ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପରେ ମାସରେ ପୁଣି ଏକଥର ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଗାଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ସମସ୍ତେ ପୁଣି ସାତ ରାତି ସେହି କଥାକୁ ଶୁଣିଲେ । ଏହି ଉପାସ୍ଥାନର ଶେଷରେ କ’ଣ ଘଟିଲା, ନାରଦ, ତୁମେ ଶୁଣ । ଏହି କଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମୟରେ, ହରି ସ୍ୱୟଂ ଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ଦେବଦୂତ ରଥରେ ଆସିଗଲେ । ସମସ୍ତେ ଜୟଧ୍୵ନି ଓ ନମସ୍କାର କରିଲେ । ହରି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱନି କରି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପରି କରିଦେଲେ । ଅନ୍ୟ ଶ୍ରୋତାମାନେକୁ ହରି ତୁରନ୍ତ ମেঘପରି କଳାବର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ପୀତବସନ, ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପରିଧାନ କରିଦେଲେ । ସେଠି ଅଶ୍ୱପାଳ ଓ ଚଣ୍ଡାଳ ଜନ୍ମ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଦେବଦୂତ ରଥରେ ବସିଲେ । ହରିଙ୍କ ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଗୋପମାନେ ଗୋଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଭକ୍ତମାନେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବାନ କଥା ଶୁଣି ନିଜ ଲୋକକୁ ଗଲେ । ଯେପରି ଆୟୋଧ୍ୟାବାସୀ ପୂର୍ବରୁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଥିଲେ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଗୋଲୋକକୁ ନେଇଗଲେ, ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯିବା ଦୁର୍ଲଭ । ଏହି ଲୋକକୁ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସିଦ୍ଧମାନେ ବି ପହଞ୍ଚିପାରିନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଗାଥା ଶୁଣି ଯିବାର ଅବସର ମିଳିଲା । ଏଠାରେ ଘୋଷଣା ହେଉଛି – ସାତ ଦିନର କଥା ଶ୍ରବଣରେ କେତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଫଳ ମିଳେ? ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥାର ଅକ୍ଷର ଶୁଣିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି । ବାୟୁ, ଜଳ, ପତ୍ର ଖାଇ ଶରୀର ଶୁଷ୍କ କରି, ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା, ଯୋଗାଭ୍ୟାସ କରି ଯେଉଁ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନି, ସାତ ଦିନର କଥା ଶୁଣି ସେଉଁ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ମହାଋଷି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଚିତ୍ରକୁଟରେ ବସି, ଏହି ପବିତ୍ର ଇତିହାସ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦରେ ବିଲୀନ । ଏହି କଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର; ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହି କଥା ବ୍ୟବହାର କଲେ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନାହିଁ । ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ମହିମା ଏବଂ ସାତ ଦିନ ଶ୍ରବଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ରୂପକୁମାରମାନେ କହିଲେ – ଏହି ଶ୍ରବଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ସାଧାରଣତଃ ଏହା ସହଯୋଗୀ ଓ ଧନ ସହିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିଷୀକୁ ଡାକି, ଶୁଭ ସମୟ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ; ବିବାହ ପରି ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଚିଠିଏ ହେବା ଚାହିଁ । ନଭସ, ଆଶ୍ୱିନ, ଉର୍ଜ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର; ଏହି ମାସ ଶ୍ରବଣକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଥାଏ । ଅନ୍ୟ ମାସ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ୍ୟ; ସେଗୁଡିକୁ ପ୍ରକୃତରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ । ଅନ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଯୋଗ କରି, ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଆସିବା ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ । କିଛି ହରି କଥା ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଦୂର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛି; ମହିଳା, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ – ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିରକ୍ତ, କୀର୍ତନରେ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଵୈଷ୍ଣବମାନେକୁ ଚିଠି ଲେଖି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ନିୟମ । ଏହି ସାତ ରାତିର ଉତ୍ସବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ଏଠି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ନୂତନ ରସର କଥା ହେବ । ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ନେକ୍ତର ପାନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ପ୍ରେମରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହୋଇ । କେବେ ଜଗା ନ ମିଳିଲେ, ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାସ୍ଥାନ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ । ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନମ୍ରତା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ; ଆଗତିକମାନେ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଘର – କଥା ଶୁଣିବା ଉଚ୍ଚତା ଅଛି; ଯେଉଁଠି ଭୂମି ବିସ୍ତୃତ, ସେଉଁଠି ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ ଯୋଗ୍ୟ । ଶୁଧ୍ଧି, ଭୂମି ପରିସ୍କାର, ମାଟି ଲିପିବା, ଖଣିଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା କରିବା ଉଚିତ; ଘରର ସାମଗ୍ରୀ ଏକ କୋଣରେ ରଖିଦିଅ । ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ, ପୂର୍ବରୁ ବିଛାଇ ଦିଆ କମ୍ବଳ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା; ଉଚ୍ଚ ଦଳାନ ତିଆରି କରି, କଦଳୀ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା କରିବା ଉଚିତ । ଫଳ, ଫୁଲ, ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା, ଚାଉନ ତଳେ; ଚାରି ଦିଗରେ ଧ୍ୱଜା ଉତ୍ତୋଳନ କରି, ଧନ ଦ୍ୱାରା ଚମକ ଦେବା ଉଚିତ । ଉପରେ ସପ୍ତ ଲୋକର ଚିତ୍ର ତିଆରି କରିବା; ସେଉଁଠି ବିରକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିବେ । ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା; କଥାକୁ କହିବା ପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଆସନ ତିଆରି କରିବା । କଥାକୁ କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ଶ୍ରୋତା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବସିବେ; କଥାକୁ କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବସିଲେ, ଶ୍ରୋତା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବସିବେ । ପୂର୍ବ ଦିଗ ଉପାସ୍ୟ ଓ ଉପାସକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଥାନ; ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ । କଥାକୁ କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିରକ୍ତ, ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଶୁଧ୍ଧ, ଉଦାହରଣରେ ଦକ୍ଷ, ଦୃଢ଼, ଅଭିଲାଷା ଶୂନ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ । ଅନେକ ମତରେ ବିମୂଢ଼, ନାରୀ ଆସକ୍ତ, ଅପସଦ ମତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଶୁକ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ତ୍ୟାଗ୍ୟ, ଯଦିଓ ଶିକ୍ଷିତ । କଥାକୁ କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଖରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରଖିବା; ସେ ନିସ୍ତାର ସନ୍ଧି ଓ ଜନସମ୍ବୋଧନରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ । କଥାକୁ କହିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ମୁଣ୍ଡା ମୁଣ୍ଡିବା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପରେ ଶୁଧ୍ଧି ଓ ସ୍ନାନ କରିବା । ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ଵୟଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କ୍ଷଣିକ ଶେଷ କରି, ନାରେ ଅନ୍ତରାୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରିବା । ପିତୃମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ପାପ ଶୁଧ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା; ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ହରିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା । କୃଷ୍ଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କ୍ରମ କରିବା; ପରିକ୍ରମା ଓ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୂଜା ଶେଷରେ ସ୍ତୁତି କରିବା । "ହେ କୃପାସାଗର, ମୁଁ ଜଗତର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଛି, ଦୁଃଖୀ ଓ କର୍ମ ମୋହରେ ବନ୍ଧା; ମୋତେ ଏହି ଭବସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।