ଖଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ବିଜୟୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କର ଶଂଖଧ୍ୱନି କରିଲେ। ଏହି ଶଂଖଧ୍ୱନି ସେମାନଙ୍କର ମିତ୍ରମାନେ ଖୁସିରେ ଭରିଦେଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ପକାଇଦେଲେ। ଏହି ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅନେକ ଖୁସି ହେଲେ, ଭାବିଲେ—ମଗଧର ରାଜା ଦଳିତ, ଆମର ରାଜାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ତାପରେ ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଜନାର୍ଦନ—ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧି ସମସ୍ତ କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କର କୃପା ବୁଝି, ଆନନ୍ଦର ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲେ—ସେ ଭାବନାରେ ଏମିତି ଭରିଯିବାରୁ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ୱାରା 'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ' ନାମକ ଚାପ୍ଟର ଶେଷ ହେଲା। ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଏପରି ଭାବେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜରାସନ୍ଧ ନିବୃତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ତିନି ଲୋକର ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମହାସ୍ୱାମୀମାନେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଜିନିଷ ଲାଭ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଉପଦେଶକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ହେ କମଳନୟନ, ତୁମେ ତ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର କର, ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ଦୁଃଖିମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ ଭାବନ୍ତି—ଏହି ତ ଏକ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ। ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱରୂପ, ପରମାତ୍ମା, ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ—ତାଙ୍କର ମହିମା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବଢ଼େ ନାହିଁ, କମେ ନାହିଁ—ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ଅଜୟ, ମାଧବ, ତୁମର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ମୋର-ତୋର' ଭେଦ ନାହିଁ; ଏଭଳି ଭେଦ ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଦିଶେ। ଏପରି କଥା କହି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯଥାବିଧି ବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେମାନେ ବେଦରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜାର ନିମିତ୍ତେ ଚୟନ କଲେ। ବ୍ୟାସ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ସୁମନ୍ତୁ, ଗୌତମ, ଅସିତ, ବଶିଷ୍ଠ, ଚ୍ୟବନ, କଣ୍ୱ, ମୈତ୍ରେୟ, କବଷ, ତ୍ରିତ, ଏହିମାନେ ଆସିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ବାମଦେବ, ସୁମତି, ଜୈମିନି, କ୍ରତୁ, ପୈଳ, ପରାଶର, ଗର୍ଗ, ବୈଶମ୍ପାୟନ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ଅଥର୍ବା, କଶ୍ୟପ, ଧୌମ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ ରାମ, ଆସୁରି, ବୀତିହୋତ୍ର, ମଧୁଛନ୍ଦା, ବୀରସେନ, ଅକୃତବ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ, କୃପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଳରେ ବେଦପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷିତ କଲେ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ବସ୍ତୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି, ପୂର୍ବେ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ହୋଇଥିଲା, ସେପରି। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀ, କିନ୍ନର, ଚାରଣମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ସହ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚକିତ ହେଲେ, ଭାବିଲେ—ଏହି ସମ୍ମାନ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ପାଇଁ ଉଚିତ। ଦେବତୁଳ୍ୟ ପ୍ରଭା ଥିବା ପୂଜାରିମାନେ, ପୂର୍ବପରି ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପାଇଁ ଯେମିତି ଦେବତାମାନେ କରିଥିଲେ, ସେପରି ମହାରାଜା ପାଇଁ ରାଜସୂୟ କରିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଦିନରେ, ଭୂପତି ଯଥାଯଥିତ ଭାବେ ଯଜ୍ଞାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଭାସ୍ଥ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—କିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ? କିନ୍ତୁ ସମ୍ମତି ହେଲା ନାହିଁ। ତେବେ ସହଦେବ କହିଲେ—ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସମ୍ମାନ ଅଚ୍ୟୁତ, ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସମସ୍ତ ଦେବ, ସ୍ଥାନ, କାଳ, ଧନ ଓ ଆଦି ସେଉଁଠି ଅଛି। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ମନ୍ତ୍ର, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ସେଉଁଠି ନିର୍ମିତ। ସେ ଏକା, ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ, ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଜଗତ ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି, ଲୟ କରନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାନ୍ତି, ଧର୍ମ ଆଦି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ସେଉଁଠୁ ମିଳେ। ଏହି ନିମିତ୍ତେ, ମହାକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦିଅ; ଏହିପରି କଲେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ସ୍ୱୟଂ ଆତ୍ମା ସମ୍ମାନିତ ହେବେ। ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଯିଏ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନନ୍ତ ଫଳ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ସେଉଁଠି ସମ୍ମାନ ଦିଅ। ସହଦେବ ଏପରି କହି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମହିମା ଜାଣି, ଚୁପ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷ 'ଶାବାଶ, ଶାବାଶ' କହି ସେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଓ ସଭାର ଭାବ ଅନୁଭବ କରି, ରାଜା ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ ଭରି, ହୃଷୀକେଶ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପାଦଧୂଳି ଜଳ ଧୋଇ, ନିଜ ଜନାନୀ, ଭାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିବାର ସହ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି ଆନନ୍ଦ କଲେ। ପୀତାମ୍ବର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଯିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ସମ୍ମାନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ହାତ ଜୋଡି 'ଜୟ ହେଉ, ନମସ୍କାର' କହି ନମନ କଲେ, ଫୁଲ ଝରିଲା। ଏପରି ଶ୍ରବଣ କରି, ଦମଘୋଷପୁତ୍ର ଶିଶୁପାଳ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ଶୁଣି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ଆସନରୁ ଉଠି, ହାତ ଚାଲି, ଭୟ ନ କରି, ସଭାକୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବେଦ ପ୍ରମାଣ ସତ୍ୟବତୀ କହନ୍ତି—'ଭଗବାନ୍ ସମୟ, ଅତିକ୍ରମ କରିହେବା ନୁହେଁ'। କିନ୍ତୁ ବଡ଼ମାନେ କେବେ କେବେ ଶିଶୁଙ୍କ କଥାରେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ମୂଲ୍ୟ ବିଚାରରେ ପ୍ରଥମ, ଶିଶୁର କଥାରେ ବିମୋହିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ସଭାପତିମାନେ ସହମତ ଯେ, କୃଷ୍ଣ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ।