ଏହି ଉତ୍କଳିତ ଦିନରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଭକ୍ତ ଏବଂ ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତମାନେ ନିଜ ନାୟକ ବୋଲି ଗଣନା କରୁଥିଲେ; ଏହା ଏକ ଗଭୀର ରହସ୍ୟ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହେଉଛି। ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ରେ ତାଙ୍କ ମହିମା ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ଅପରାଜିତ। ମାଧବ, ତୁମର ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ 'ମୋ' ଓ 'ତୋ' ଭେଦରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନାହିଁ, ଏହି ଭେଦ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭିନ୍ନତା ଭଳି। ଏପରେ ଶୁକଦେବ ମୁନି କହିଲେ: ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଯଜ୍ଞ ର ଉଚିତ ସମୟରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚୟନ କରାଗଲା। ବ୍ୟାସ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ସୁମନ୍ତୁ, ଗୌତମ, ଅସିତ, ବସିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, କଣ୍ବ, ମୈତ୍ରେୟ, କବଷ, ତୃତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବାମଦେବ, ସୁମତି, ଜୈମିନି, କ୍ରତୁ, ପୈଳ, ପରାଶର, ଗର୍ଗ, ବୈଶମ୍ପାୟନ, ଅଥର୍ବା, କଶ୍ୟପ, ଧୌମ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ ରାମ, ଆସୁରି, ବୀତିହୋତ୍ର, ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା, ବୀରସେନ, ଅକୃତବ୍ରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ। ଡ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, କୃପା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିଜ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ରାଜାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନେ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁନାର ହାଲ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପ୍ରଥାନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ। ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସବୁ ସୁନାର ହେବା ସହ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ, କିନ୍ନର, ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କ ଅନୁଚର ସହିତ ଆସିଥିଲେ। ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଆଗମନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚିତ୍ତ ହେଇ, ଏହା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିଲେ; ଦିବ୍ୟ ଚେତନାର ଯଜ୍ଞାଚାର୍ୟମାନେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଚେତସଙ୍କୁ କରିଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଦିନରେ, ପୃଥିବୀର ନାଥ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞାଚାର୍ୟ ଓ ସଭାପତିମାନେ ଉପରେ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ। ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ କେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରି, ଏକମତ ହେଲେନାହିଁ; ତେବେ ସହଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସହଦେବ କହିଲେ: "ଅଚ୍ୟୁତ, ସାତ୍ୱତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତୀର୍ଥ, ସମୟ, ଧନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ଦେବାଯୋଗ୍ୟ।" "ସେ ଏହି ଜଗତର ଆତ୍ମା; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଉନ୍ମୁଖ। ସେ ଏକା, ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ; ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଅଜନ୍ମା ଏହି ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ନାଶ କରନ୍ତି।" "ସେ ଦେଖି, ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ଯାହା ଚାହିଁବା, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ସେଠି ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।" "ତେଣୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଅ; ଏହି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଆଦର ହେବ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଯିଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖନାହିଁ, ସାନ୍ତ୍ର, ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ଫଳ ଚାହିଁବା ଜନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।" ଏଭଳି କହି, ସହଦେବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ମହିମା ଜାଣି ଚୁପ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ୟ ଏହା ଶୁଣି 'ଉତ୍କୃଷ୍ଟ! ଉତ୍କୃଷ୍ଟ!' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଉକ୍ତି ଓ ସଭାସଦସ୍ୟଙ୍କର ମନ ଜାଣି, ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଓ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ହୃଷୀକେଶକୁ ପୂଜା କଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଚରଣ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ରାଣୀ, ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିବାର ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ। ହଳଦୀ ରଙ୍ଗ ର ପୋଷାକ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭୂଷଣ ଦେଇ, ଅଶ୍ରୁଭାରି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜିତ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ହାତ ଜୋଡି 'ବିଜୟ! ନମସ୍କାର!' ବୋଲି ବନ୍ଦନା କଲେ, ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦମଘୋଷ ପୁତ୍ର ଶିଶୁପାଳ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ଅଭୟ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ହାତ ବଢ଼ାଇ, ସଭାକୁ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ରଖିଲେ। ସତ୍ୟବତୀର ବେଦ ଅନୁସାରେ 'ପ୍ରଭୁ ସମୟ, ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ', କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଶିଶୁର ଶବ୍ଦରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି। "ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ; ଶିଶୁର କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ସଭାପତିମାନେ ଏକମତ ଅଛନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ।" "ଯେଉଁମାନେ ତପ, ଜ୍ଞାନ, ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହୋଇଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ମାନନ୍ତି—" "ସଭାପତିମାନେ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିପରି ଏକ ଗୋପ, ନିଜ କୁଳର ଅପମାନ, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ? କାଉଁ ଭଳି ପୂଜା ଦିଅଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ବର୍ଗ, ଆଶ୍ରମ, କୁଳ ହୀନ, ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଗୁଣ ହୀନ—ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ କିପରି?" "ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ବଞ୍ଚିତ କୁଳ, ନିର୍ମଳ ଲୋକମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ମଦ୍ୟପାନରେ ଆସକ୍ତ—ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ କିପରି?" "ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁ ଭୂମିକୁ ସେବା କରନ୍ତି, ତାହା ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ତେଜ ହୀନ, ଏହି ଅପରାଧୀମାନେ ଦୁର୍ଗମ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଚୋର ଭଳି ଲୋକମାନେ ଉପଦ୍ରବ କରନ୍ତି।" ଏଭଳି ଅଶୁଭ କଥା କହି, ଶିଶୁପାଳ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ହରାଇଥିଲେ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସିଂହ ଭଳି ଶୁନା ଶବ୍ଦକୁ ଅଗ୍ରହ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ ଉପରେ ଅସହ୍ୟ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି, ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜ କଣ ଢାକି, ସଭା ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଶିଶୁପାଳକୁ ଶାପ ଦେଲେ।