ହେ ରାଜା, ଭୀମ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁସଳଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କର ମୁସଳ ଆଘାତର ଶବ୍ଦ ବଜ୍ର ଘର୍ଜନା ପରି ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା, ଯେପରି ଦୁଇ ହାତୀ ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଝଟକାଇ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଦୁଇ ଯୋଧାଙ୍କର ଦୃତ ହସ୍ତ ଚାଳରେ ମୁସଳଗୁଡ଼ିକ ଏକାପରେ ଏକ ଭୀଷଣ ଭାବେ ଶରୀରର କାନ୍ଧ, କଟି, ପା, ଘୁଁଡ଼ି ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କରି ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଦୁଇ ଦଗ୍ଧମାନା ହାତୀ ଝଡ଼େଇ ଗଛର ଶାଖା ଭଙ୍ଗ କରିଦିଅନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ କିପରି ମୁସଳ ଆଘାତ ଦେଉଥିଲେ, ପରେ ଦୁଃଖ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଗୋଲାକୁ ଛାଡ଼ି ଏବେ ଲୋହା ଦୃଢ଼ ମୁଠି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ତାଳି ଓ ମୁଠି ଆଘାତର ଶବ୍ଦ ବଜ୍ର ଘର୍ଜନା ପରି ସୁନାଯାଉଥିଲା। ଦୁଇଁଜଣ ଏତେ ସମାନ କୌଶଳ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ଯେ, କିଏ ଅଧିକ ବଳବାନ କି ଅଧିକ ଦୃତ, ଏହା ବୁଝିପାରାଯାଉନଥିଲା। ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲି ଚାଲି ୨୭ ଦିନ ହେଇଗଲା, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ରାତିରେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦଢ଼ ହୋଇ ରହିଥିଲେ। ଏକ ଦିନ, ଭୀମ ତାଙ୍କର ମାମାଘର ଭାଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମାଧବ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ହରାଇପାରୁନାହିଁ।” ହରି ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଜାଣିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଜରା ନାମକ ଅସୁରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶକ୍ତିରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା। ତେଣୁ ହରି ଭୀମଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଇ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ଓ ଏହି ଶତ୍ରୁ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ। କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ସବୁଦିନ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ଭୀମଙ୍କୁ ଏକ ଦିଗଦର୍ଶନା ଦେବା ପାଇଁ ଗଛର ଏକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗି ଦେଖାଇଲେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଭଲଭାବରେ ବୁଝି ଶୂର ଭୀମ ତୁରନ୍ତ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଧରି ଭୂମିରେ ପକେଇ ଫେଲିଦେଲେ। ଏବେ ଭୀମ ଏକ ପାଦ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପାଉଁରେ ରଖି, ଅନ୍ୟ ପାଦ ହାତରେ ଧରି, ଅନୁସ୍ଥାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ମୁଳ ଦ୍ୱାରା ଚିରିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ଗଛର ଶାଖା ଚିରିଦିଏ। ଲୋକେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଶରୀର ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଇଗଲା—ଏକ ଭାଗରେ ଏକ ପାଦ, ଜଂଘା, ଅଣ୍ଡ, କଟି, ପିଠ, ଛାତି ଓ କାନ୍ଧ ରହିଗଲା, ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ହାତ, ଆଖି, ଭୃକୁଟି ଓ କାନ ଥିଲା। ମଗଧର ରାଜା ନିହତ ହେବା ସହ ବଡ଼ ରବାବ ଉଠିଲା। ସମସ୍ତେ ଭୀମଙ୍କୁ, ଏବଂ ଜୟୀ, ଅପରାଜିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନିର୍ମାତା, ସ୍ୱୟଂ ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ମଗଧ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ ଓ ଜରାସନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିବା ରାଜାମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ‘ଜରାସନ୍ଧ ବଧ’ ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ପରେ ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ: ଏହିପରେ ସୋଳ ହଜାର ଆଠ ସେହି ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବାହାରିଲେ। ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅନ୍ନ ବିହୀନ ରହି ଦୁର୍ବଳ ଓ ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଦେହ ଦୁଃଖରେ କ୍ଳାନ୍ତି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ ଏକ କଳାବର୍ଣ୍ଣୀୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ଯିଏ ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଚାରି ହାତ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଲାଲ ଆଖି, ମନୋହର ମୁଁହ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ମକରାକାର କୁଣ୍ଡଳ ଅଲଙ୍କୃତ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରେ ପଦ୍ମ, ଗଦା, ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଥିଲା; ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଗଳାରେ ହାର, କଂକଣ, କମରେ କଟିସୂତ୍ର, ବାହୁରେ ବାହୁଲତା। ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଅରଣ୍ୟମାଳା ତାଜ ଥିଲା। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପିଉଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଚାଖୁଛନ୍ତି। ଘ୍ରାଣେ ଗନ୍ଧ ନେଉଛନ୍ତି, ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି। ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ମସ୍ତକ ନମାଇଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି କର୍ଣ୍ଣରମ୍ୟ କଥା ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କଲେ: “ସର୍ବଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଅବିନାଶୀ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂରକର୍ତ୍ତା, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣେ ଆସିଛୁ। ଏ ଭୟାନକ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ଥକିଯାଇଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏ ମଧୁସୂଦନ, ମଗଧର ହାତରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ହରାଇବା ପାଇଁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହିଁ, ଏହି ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ। ରାଜାମାନେ ସମ୍ପଦ ଓ ଶାସନର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ନିଜ ସ୍ୱର୍ଥ ଲାଗି ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲୁ, ମୃତ୍ୟୁ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲା ବି ଅନ୍ଦେଖା କରିଥିଲୁ। ଏହି ସମ୍ପଦ ଆପଣଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି, କାଳ ଓ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି। ଏବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ମରଣ କରୁଛୁ। ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଦେହ ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ଦୁଃଖମୟ, ଏହାର ଆମେ ଆଶା କରୁନାହିଁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କାରଣ ଏହାର ଫଳ ଏ ଜନ୍ମରେ ଓ ପରେ ମଧୁର ହୁଏ। ଆମେ କିପରି ଏହି ସଂସାରରେ ଚଳିବା ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ସ୍ମୃତି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବ, ଏହା ଶିଖାଇଦିଅନ୍ତୁ। ନମସ୍କାର, ନମସ୍କାର, ଓ ବସୁଦେବନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ, ହରି, ସର୍ବାତ୍ମା, ଗୋବିନ୍ଦ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶକ!” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କୃପାମୟ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ: “ଏହି ଦିନଠାରୁ ତୁମେ ମୋତେ, ସର୍ବାତ୍ମା, ସର୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି କରିବ, ଯେପରି ତୁମେ ଏହି ଭାବନାକୁ ଅନୁଭବ କରିଛ। ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ଏ ରାଜାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଠିକ୍ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିଛ, ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହିଛ। ଧନ ଓ ଶକ୍ତିର ଅହଂକାର କିପରି ଲୋକଙ୍କୁ ମଦାନ୍ଧ କରେ, ତାହା ଦେଖ।