ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଦିନ, ପୃଥିବୀର ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆଦର ସହିତ ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତମାନେ ଓ ସଭାପତିମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏହି ମହାସଭାର ଅନେକ ଅସାଧାରଣ ଅତିଥିମାନେ ଥିଲେ, ତେବେ ସମ୍ମାନ କାହାକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏହା ନିମିତ୍ତେ ସଭାରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ଏକମତ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ସହଦେବ ଉଠିକି ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିଲେ—ଏହି ସଭାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟତା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅଛି, କାରଣ ତାଙ୍କରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତୀର୍ଥ, କାଳ, ଧନ ଓ ଆଦି ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସହଦେବ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ—କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଅଗ୍ନି ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ସମସ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ। ତିନିଁଠି ଏକା ଅଦ୍ୱୟତାର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅଜନ୍ମା ଏହି ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଶା ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଆସେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଅ; ଏହି ସମ୍ମାନ ଦେଇଲେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇହେବ। ଯିଏ ଅନନ୍ୟ ଫଳ ଆଶା କରିଥାଏ, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ଶାନ୍ତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ସହଦେବ ଏହିପରି କଥା କହି ବିଶାଳ କୃଷ୍ଣର ମହିମା ଜାଣି, ଚୁପ ହେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସଭାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ 'ଉତ୍ତମ, ଉତ୍ତମ!' ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ମତ ଶୁଣି ଓ ସଭାର ମନସ୍ତିତି ବୁଝି, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ, ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପ୍ରକ୍ଷାଳ ଜଳକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ, ନିଜ ପତ୍ନୀ, ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ ରଖିଲେ। ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୀତାମ୍ବର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖି ଜଳରେ ଭରିଗଲା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏପରି ସମ୍ମାନ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ହାତ ଜୋଡି 'ଜୟ! ନମସ୍କାର!' ବୋଲି ଅଞ୍ଜଳି କଲେ, ଏବଂ ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା। ଏହି ସମ୍ମାନ ଦେଖି, ଦମଘୋଷପୁତ୍ର ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ଦ୍ୱାରା ଚିଡି, ତାଙ୍କର ଶୟାନ ତ୍ୟାଗ କରି, ହାତ ଫାଟି, ଭୟ ବିନା, ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ ସଭାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପଲକ୍ଷ କରି କହିଲେ। ସେ ବେଦ ଓ ସତ୍ୟବତୀ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉଲ୍ଲେଖ କରି, 'ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି କାଳ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ', କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧମାନେର ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କିଛିବେଳେ ଶିଶୁମାନେର ଅସତ୍ୟ କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ। ସେ କହିଲେ—'ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅଛ, ଶିଶୁମାନେର ଅବିବେକୀ କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନା। ସଭାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉପରେ ଏକମତ।' ସେ ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ତପସ୍ୱୀ, ନିଷ୍ଠାବାନ, ଜଗତର ରକ୍ଷକମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ଯୋଗୀମାନେ ଅଛନ୍ତି। ତେବେ, ସଭାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଠାରୁ ବଡ଼, ଏକ ଗୋପ, ନିଜ ବଂଶର ଅପମାନ, କିପରି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ? ଜଣେ କାଉଁ ମାନ୍ୟ ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ଯେପରି। ଯିଏ ବଂଶ, ଶ୍ରେଣୀ, ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳେ, ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେ କିପରି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ? ତାଙ୍କର ବଂଶ କ୍ରୋଧରେ ଯୟାତି ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ, ଶୁଭ୍ର ଲୋକମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ମଦ୍ୟପାନରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନେ କିପରି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ? ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସେବା କରିଥିବା ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପ୍ରଭା ନାହିଁ, ସମୁଦ୍ରରେ ଶରଣ ନେଇ, ଜନମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ସେମାନେ କିପରି ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ? ଏପରି ଅନେକ ଅଶୁଭ କଥା କହି, ଶିଶୁପାଳ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ହରାଇ ଦେଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସିଂହ ଯେପରି ଶ୍ରୁଗାଳର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ଚୁପ ରହିଥାଏ, ଏମିତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଅସହ୍ୟ ହେଇ, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ କାନ ଢାକି, ସଭା ତ୍ୟାଗ କଲେ ଓ ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଯିଏ ପ୍ରଭୁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି, ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଧର୍ମ ହରାଇ ଦେଏ। ତାପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ମତ୍ସ୍ୟ, କେକୟ, ଶୃଞ୍ଜୟ ରାଜାମାନେ ଦୁଷ୍ଟରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିଶୁପାଳ ଭୟ ନାହିଁ, ତାଲୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଥିବା ରାଜାମାନେକୁ ଅପମାନ କଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ଅଟକାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ର ଫିଙ୍ଗି, ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ଶିଶୁପାଳ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସଭାରେ ବଡ଼ ହଳଚଳ ହେଲା, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ରାଜାମାନେ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚାରିପାଖରେ ପଳାଇଗଲେ। ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକ ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ଆତ୍ମା ବାହାରି, ସମସ୍ତ ଦେଖିଥିବା ସମୟରେ, ବାସୁଦେବ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲିନ ହେଲା, ଏକ ଉଲ୍କା ମେଘାକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଥିବା ପରି। ଏହି ଶିଶୁପାଳ ତିନି ଜନ୍ମର ଦ୍ୱେଷ ଜଳି, ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲିନ ହେଲା, କାରଣ ଜନ୍ମର କାରଣ ମନସ୍ତିତି। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ପରେ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ ଓ ସାହାୟକମାନେକୁ ବେଶି ଦାନ ଦେଇ, ନିୟମାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଅନ୍ତିମ ସ୍ନାନ କରିଲେ। କୃଷ୍ଣ, ଯୋଗୀମାନେର ପ୍ରଭୁ, ମିତ୍ରମାନେର ଅନୁରୋଧରେ କିଛି ମାସ ରହିଲେ। ତାପରେ, ରାଜା ଚାହିଲେ ନାହିଁ ତଥାପି, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ନିଜ ସହରକୁ ଯାଇଲେ। ମୁଁ ଏପରି ଦୁଇ ଭାଇକୁଣ୍ଠ ନିବାସୀଙ୍କ ଗଳ୍ପ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ବାରମ୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବୃହତ ରୂପରେ ଏଠାରେ କହିଛି। ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଅନ୍ତିମ ସ୍ନାନ ପରେ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେର ପ୍ରଭୁ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ ଉଭା ରହିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ଜନମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଯଜ୍ଞର ସ୍ତୁତି କରି। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କଳିର ପାପୀ ଅବତାର, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହା ବୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ଏହା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।