ଏହି ଉତ୍କଳ ମହାପୁରାଣର କଥା ଏପରି: ରାଜାମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚାରିଟି ହାତ, ପଦ୍ମପରି ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ମଧୁର ମୁହଁ ଓ ଚମକୁଥିବା ମକରାକାର ଅଲିଂକାର। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ, ଗଦା, ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର; ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଗଳାରେ ହାର, ହାତରେ କଙ୍ଗନ, ମେଁଧି, ବାହୁଲେ ବାହୁବନ୍ଦ। ତାଙ୍କ ଗଳା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଣିରେ ଚମକୁଥିଲା, ବନଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପକୁ ମନେ ମନେ ରସ ହେଉଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଘ୍ରାଣ କରିବା ପରି ନାକରେ ଘ୍ରାଣ କରୁଥିଲେ, ଆଲିଂଗନ କରିବା ପରି ନିଜ ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କରୁଥିଲେ; ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନିଜ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ, କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର ହେଲା; ସେମାନେ ହୃଷ୍ଟ ହେଇ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସ୍ତୁତି କରିଲେ—“ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ନାଥ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଏହି ଭୟାନକ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରୁ କ୍ଳାନ୍ତ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” “ମଧୁସୂଦନ, ମଗଧରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମର ରାଜ୍ୟ ହରାଇବାରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ; ଆମ ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ହିଁ ମୂଳ କାରଣ। ରାଜା ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାର ଓ ଧନ-ଅପରିଗ୍ରହରେ ମଦ ଭରି ଯାଏ, ସେ ସତ୍ୟ ସୁଖ ପାଇନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଅସ୍ଥିର ଧନକୁ ଅବିଚଳ ଭାବିଥାଏ। ଯେପରି ଶିଶୁମାନେ ମୃଗମାରୀରେ ଜଳ ଦେଖି ଭାବିଥାନ୍ତି, ତେପରି ଅବିବେକୀ ଲୋକମାନେ ମାୟାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିଥାନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଧନର ମଦରେ ଅନ୍ଧ, ବିଜୟ ଆଶାରେ ଏକାଉଁଠାଉଁ ରାଜାମାନେ ସହ ମୁକାବିଲା କରି, ନିଜ ପ୍ରଜାମାନେ ଉପରେ ଦୟା ନ କରି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅବହେଳା କରି ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିଲୁ। ଏହି ଧନ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଆପଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ, କାଳ, ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଦୟାରେ ଆମର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ ହେଇ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦକୁ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ। ଏହି ଦୁରାଗ୍ରହ ରାଜ୍ୟର ଆମେ ଆର ଆଶା କରୁନାହିଁ; ଏହା ମୃଗମାରୀ ପରି ମୃଗମାୟା, ଏହି ଶରୀର ତ ସବୁବେଳେ ଭଙ୍ଗୁର ଓ ଦୁଃଖମୟ; ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଏହାର ଫଳ ଏହି ଜନ୍ମ ଓ ପରଜନ୍ମରେ ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ମଧୁର। ଆମକୁ ଏପରି ମାର୍ଗ ଶିଖାନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତରେ ଆମେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବା। ଫେରି ଫେରି ନମସ୍କାର କୃଷ୍ଣ, ବସୁଦେବପୁତ୍ର, ହରି, ପରମାତ୍ମା, ଗୋବିନ୍ଦ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥିବା ନାଥ।” ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ରାଜାମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ମୂଦ୍ର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଭଗବାନ କହିଲେ: "ଏହି ଦିନରୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭକ୍ତି ଦେବି; ଆପଣମାନେ ଏହି ଅଭିଲାଷା କରିଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣମାନେ ଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି, ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି; ଦେଖନ୍ତୁ ଏହି ଧନ ଓ ଶକ୍ତିର ଅହଂକାର ଲୋକମାନେ କେମିତି ମୂଢ କରେ। ହୈହୟ, ନହୁଷ, ବେନ, ରାବଣ, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟର ନାଥମାନେ ଧନ ଓ ଶକ୍ତିର ଅହଂକାରରେ ତଳେ ପଡିଯାଇଥିଲେ। ଏହା ଜାଣି, ଶରୀର ଓ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସବୁ ଅସ୍ଥିର, ଆମକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରଜାମାନେ ନ୍ୟାୟରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ନିଜ ପ୍ରଜାର ଅନୁଶ୍ରୁତି ରକ୍ଷା କରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖ, ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ଭୋଗ କରି, ଯାହା ଆସିଥାଏ ତାହା ସେବା କରି, ମନକୁ ଆମେ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରନ୍ତୁ। ଶରୀର ଓ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସବୁ ରୁ ନିର୍ବିକ୍ତି, ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ, ନିଶ୍ଚଳ ନିଷ୍ଠା, ମନକୁ ଆମେ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମପ୍ରାପ୍ତି ହେବେ।" ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଭଗବାନ ରାଜାମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ ରାଜାମାନଙ୍କ ଜନାନୀମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଅନୁଚରମାନେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଲେ। ସହଦେବ ଦ୍ୱାରା ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଉତ୍ସବ କରାଇଲେ—ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଦେଲେ। ସ୍ନାନ କରାଇ, ସଜାଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଦେଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ଓ ପାନ, ଦେଲେ। ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ରାଜାମାନେ ଚମକୁଥିବା କଣ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଗ୍ରହମାନେ ବର୍ଷା ଶେଷରେ ଚମକୁଥିବା ପରି ଦିପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରତ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ସଜା ରଥ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡା ଯୋଗାଇ, ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ନିଜ ଦେଶକୁ ପଠାଇଲେ। ଏପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ କ୍ରୀଡାକୁ ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ଲୋକମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଜରାସନ୍ଧ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲାପରେ, କୃଷ୍ଣ, ସହଦେବଙ୍କ ଆଦର ଓ ପୃଥାପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଖଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି ଜୟୀ ନାୟକମାନେ ଶଂଖ ଦ୍ୱାନି କରି ମିତ୍ରମାନେ ମନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥବାସୀ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରିଗଲେ, ମଗଧରାଜ ଦମିତ ଓ ନିଜ ରାଜାର ଆଶା ପୂରଣ ହେଇଛି ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟା ଅନୁଭବ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଲୁହ ଝରିଲା, ପ୍ରେମରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ବି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଅଛି 'ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ' ପ୍ରମୁଖ ପୁରାଣର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଦର ଦ୍ୱିତୀୟାଧ୍ୟାୟର 'କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନ' ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ। ପୁନି, ଶୁକଦେବ କହିଲେ: ଏପରି ଶୁଣି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜରାସନ୍ଧ ବଧ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିପାଶ୍ଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତିନି ଲୋକର ଅଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଥମାନେ, ଦୁର୍ଲଭ ଜିନିଷ ମିଳିଲାପରେ ବି ଉପଦେଶକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରନ୍ତି।