ ବିମୂଢ଼ ହେଇଗଲେ । ଭୀମ ଏହା ଦେଖି ହସିଲେ, ମହିଳାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ହସିପଡ଼ିଲେ । ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣ ଏହି ହାସିକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ । ଦୁର୍ୟୋଧନ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇ, ରୋଷରେ ଦହି, ନିର୍ବାକ୍ ହୋଇ ଗଜାହାକୁ ଚଲିଗଲେ । ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକମାନେ 'ହାୟ!' ବୋଲି କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ । ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନ ଅସ୍ଥିର ହେଲା । ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ମୌନ ରହି, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ଓ ଚାରିପାଖ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଥିଲେ । ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଭାବରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ସୁଯୋଧନଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ଅଭିମାନ କଥା କହିଦେଲି । ଏହିପରି ଭାବେ, ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧର 'ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅଭିମାନ ଦଳନ' ନାମକ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା । ଏବେ ଶୃଣୁ, ଶାଲ୍ୱ ଓ ଯାଦବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧର ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ । ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଏବେ ଶୁଣ, କିପରି ଲୀଳାମୟ ନିର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ଶାଲ୍ୱକୁ ବଧ କଲେ । ଶାଲ୍ୱ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହ ସମୟରେ ଆସିଥିଲେ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଜରାସନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ପରାଜିତ ହେଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶପଥ କଲେ: 'ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯାଦବ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବି, ମୋର ପ୍ରତାପ ଦେଖ ।' ଏପରି ମୂର୍ଖତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶପଥ କରି, ଶାଲ୍ୱ ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ମୁଠି ଧୂଳି ଖାଇ ଉପାସନା କଲେ । ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଦୟାମୟ ଭଗବାନ୍ ଶିବ, ଉମାପତି, ସହଜରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶରଣାଗତ ଶାଲ୍ୱକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ ।