ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିମୁନିମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାସ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ସୁମନ୍ତୁ, ଗୌତମ, ଅସିତ, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, କଣ୍ୱ, ମୈତ୍ରେୟ, କବଷ, ଏବଂ ତୃତା ଥିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବାମଦେବ, ସୁମତି, ଜୈମିନି, କ୍ରତୁ, ପୈଳ, ପରାଶର, ଗର୍ଗ ଏବଂ ବୈଶମ୍ପାୟନ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଅଥର୍ବା, କଶ୍ୟପ, ଧୌମ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ ରାମ, ଆସୁରି, ବୀତିହୋତ୍ର, ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା, ବୀରସେନ, ଏବଂ ଅକୃତବ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ମହାନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଡ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, କୃପାଚାର୍ୟ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବିଦୁର ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜା, ପ୍ରଜା ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଳ ଦ୍ୱାରା ବେଦାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯେପରି ପୁରାତନ କାଳରେ ବରୁଣ ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ, କିନ୍ନର ଓ ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାନୀମାନେ ସହିତ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଏହି ଉତ୍ସବକୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଭାବିଲେ, ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ପାଇଁ ଶୋଭା ପାଏ। ଦେବତୁଳ୍ୟ ପୂରୋହିତମାନେ ଏହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ପୂର୍ବପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରାଇଲେ। ଯଜ୍ଞ ଦିନେ ଭୂପତି ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପୂରୋହିତ ଓ ସଭାପତିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସଭାରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ କାହାକୁ ଦେବେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଲା, କିନ୍ତୁ ସମ୍ମତି ହେଲା ନାହିଁ। ତେବେ ସହଦେବ କହିଲେ—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସ୍ଥାନ, କାଳ, ଧନ ଏବଂ ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କୁ ଉପହାରିତ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ମନ୍ତ୍ର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ସବୁ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରାଯାଏ। ସେଉଁଠି ଦ୍ୱିତୀୟ କିଛି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଏକତାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି। ଅଜନ୍ମା ସ୍ୱୟଂ, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ପ୍ରଳୟ କରନ୍ତି। ସେ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ହେତୁ। ଯେଉଁ କିଛି ଲୋକ ଆଶା କରନ୍ତି—ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ଉତ୍ତମ ଫଳ—ସେମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଭାବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ମିଳିବ। ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ନିର୍ମୋହ, ଶାନ୍ତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଅନନ୍ୟ ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଉନ୍ତୁ। ସହଦେବ ଏପରି କହି ସ୍ଥିର ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କୁ ‘ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଓ ସଭାର ମନ ଅନୁଭବି, ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରି ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ଧୋଇ, ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ, ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରିଲେ। ପୀତାମ୍ବର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏପରି ସମ୍ମାନ ମିଳୁଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ହାତ ଜୋଡି ‘ଜୟ ହେଉ! ନମସ୍କାର!’ ବୋଲି ନମନ କଲେ, ଫୁଲ ଝରିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦାମଘୋଷପୁତ୍ର ଶିଶୁପାଳ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅଭୟ ଭାବେ ହାତ ଦୀଘା କରି ସଭାରେ କଠୋର କଥା କହିଲେ, ଯାହା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲା। ସତ୍ୟବତୀ ବଂଶର ବେଦ ଆଚାର କହେ: ‘ପ୍ରଭୁ ସମୟ, ଯିଏ ଅତିକ୍ରମ କରିହେବା ଅସମ୍ଭବ।’ ତଥାପି କେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁର ଅସାର କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟାୟନକାରୀ, ଏହି ଶିଶୁସଦୃଶ କଥାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କରିଛନ୍ତି। ଯେମାନେ ତପ, ଜ୍ଞାନ, ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଅପବିତ୍ରତା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହୋଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ନିଷ୍ଠିତ, ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଗୋପାଳ, ଯିଏ ନିଜ ବଂଶର ଅପମାନ, ତାଙ୍କୁ କିପରି ଏହି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? ଯେପରି କାଉଁଠି ଦେବା ହୋମ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ନାହିଁ କୁଳ, ନାହିଁ ଆଶ୍ରମ, ନାହିଁ କୌଟୁମ୍ବିକ ଧର୍ମ, ନିଜ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କରେ, ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ—ସେ କିପରି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? ଏମିତି ବଂଶକୁ ଯୟାତି ଶାପ ଦେଇ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସଦା ମଦରେ ମଗ୍ନ, ଏମିତି ଲୋକ କିପରି ପୂଜା ଯୋଗ୍ୟ? ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁ ଭୂମିରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଏହିମାନେ ତାହା ଛାଡ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜ ଶୂନ୍ୟ, ଅପରାଧୀ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱୀପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଲୋକଙ୍କୁ ବିପଦ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଅନେକ ଅଶୁଭ କଥା କହି, ଶିଶୁପାଳ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ହାରାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସିଂହ ଯେପରି ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ କାନ ଢାକି, ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ ସଭା ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭୁ କିମ୍ବା ଭକ୍ତଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି ଏଠିଠାରୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଧର୍ମରୁ ବ୍ୟତୀତ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ମତ୍ସ୍ୟ, କେକୟ, ଶୃଞ୍ଜୟ ରାଜାମାନେ କ୍ରୋଧେ ଉତ୍ତିଜିତ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଶିଶୁପାଳଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ଶିଶୁପାଳ ନିଜ ଭିତର ଅଚଳ ରହି, ତାଳୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପକ୍ଷପାତୀ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।