ପୁରାତନ କାଳରେ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୁଏଥିଲା, ସେହିପରି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଏହି ମହାନ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ, କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କର ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ରାଜମହିଳାମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଆୟୋଜନ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଭାବିଲେ—ଏପରି ମହତ୍ ଆଦର ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଯଥାଯଥି ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ରହିଛି। ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ପୁରୋହିତମାନେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ଯଥାବିଧି ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଦିନରେ ଭୂମିପତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଓ ସଭ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସେମାନେ ଯଥାଯଥି ଆଦର ପାଇଥିଲେ। ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—କିଏ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? କିନ୍ତୁ କେହି ଏକମତ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସହଦେବ ଉଠି କହିଲେ—ଏହି ସଭାରେ ଅଚ୍ୟୁତ, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସ୍ଥାନ, କାଳ, ଧନ ଓ ଆଦି ଯାହାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ, ସେଇ କୃଷ୍ଣ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେଇ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ—ସବୁ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି। ସେଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ—ଏଇ ଏକା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି। ଅଜନ୍ମା, ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି। ସେ ଦୃଷ୍ଟା ଭାବେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାନ୍ତି, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରେୟସ୍ ସେଉଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହିପରି ମହାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦିଅ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମାର ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ହେବ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଯିଏ କି ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କହି ସହଦେବ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ‘ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ସଭାସଦସ୍ୟଙ୍କ ମନ ଅନୁଭବି, ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରିଯାଇ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପବିତ୍ର ଜଳ ଧୋଇ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ, ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ କୁଟୁମ୍ବମାନେ ସହିତ ମସ୍ତକରେ ଧରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଅର୍ପଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ପୀତାମ୍ବର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରାଗଲା। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଖି ଜଳରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ମହାନ ସମ୍ମାନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ହସ୍ତ ମିଳାଇ ‘ଜୟ! ନମସ୍କାର!’ ବୋଲି ଅଭିବାଦନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦମଘୋଷନନ୍ଦନ ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠିଲେ, ହାତ ପସାରି ଭୟହୀନ ଭାବରେ ସଭାକୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ ଓ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ। ସତ୍ୟବତୀ ପରମ୍ପରାର ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି—‘ପ୍ରଭୁ ଅପରିହାର୍ୟ କାଳ’। ତଥାପି, ବୟସ୍କଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଶିଶୁଙ୍କ ଅବିବେକୀ କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ। ଆପଣମାନେ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ପ୍ରଥମ, ଏହି ଶିଶୁସଦୃଶ କଥାରେ ଅନୁଗତ ହେବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଏହି ସଭାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ନିୟମରେ ଅଡିଗ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦୂର କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପରମ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଗୋପାଳକ, ଯିଏ ଜାତିର ଅପମାନ, କିପରି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? କାଉଁଠି କାଉଁଠି କାଉଁଠି ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ନ ବେଳେ କାଉଁଠି ସଂସ୍କୃତ ଆହୁତି ଦିଆଯିବ? ଯେଉଁମାନେ ଜାତି, ଆଶ୍ରମ, କୁଳ ରହିତ, କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଂଶ ନାହିଁ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ, ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ, ସେମାନେ କିପରି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ବଂଶ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲା, ସଦା ମଦ୍ୟପାନରେ ଲିନ—ସେମାନେ କିପରି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସେବିତ ଭୂମି ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜ ହୀନ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦୁର୍ଲଂଘ୍ୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଜନମାନେ କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଅନେକ ଅଶୁଭ କଥା କହି, ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ହରାଇ, ଭଗବାନ ସିଂହ ଯେପରି ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି କୃଷ୍ଣ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ଭଗବାନଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଅସହ୍ୟ ହୋଇ କାନ ଢାକି ସଭା ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଚେଦିରାଜାକୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିନ୍ଦା ହୁଏ, ଏବଂ ଶୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ଧର୍ମରୁ ପତିତ ହୁଏ। ତାପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ, କେକୟ, ଶୃଞ୍ଜୟ ରାଜାମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଉଠି ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚେଦିରାଜ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷର ରାଜାମାନେକୁ ଉପାଳମ୍ଭ କଲେ। ତାହାବେଳେ, କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱୟଂ ଉଠି ନିଜ ପକ୍ଷର ଲୋକଙ୍କୁ ରୋକି ଦେଲେ, ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ଶତ୍ରୁ ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ। ଶିଶୁପାଳ ବଧ ହେବା ପରେ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ହେଲା, ତାଙ୍କ ସହରାଜାମାନେ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଦେହରୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଲୋକ ଉଦ୍ଭବି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେପରି ଆକାଶରୁ ମେଟିଅର ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼େ।